Kristján Sigurjónsson, stjórnandi Morgunvaktarinnar á Rás 2, boðaði mig í stutt viðtal í morgun um agaleysi í skólum. Kristján hafði rekist á nokkrar greinar hér á Skoðun þar sem ég fjalla um nauðsyn þess að kenna mannleg samskipti í skólum og hafði því áhuga á að fjalla um þessar hugmyndir mínar. Þorgerður Guðlaugsdóttir, aðstoðarskólastjóri Giljaskóla á Akureyri, átti einnig að vera í þættinum en hún forfallaðist.
Það hefði vitaskuld verið um skemmtilegra að fá viðbrögð Þorgerðar við þessum hugmyndum en skólastarfsmenn hafa stundum brugðist illa við þeirri gagnrýni minni að skortur sé á kennslu í mannlegum samskiptahæfileikum í skólum. Sumir hafa, því miður, túlkað málflutning minn sem árás á kennara og skólastjórnendur en það er auðvitað ekki markmiðið.
Í grein minni "Orsök eineltis" svara ég þeirri algegnu spurningu hvort það sé ekki hlutverk heimila frekar en skóla að sjá um kennslu í mannlegum samskiptum:
"Svarið við þeirri spurningu er auðvitað jú. Það væri óskandi ef foreldrar gætu séð um að kenna börnum sínum allt sem þau þurfa á að halda til að takast á við lífið. Flestir þeirra geta það hins vegar ekki.
Ástæðurnar eru margar, þó einkum tvær. Í fyrsta lagi hafa ekki allir foreldrar tíma til að kenna börnum þessa hluti, til dæmis vegna mikils vinnuálags. Í öðru lagi skortir þá oft þekkingu til að miðla þessum hæfileikum til barna sinna. Kennsla í mannlegum samskiptum krefst mikillar þekkingar og tíma, ekki síður en kennsla í stærðfræði eða tungumálum. Þetta gleymist oft, eða fólk álítur að allt sem tengist mannlegum samskiptum séu meðfæddir eiginleikar. Það er hins vegar ekki rétt. Ef eitthvað er, þá er flóknara að kenna samskiptahæfileika en t.d. stærðfræði og það tekur líklegast einnig meiri tíma.
Menntastofnanir eru því kjörinn vettvangur fyrir slíka þjálfun og fræðslu. Það er þó að sjálfsögðu ekki við kennara að sakast. Einfaldlega vegna þess að kennarar fá ekki úthlutaðan tíma, né kennslugögn til að takast á við þetta mikilvæga viðfangsefni. Þar að auki er þjálfun kennara í samskiptahæfileikum, í því hvernig á að halda uppi aga í skólastofu og hvernig á að koma fram við börn vægast sagt af skornum skammti."
Í lýðræðisþjóðfélagi er fátt eins mikilvægt og þekking í mannlegum samskiptum, færni til að tjá sig og hæfileikinn til að meta allar þær upplýsingar og allan þann áróður sem við verum fyrir með gagnrýnu hugafari. Kennsla í mannlegum samskiptum er því ekki aðeins skynsamleg heldur nauðsynleg í lýðræðisþjóðfélagi.
Skoða 3 athugasemdirFela athugasemdir
Ég tel að þetta sé alveg rétt hjá þér og ég er grunnskólakennari. Núna nýlega hefur mikið verið rætt um slæma kunnáttu nemenda í stærðfræði og ég skal segja þér að það á við um fleiri greinar. Við þessu er brugðist með því að bjóða upp á stærðfræðinám fyrir kennara, eða aukatíma í stærðfræði fyrir krakkana utan skóla. Samt er vandamálið frekar fólgið í því að krakkarnir kunna ekki samskiptareglur, að hlýða, hlusta, vinna o.s.frv. Þegar nemendur sjálfir fá að tjá sig, t.d. í tímum, á málfundum o.fl. þá kvarta þeir undantekningarlítið undan hávaða og látum í skólanum og að það sé ekki vinnufriður. Það er þetta frekar en slæm kennsla í greinunum sjálfum sem stendur kunnáttu nemenda fyrir þrifum.
Það er svo skrýtið að það er alltaf himinn og haf á milli viðhorfa foreldra og kennara og báðir benda á hinn. Það er eins og krökkum sé ekkert kennt að hugsa, hvorki í skólanum né heima hjá sér.
Ég er alveg sammála þér og þykir mjög flott mál að þú reynir að koma fleirum í skilning um þetta.
Ég man nú bara að þegar ég var í barnaskóla var skilda í 2 ár að læra dans það fór gífurlegur tími í það. Ekki það dans sé ekki eitthvað sem allir hafa gott af að læra en þá þykir mér að það ætti að vera inní námsskrá skóla og einnig leikskóla að kenna börnum undirstöðu reglurnar í samskiptum. Ekki eru það einungis nemendur sem þurfa að læra það því kennari sem ekki hefur samskiptahæfni getur varla kennt öðrum. Ég á sjálf 4 ára dóttur og hef lent í nokkrum vandamálum með fóstrurnar á hennar leikskóla þar sem hún virðist vera mikið ein en þær hafa alltaf svör á reiðum höndum og telja það vera vegna þess að hún sé svo nýbyrjuð.Mánuður ætti að vera nógu langur tími til að koma barni inní hópinn.
