Barnaskapur eða heimsvaldastefna?
Höfundur: Sigurður Hólm Gunnarsson
Efnisorð: Söguhorn, Stríð og friður, Utanríkismál
Viðbrögð: Ummæli (
Það er ótrúlegt að hlusta á viðbrögð stjórnarliða við þeim eðlilegu og sjálfsögðu kröfum um að þeir biðji þjóðina afsökunar fyrir að hafa stutt hið svokallaða stríð gegn hryðjuverkum í Írak. Ekkert bendir til annars en að engin gjöreyðingavopn séu að finna í landinu og því ekki ein einasta réttlæting fyrir stríðrekstrinum. Það er ekkert grín að styðja árásarstríð enda hafa þúsundir manna, kvenna og barna látið lífið og örkumlast fyrir lífstíð vegna stríðsins.
Rétt eins og þeir sem voru á móti árásinni á Írak spáðu fyrir að myndi gerast hafa stríðshaukarnir breytt málflutningi sínum talsvert. Í stað þess að leggja áherslu á meinta gjöreyðingavopnaeign Íraka og þá gríðarlegu ógn sem umheiminum átti að hafa stafað af Saddam Hussein og félögum réttlæta haukarnir stríðreksturinn með mannúðarrökum. Saddam var illmenni og því var það skylda Vesturlanda að koma honum frá völdum.
Ef mannúðarsjónarmið ráða afstöðu hinna viljugu þjóða þá eiga þessar þjóðir mikið verk fyrir höndum svo ekki sé meira sagt. Nóg er af illmennum og einræðisherrum á þessari litlu plánetu okkar til að halda stríðsvél Vesturlanda gangandi um ókomin ár.
Auðblekktir ráðamenn
Utanríkisráðherra, forsætisráðherra og aðrir mætir menn í ríkisstjórn Íslendinga segjast hafa fylgt Bandaríkjamönnum og Bretum í góðri trú. Í þeirri trú að Bush og Blair og leyniþjónustur þeirra hafi verið að segja satt. Gott og vel, það er hægt að ímynda sér að ráðamenn þjóðarinnar séu svolítið auðtrúa. Þeir trúðu áróðrinum þrátt fyrir svarta sögu Bandaríkjastjórnar í utanríkismálum og auðséða viðskiptahagsmuni þeirra af því að ná yfirráðum í Írak.
“Það var auðvitað margt sem kom til álita í Persaflóastríðinu en það sem ég hef vafalítið verið að segja með þessu er, að ef ekki hefði verið olía í Kúveit hefði stríðið til frelsunar ríkisins ekki verið háð. [...]” – Jón Ormur Halldórsson*
“Ef Saddam Hussein væri einræðisherra í Afríku en stjórn hans og vopnabúnaður væri nákvæmlega eins og hann er, dettur þá nokkrum manni í hug að þrjúhundruð þúsund hermenn frá Bandaríkjunum og Bretlandi væru núna í stríði til að fella stjórn hans? Datt einhverjum í hug að fara í stríð við Indónesíu þegar það ríki réðist inn á Austur-Tímor, hernam landið og drap fimmtung allra íbúa þess?” – Jón Ormur Halldórsson*
Ef afleiðingarnar væru ekki eins hræðilegar og raun ber vitni væri trúgirni íslenskra yfirvalda næstum því krúttleg. Hún minnir einna helst á lítil börn sem trúa statt og stöðugt á jólasveininn þrátt fyrir allar staðreyndir og jafnvel vegna þeirra. En afleiðingarnar eru hins vegar alvarlegar og íslenskir ráðamenn eru ekki börn. Íslenska þjóðin á því skilið að fá einlæga afsökunarbeiðni frá yfirvöldum.
Nýja gamla lygin afhjúpuð
Nú þegar ljóst er að heimsbyggðinni stafaði engin sérstök ógn að illmenninu í Bagdad hafa stríðshaukarnir framleitt nýja lygi til að réttlæta árásina á Írak. Bandaríkjastjórn og hinir viljugu þjóðþrælar þeirra fóru í stríð við Írak af því þeim var svo annt um hinn almenna borgara í landinu. Þvílíkt kjaftæði. Það sem ég á sameiginlegt með flestum friðarsinnum og öðrum þeim sem mótmæltu árásinni á Írak er einmitt umhyggjan fyrir almenningi í Írak og í öðrum löndum þar sem réttindi manna eru fótum troðin. Bandaríkjastjórn (öðru máli gegnir um marga Bandaríkjamenn) hefur hins vegar verið skítsama um hag almennings í öðrum löndum eins og aðgerðir hennar hafa margoft sýnt.
Vita ráðamenn þjóðarinnar ekki að Bandaríkjastjórn hefur stutt illmenni og einræðisherra um allan heim? Þar á meðal hinn viðurstyggilega Saddam Hussein? Voru það ekki Bandaríkjamenn og Bretar sem meðal annars seldu Hussein efnavopnin sem hann notaði síðan gegn Kúrdum? Vissu ráðamenn þessara sömu þjóða ekki að einræðisherrann myndi nota þessi gjöreyðingavopn gegn fólki? Voru Bandaríkjamenn og Írakar ekki bandamenn þegar Saddam Hussein átti og notaði gjöreyðingavopn sín gegn sinni eigin þjóð?
Hvað í afrekasögu Bandaríkjastjórnar í utanríkismálum gefur til kynna að þeim sé annt um almenning í öðrum löndum?
„Þegar Víetnam gerði innrás í Kambódíu til að koma Pol Pot og mönnum hans frá völdum eftir að Rauðu kmerarnir höfðu drepið eina milljón manna og virtust vera endanlega að missa vitið, þá sögðu Bandaríkin að eitt ríki gæti ekki skipt um ríkisstjórn í öðru og Bandaríkin settu Víetnam í viðskiptabann fyrir að fella ríkisstjórn Pol Pots og tóku upp stuðning við útlagastjórn sem var undir stjórn Rauðu kmerana en það tryggði meðal annars að Rauðu kmerarnir héldu sæti Kambódíu hjá Sameinuðu þjóðunum eftir að drepa meira en milljón samborgara sína.
Og enn má spyrja hefur einhverjum dottið í hug að fara í stríð við Ísrael útaf hernámi Vesturbakkans og Gaza? Það hernám brýtur bæði ályktanir öryggisráðsins og eins alþjóðalög. Með þessu er ekki sagt að mörg önnur sjónarmið en olía komi ekki við sögu í Írak. En án olíunnar hefði þetta stríð ekki verið háð og sú staðreynd er mjög ljós.“ – Jón Ormur Halldórsson*
Er ekki þvert á móti vitað Bandaríkjamenn hafa stutt einræðis- og morðhunda víðsvegar um heiminn til þess eins að styrkja pólitíska stöðu sína? Hefur þá staða almennings í viðkomandi löndum skipt Bandaríkjastjórn einhverju máli?
„Og fólki var auðvitað annt um frelsi þeirra milljóna sem bjuggu undir morðóðum ógnarstjórnum í Mið-Ameríku á síðustu áratugum en einu afskipti umheimsins af því máli voru samt þau að Bandaríkin héldu þessum stjórnum gangandi, þjálfuðu heri þeirra sem breyttust í hryðjuverkasveitir eða svokallaðar dauðasveitir á nóttinni, og borguðu jafnvel í sumum tilvikum laun hermanna sem stunduðu svo umfangsmikil fjöldamorð á óbreyttum borgurum að hundruð þúsunda borgara voru myrtir.
Í skýrslu nefndar Sameinuðu þjóðanna um El Salvador kom meðal annars fram að þrír af hverjum fjórum þeirra manna sem mesta ábyrgð báru á skipulagningu hryðjuverka sem kostuðu tugi þúsunda mannslífa, höfðu verið þjálfaðir í sama skólanum, Fort Benning í Bandaríkjunum en þar voru líka þjálfaðir menn sem stunduðu álíka hryðjuverk í öðrum ríkjum Mið-Ameríku.“ – Jón Ormur Halldórsson*
Barnaskapur eða heimsvaldastefna?
Eftir stendur að stuðningur íslenskra stjórnvalda við stríðið í Írak verður vart útskýrður nema á tvo vegu. Annað hvort réð barnaskapur og gífurleg vanþekking á sögunni aðgerðum stjórnvalda eða íslensk stjórnvöld styðja í raun og veru þá heimsvaldastefnu sem Bandaríkjastjórn hefur staðið fyrir. Hver svo sem raunveruleg ástæða er þá skulda stjórnvöld Íslendingum afsökunarbeiðni.
* Ofangreindar tilvitnanir eru teknar úr viðtali sem undirritaður tók við Jón Orm Halldórsson, doktor í stjórnmálum Suðaustur-Asíu, fyrir www.visir.is stuttu eftir að innrásin í Írak hófst.
Talandi um barnaskap
Saklausir deyja í stríði og þess vegna er stríð vont. Er það forsendan hér? Svei mér þá. Og sakar aðra um barnaskap. Ekki reiðast mér, við erum bara ósammála í grundvallaratriðum.
Hitt er annað mál að stjórn Husseins hafði vel nægilegt tækifæri til að ganga að skilmálum og til að stíga fram undan mannlegum skjöldum sínum. Dauði og limlestingar saklausra borgara eru á samvisku þeirra sem hneppa þá í ánauð og nota þá sem skildi. Hér er ekki um frjálsa þjóð að ræða né um réttmæta ríkisstjórn. Það þýðir því lítið að gefa sér þær forsendur.
Stríðið var ólöglegt og ekki háð til að losa Íraka og heiminn allan við Saddam Hussein. Um þetta snérist greinin. Rétt er að saklausir deyja í stríði, og já stríð eru vond. Þess vegna ættu þau alltaf að vera neyðarúrræði en ekki háð í nafni viðskiptahagsmuna.
Það er gaman að vera hér í Bretalandi og fylgjast með umræðunni. Í fyrra sagði Tony Blair „Við erum með sannanir á því að Írak er með gjöreyðingarvopn og þeir eru bein hætta við frelsi heimsins og þessa lands“ og síðan fyrir stuttu sagði Jack Straw einn af ráðherrunum hér and I quote „Við sögðum aldrei að það væri bein hætta frá Saddam“ gaman að sjá þennan orðaleik.
Og Rúnar. Stríð er af hinu illa, viltu benda mér á dæmi þegar Stríð var byrjað á góðu.
Ingvar Árni, stríð eru í besta falli ill nauðsyn og í versta falli ill ónauðsyn. Það sem ég á við er að það er barnalegt að halda því fram þátttaka í styrjöld sé alltaf röng. Þjóð sem lokar augunum fyrir styrjöldum mun að öllu jöfnu horfa ofan í opinn enda byssuhlaups fyrr en síðar.
Sigurður, ég er ekki viss um hvað þú átt við með því að stríðið hafi verið „ólöglegt“, en ég skal vera sammála því að það hefur hingað til verið illa af hendi unnið. Eftir því sem ég best get séð voru það ráðaöfl í Írak sem voru „ólögleg“.
Ég vil benda á góða og yfirvegaða ályktun um „stríðið gegn hryðjuverkum“ hér:
Ályktun um „stríðið gegn hryðjuverkum
Ályktunin gefur Bush falleinkunn í mörgum mikilvægum málum og ég er ekki frá því að ég sé þeirri einkunn talsvert sammála.
Ekki kom hlekkurinn rétt út þannig að hér er hann aftur:
Ályktun um „stríðið gegn hryðjuverkum
Takk fyrir upplýsingarnar Rúnar. Ég tók mér það bessaleyfi að laga tengilinn hjá þér. Svona löng slóð á það til að skemma forsíðuna á Skoðun.
Stríðið gegn Írak var háð vegna olíuhagsmuna Bandaríkjamanna og að reyna að halda öðru fram er fásinna. Bandaríkjamenn ætluðu sér alltaf að ráðast þarna inn burtséð frá öllu öðru. Stjórn G. Bush ætlaði sér alltaf að tryggja að Bandaríkin ættu greiðan og traustan aðgang að þeim gríðarlegu olíuauðæfum sem Írak og Afganistan hafa yfir að ráða. Og ef menn kynna sér málið þá kemur í ljós að helsta olíuæð heimsins liggur einmitt í gegnum þessi tvö lönd. Tilgangur Bandaríkjanna var því að tryggja yfirráð sín í þessum heimshluta til að koma í veg fyrir að hægt væri að beita olíuvopninu, þ.e. að þau ríki sem ráði yfir olíulindunum geti lamað önnur ríki með olíuskorti.
Það gleymist alltaf í þessari umræðu að það voru Bandaríkin sem stjórnuðu áróðrinum fyrir stríðið. Það sem sást í fréttum og fjölmiðlaum kom allt frá Ameríku til þess eins að benda á hve Saddam var slæmur. Fengum við t.d. fréttir af því að Saddam var að reyna að byggja upp eitt öflugasta heilbrigðiskerfið í heimshlutanum? Nei, síður en svo enda hentaði það ekki hagsmunum Bandaríkjanna. Við fengum hinsvegar frétttir af því að Saddam hafi látið drepa 5000 Kúrda árið 1988 vegna þess að það þurfti að sýna framá hversu slæmur einræðisherra hann væri. Við fengum svo að sjálfsögðu ekki að vita að þetta voru bandarísk vopn sem voru notuð til að fremja viðbjóðinn. Ég vil taka fram að ég er ekki stuðningsmaður Saddams né stjórnarhátta hans.
Ástæðurnar sem ríkisstjórn Bandaríkjanna gaf fyrir að ráðast inní Afganistan og Írak eru lýsandi dæmi um að innrásirnar voru framkvæmdar af allt öðrum hvötum en almenningur fékk að vita. Skoðum brot af þessu. Ríkisstjórnir ríkjanna voru sagðar ógn við heimsfriðinn. Gott og vel. En á hvaða hátt? Talibanar áttu mjög takmörkuðu fylgi að fagna í Arabaheiminum, ríkið var vanþróað og einu vopnin sem þeir áttu voru úreltir sovéskir skriðdrekar sem mega sín lítils í dag. Þeir áttu að hafa aðstoðað hryðjuverkamenn en sögðust hafa rekið þá alla úr landi fyrir stríðið. Hafa Bandaríkjamenn fundið bin Laden? Nei. Þrátt fyrir yfirburðatækniþekkingu hafa þeir ekki fundið mann á hesti í eyðimörk! En þeir stjórna olíulindunum. Og þeir komu opíumræktinni aftur af stað!
Saddam átti að eiga gereyðingavopn sem hann átti að geta beitt á 45 mínútum. Ef Saddam átti gereyðingavopn af hverju notaði hann þau ekki gegn herjum bandamanna eða Ísrael þegar hann sá að hann var að falla? Af hverju ætti hann ekki að hafa notað þau sem ógn ef hann ætti þau í raun og veru? Hann var herstjórnandi og ætti því manna best að gera sér grein fyrir styrk hers síns gegn bandamönnum auk þess sem hann hafði reynslu úr Persaflóastríðinu. Í millitíðinni var enginn möguleiki fyrir Saddam að efla her sinn til að eiga roð í bandamenn. Af hverju var ekki tekið mark á vopnaeftirlitsmönnum S.Þ. sem sögðu að það væru engin gereyðingavopn í Írak? Ástæðan er sú að Bandaríkin ætluðu alltaf þarna inn.
Hneisan fyrir okkur Íslendinga í þessu máli er sú að helstu ráðamenn þjóðarinnar eru trúðu þessum boðskap Bandaríkjanna og sendu þjóðina í stríð! Í nafni hvers spyr ég? Var það til að koma í veg fyrir að Saddam ógnaði heimsfriðnum? Ef svo var þá var það ekki Saddam sem gerði það heldur Bandaríkin. Saddam var aldrei fær um að ráðast á nágrannaríki Íraks og það vita allir sem kynna sér stöðuna í Írak fyrir stríðið.
Innrásirnar voru einnig réttlættar með því að þarna væru ólöglegar og hættulegar ríkisstjórnir á ferðinni, þ.e. þær sköðuðu íbúa eigin lands. Því ætla ég ekki að mótmæla, enda mörg dæmi til um það. En réttlætir slíkt árás á annað land? Í sögulegu samhengi er slík ríkisstjórn ekki nægileg ástæða til þess að annað ríki frelsi þegna landsins með innrás. Og við höfum mímörg dæmi í nútímanum þar sem slíkt er uppá teningnum. Íran, N-Kórea, Ísrael… Það er öllum heilvita mönnum ljóst að frelsun íbúa gegn eigin stjórnvöldum er ekki grunnurinn að innrás uppá 60-70 milljónum dala!
Ráðamenn íslensku þjóðarinnar sköðuðu hana, settu á hana ljótan blett fyrir lífstíð og ættu eðlilega að segja af sér. Það er gott að vita til þess að Halldór Ásgrímsson drap 10.000 saklausa Íraka undir yfirskini Íslands. En það var ekki í mínu nafni og ég vona að allir Íslendingar séu sama sinnis. Halldór einn á að bera ábyrgð á þessum hryllingi sínum…
Ég vill að lokum benda Runari á að Bandaríkjamenn litu ekki á stjórn Saddam Hussein sem ólöglega á 9. áratug síðustu aldar. Þá var hún vinveitt og fékk svo til ótakmarkað fé frá Bandaríkjunum.
Einnig vil ég benda honum á að Sviss hefur verið hlutlaust ríki í gegnum aldirnar og ekki eru þeir að fara að horfa í gegnum opinn enda byssuhlaups. Þjóð getur verið hlutlaus og komist upp með það. Ríkjandi stjórnvöld á Íslandi höfðu hinsvegar ekki kjark til að virða ævarandi hlutleysi þjóðarinnar og ættu því réttilega að segja af sér.
Kristbjörn H. Björnsson