Það hefur verið áhugavert að fylgjast með viðbrögðum við þeim tillögum Össurar Skarphéðinssonar, formanns Samfylkingarinnar, að "skoða með opnum huga breytt rekstrarform í heilbrigðisþjónustunni, án þess að hróflað sé við jöfnu aðgengi allra óháð efnahag." Vinstrimenn láta eins og Samfylkingin vilji eyðileggja heilbrigðiskerfið og hægrimenn telja Samfylkinguna vera að stela stefnumálum þeirra. Báðir hafa, að mínu mati, rangt fyrir sér.
Hræðsluáróður vinstrimanna er æpandi:
Á Múrnum segir:
[...] skýringin á því hvers vegna stjórnvöld í einstökum löndum ráðast í einkarekstur í heilbrigðiskerfinu er sú að koma upp tvöföldu kerfi, þar sem efnafólki gefst kostur á að kaupa sig fram fyrir í röðinni. Össur Skarphéðinsson þvertekur fyrir að það sé ætlunin. Hann hefur skilmerkilega tekið fram að ríkið yrði eftir sem áður eini kaupandi þjónustunnar, sem ekki verður skilið öðruvísi en að þeim einkareknu sjúkrastofnunum sem ríkið hyggst skipta við verði bannað að selja þjónustu sína hæstbjóðanda.
Sp
Ögmundur Jónasson segir á sinni síðu:
Varnaðarorð!
Það vita allir að Samfylkinguna langar óumræðilega til að verða stór flokkur. Ekki höfðu menn þó almennt hugarflug til að ímynda sér að öllu væri fórnandi til þess! Til að ná til kjósenda á hægri vængnum í stjórnmálum er flokkurinn farinn að tala fyrir málstað Verslunarráðs Íslands og vill markaðsvæða heilbrigðisþjónustuna.Ögmundur
Á Deiglunni segir hins vegar að ræða Össurar sé viðurkenningu vinstri manna á hugmyndafræði hægri manna til margra ára:
Reyndar heldur formaður Samfylkingarinnar að hann hafi verið að marka ný spor í íslenskum stjórnmálum og þegar honum er bent á að Sjálfstæðisflokkurinn hafi haft þessa stefnu í nokkurn tíma, þá þverskallast hann við og heldur því fram að Sjálfstæðisflokkurinn tali ávallt um einkavæðingu heilbrigðisþjónustunnar, ekki einkarekstur.
Slíkt er alrangt. Í ályktun síðasta landsfundar Sjálfstæðisflokksins um heilbrigðismál segir meðal annars:
“Landsfundur leggur áherslu á að allir landsmenn búi við jafnrétti og valfrelsi og njóti fullkomnustu heilbrigðisþjónustu sem á hverjum tíma eru tök á að veita. Ríkisvaldið skal tryggja öllum landsmönnum þennan rétt og bera ábyrgð á fjármögnun heilbrigðisþjónustu”.
Höfum eitt á hreinu. Það er grundvallarhugsjón jafnaðarmanna að allur almenningur hafi jafnan aðgang að mennta-, heilbrigðis- og félagsþjónustu. Allir þeir sem lesa ræðu Össurar sjá að hann er auðvitað ekki að leggja til að heilbrigðisþjónustan fari eftir efnahag fólks enda segir hann "án þess að hróflað sé við jöfnu aðgengi allra óháð efnahag". Að halda öðru fram er lítið annað en hræðsluáróður þeirra sem engu vilja breyta.
Að sama skapi má segja að það sé sigur fyrir jafnaðarstefnuna hve margir sjálfstæðismenn eru nú eindregið þeirrar skoðunar að ríkið eigi að tryggja öllum jafnan aðgang að heilbrigðisþjónustu óháð efnahag. Sjálfstæðismenn voru ekki þessarar skoðunar og margir þeirra eru það ekki enn þann dag í dag. Ungir sjálfstæðismenn hafa leynt og ljóst barist gegn ríkisstyrktu velferðarkerfi og margir innan flokksins eru sömu skoðunar (þar á meðal nokkrir þingmenn). Þeir þora hins vegar ekki að tjá hug sinn (opinberlega) vegna þess að þorri almennings aðhyllist frjálslynda jafnaðarstefnu og er þeim því ósammála.
Skoða 7 athugasemdirFela athugasemdir
Mér þykir klunnalegt hvernig þú mælir "sigur" einnar stefnu eða annarar. Því er líkast að þú mælir sigur í því hversu margir séu sammála stefnunni, ekki eftir niðurstöðum þeirra verka sem unnin hafa verið í stefnunnar nafni.
Jafnaðarstefnan er enn önnur tilraunin til að búa til fyrirmyndarsamfélag með boðum og bönnum. Fjöldi fórnarlamba jafnaðarstefnunnar á 20. öldinni nær eflaust hátt í tölu fórnarlamba bókstafstrúar, og afturhald hinnar margumtöluðu stefnu á tækni og vísindi verður eflaust í framtíðinni líkt við afturhald kirkjunnar á miðöldum.
Ég persónulega fagna í einlægni skrefi samfylkingarinnar í átt aukins frjálsræðis. Næsta skref er síðan að gera ríkið að kaupanda heilbrigðisþjónustu aðeins fyrir þá sem ekki hafa efni á henni sjálfir.
Sæll Rúnar. Alltaf gaman að rökræða við þig 🙂 Það átti að leynast húmor í þessum orðum hjá mér, en samt ekki.
Þú veist það sjálfur að frjálslynd lýðræðisleg jafnaðarstefna hefur ekkert að gera með einræðisríki kommúnismans eins og þú virðist gefa í skyn. Sannleikurinn er sá stjórnmálastefnu nútímans hafa þróast hægt og rólega og því getur engin ein stefna eignað sér þá framþróun sem hefur átt sér stað.
Þegar við hörfum til tveggja öfgastefna sem við getum kallað sósíalisma og kapítalisma þá er ljóst að þær eru báðar jafn vitlausar. Þær byggja á einfaldri trú, trú á algildan sannleika um það hvernig eigi að byggja upp þjóðfélagið.
Hægri menn hrósa reglulega sigri yfir því að nú eru nánast allir fylgjandi einhvers konar markaðskerfi. Ég fagna þeirri niðurstöðu. Að sama skapi geta vinstri menn hrósað sigri yfir því (hér á Norðurlöndunum og víðs vegar í Evrópu í það minnsta) að nánast allir eru fylgjandi því að ríkið veiti almenningi grunnþjónustu. Ég fagna ekki síður þeirri niðurstöðu.
Samkvæmt þeirri skilgreiningu sem ég gef mér er frjálslynd jafnaðarstefna akkúrat þessi. Það er sambland af lýðræði, markaðskerfi og öflugu velferðarkerfi. Því lýsi ég því yfir að frjálslyndir jafnaðarmenn geti hrósað sigri.
Eins og þú veist er ég lítið fyrir boð og bönn, og sama má segja um flesta þá kunningja mína sem telja sig frjálslynda jafnaðarmenn. Í mínum huga hefur jafnaðarstefnan ekkert með boð og bönn að gera.
Þú gerir engum greiða með því að líka mér saman við einræðis sósíalista og ég veit að þú gerir þér grein fyrir hversu kjánaleg þessi líking er.
Þú mátt endilega rökræða við mig þá stefnu sem ég aðhyllist og ég ég fjalla um t.d. í grein minni "Frjálslyndur flokkur óskast".
Ég tel að innskot þitt geti flokkast sem "Red herring" rökvilla. Þú leggur fram upplýsingar eða fullyrðingu sem á ekkert skylt við það sem ég var að tala um. Ég tala um "frjálslynda jafnaðarstefnu" og þú reynir að draga úr gildi orða minna með að fjalla um "einræðisstjórn kommúnisma". Það er varla sanngjarnt?
"Þú veist það sjálfur að frjálslynd lýðræðisleg jafnaðarstefna hefur ekkert að gera með einræðisríki kommúnismans"
Það er ýmislegt sameiginlegt. Bæði eru form af kollektivisma. Frjálslynd jafnaðarstefna, eins og kommúnísk jafnaðarstefna, kallar á fórnir einstaklinga fyrir kollektívuna. Að vísu þykist kommúnisminn eiga alla einstaklinga með haus og hala, en frjálslynda jafnaðarstefnan á okkur aðeins að hluta. Mikilvægur stigsmunur þar á, en undirliggjandi heimspekin er sú sama.
"Þegar við hörfum til tveggja öfgastefna sem við getum kallað sósíalisma og kapítalisma þá er ljóst að þær eru báðar jafn vitlausar. Þær byggja á einfaldri trú, trú á algildan sannleika um það hvernig eigi að byggja upp þjóðfélagið."
Ég held að þú sért með þetta að hálfu leyti rétt. Sósíalisminn byggir nefnilega einna helst á því að það sé enginn algildur sannleikur. Ekkert er raunverulega rétt né rangt nema að það sem gagnast fólkinu á að vera rétt. Kapítalisminn byggir hins vegar á réttindum sem hann heldur fram að séu óvéfengjanleg. Öfugt við sósíalismann byggir hann á því að lögmál séu algild og allar gjörðir geti verið hlutdrægt dæmdar réttar eða rangar. Og öfugt við "einfalda trú" er því haldið fram að þessi algildu lögmál séu athuganleg af hverjum sem er.
Þetta eru öfgarnar, en flestir falla einhversstaðar á milli og er það líklega einna helst ástæðan fyrir því blandaða kerfi sem við sjáum í dag. En hver sem er getur hrósað sigri ef hann einfaldlega telur sig til miðjunnar, sem vill svo til að er fjölmennasti hópurinn. Eftir þeim rökum geta trúfélög um víðan völl hrósað gífurlegri aukningu í fylgi sínu undanfarnar aldir. Það þýðir ekki að trú þeirra sé rétt, né að hún hafi unnið til neins ávinnings.
"Í mínum huga hefur jafnaðarstefnan ekkert með boð og bönn að gera."
Semsagt, ef ég barnlaus t.d. neita að greiða í ríkissjóð fyrir skólagöngu annarra, þá er mér ekki gert að gera það undir jafnaðarstefnunni? Ég þykist vita að jafnaðarmenn vildu gjarnan beita mig valdi til að hlýða þeim boðum. Undir jafnaðarstefnunni, er mér og lækninum mínum ekki bannað að eiga bein viðskipti okkar á milli? Er það ekki jafnaðarstefnan sem krefst þess að gamalmenni greiði leigu af eigin húsnæði og bannar þeim að búa í húsum sínum ef þau inna ekki greiðsluna af hendi?
"Þú gerir engum greiða með því að líka mér saman við einræðis sósíalista"
Þetta eru þín orð, ekki mín. Það er staðreynd að jafnaðarstefnan hefur jafnað mörg þjóðfélögin við jörðu. Ef þú vilt líkja skoðunum þínum við slíka stefnu þá verðurðu að eiga það við sjálfan þig. Ég vil ekki líkja þér við Stalín og Kastró frekar en ég vil líkja þjóðkirkjunni við spænska rannsókarréttinn.
"Ég tel að innskot þitt geti flokkast sem "Red herring" rökvilla."
Það held ég ekki. Þú gætir kannski flokkað það sem "Straw Man" rökvillu, en það er á mörkunum. En greinin þín er hvort eð er argumentum ad numeram frá upphafi til enda.
Innskoti mínu er einna helst ætlað að benda á að það felst enginn sigur í fjölmenni. Og að afleiðingar hvers konar jafnaðarstefnu eru ekki einungis þær sem jafnaðarmenn vilja að þær séu, heldur eru óvæntu afleiðingarnar mun alvarlegri. Enda er það ekki furða því hver sú stefna sem ekki byggir á raunveruleikanum er dæmd til að mislukkast á sama hátt og húsasmíði sem ekki tekur þyngdaraflið til athugunar.
En ég skal vera fyllilega sammála þér að auknu frjálslyndi og frjálsræði ber að fagna hvar sem það finnst. Það eru í þeim efnum allir sigurvegarar, ekki aðeins jafnaðarmenn.
Við erum ekki með sömu stjórnmálaskoðanir, það er víst :). En nóg um það. Mín afstaða er vel skilgreind í ofangreindum greinum. Auðvitað er ég sammála því að fjöldi fylgjenda segir ekkert til um hvort þeir hafa rétt fyrir sér eða rangt. Enda var ég ekki að meina það. Ég var að gera hóflegt grín af þeim sem vilja eigna sér heiðurinn á öllum breytingum og framförum. 🙂
Það getur engin stjórnmálastefna eignað sér heiður að neinum framförum. Það eru ekki stjórnmálahópar og stefnur sem knýja framfarir, heldur einstaklingar. Framfarir í eðlisfræði eru að þakka mönnum á við Einstein og Newton. Framfarir í tölvu- og upplýsingatækni eru að þakka mönnum eins og Bill Gates og Michael Dell. Framfarir í læknisfræði megum við þakka mönnum eins og Alexander Fleming og Edward Jenner. Það mætti telja endalaust á þennan hátt. Þeir menn sem knýja framfarirnar eru ekki stjórnmálamenn og sjálAMrósandi góðmenni heldur uppfinningamenn, snillingar og vinnuþjarkar.
Annars finnst mér sniðug myndin með greininni. Helrauður hnefinn með gráa og visnaða rós. Passar vel við.
"Annars finnst mér sniðug myndin með greininni. Helrauður hnefinn með gráa og visnaða rós. Passar vel við."
Þetta er nú ekki málefnalegt hjá þér Rúnar 🙂
"Þetta er nú ekki málefnalegt hjá þér Rúnar :)"
Nei, mér fannst þetta bara fyndin tilviljun. Allt í góðu gamni.
