Þann 14. og 15. september næstkomandi verður haldin ráðstefna um vistvæn farartæki (þar á meðal rafmagnsbíla) á Hilton hótelinu í Reykjavík. Það verður spennandi að fylgjast með hvort ráðamenn þjóðarinnar taki við sér í kjölfar ráðstefnunnar.

Nú er tíminn til að gera Ísland að forystulandi í notkun rafmagnsbíla. Það er raunhæfur möguleiki að rafmagnsvæða allan íslenska bílaflotann á nokkrum árum öllum til hagsbóta. Ísland er land umhverfisvænnar orku og mikillar tækniþekkingar og mjög öflugir rafmagnsbílar eru nú þegar framleiddir (nánar um það hér fyrir neðan). Það eina sem þarf er búa þeim viðunandi umhverfi.

Það er sérkennilegt að nú þegar „vinstri/græn“ ríkisstjórn er við völd hér á landi í fyrsta sinn sé lítið sem ekkert fjallað um umhverfismál. Allt púður fer í að skera niður velferðarkerfið til að borga skuldir sem auðmenn hafa skilið eftir sig og í fimleikaæfingar til að þóknast Alþjóðagjaldeyrissjóðnum og öðrum útvörðum auðvaldsins. Niðurlæging Íslendinga, og vinstrimanna sérstaklega, er algjör.

Ekki bara umhverfismál
Hröð og markviss áætlun um rafmagnsvæðingu bílaflota Íslands yrði ekki einungis mikilvægt skref í umhverfismálum heldur einnig frábær landkynning. Það er ekki vanþörf á að bæta ímynd Íslands eftir atburði síðustu missera. Brennuvargar í jakkafötum hafa skilið eftir sig sviðna jörð og brunafýlan finnst langt yfir landhelgina.

Hvers vegna Ísland?
Allar forsendur eru fyrir því að Ísland taki að sér forystu í notkun rafmagnsbíla. Ólíkt flestum öðrum löndum er hér næg umhverfisvæn orka. Við getum framleitt rafmagn í miklu magni án þess að brenna kol eða með því að nota aðrar mengandi aðferðir. Ísland er fámenn eyja með tiltölulega gott vegakerfi. Tækniþekking hér er mikil, menntun landsmanna góð og aðgangur að rafmagni til fyrirmyndar víðs vegar um landið.

Hvað þurfa stjórnvöld að gera?
Það eina sem þarf til er ákvörðun stjórnvalda og tímasett áætlun um hvernig skuli gera Ísland að forystulandi í notkun rafmagnsbíla. Hér er einföld hugmynd að áætlun.

1. Setja markmið um fjölda rafmagnsbíla hér á landi á næstu 10-20 árum.
2. Safna upplýsingum um kosti og galla rafmagnsbíla og kynna þær niðurstöður.
3. Vera í sambandi við helstu framleiðendur rafmagnsbíla og óska eftir samstarfi.
4. Gera höfuðborgina rafmagnsbílavæna með því að setja upp „rafstöðvar“ víðsvegar um borgina (þar sem hægt er að fylla bílinn að rafmagni og láta skipta um batterí ef þarf).
5. Afnema alla tolla og gjöld á umhverfisvæn farartæki og jafnvel hækka tolla á nýjar mengandi bifreiðar.
6. Hugsanlega niðurgreiða rafmagnsbíla til að tryggja að þeir séu ódýrari í innkaupum en hefðbundnir bílar.
7. Gera kaup á rafmagnsbílum meira aðlaðandi með ýmsum aðgerðum. T.d. með útgáfu „grænna korta“ sem gerir eigendum rafmagnsbíla kleyft að leggja ókeypis í bílastæði í miðbænum.
8. Stefna að því að selja rafmagnsbílaeigendum raforku á stóriðjuverði, eða því sem næst, þegar fram líða stundir.

Kostnaðurinn við allar þessar aðgerðir þarf ekki að vera mikill á meðan hagnaðurinn fyrir þjóðarbúið gæti orðið gríðarlegur til lengri tíma. Til að mæta upphafskostnaði er hugsanlegt að selja rafmagn á aðeins hærra verði til að greiða fyrir uppbyggingu „rafstöðva“ og annarrar þjónustu víðs vegar um landið. Flestir tækju því vel enda rafmagn margfalt ódýrara en bensínið. Það ætti að vera, í það minnsta, tíu sinnum ódýrara að „fylla“ rafmagnsbíl en bensínbíl. Sparnaðurinn fyrir heimilin í landinu gæti því orðið gríðarlegur.

Það má engan tíma missa. Ef Íslendingar vilja taka forystu í þessum efnum þarf að hefjast handa strax.

Upplýsingar um rafmagnsbíla
Að lokum er ekki úr vegi að benda á gagnlegar upplýsingar um rafmagnsbílatæknina og hvað er í boði. Hér fyrir neðan er að finna bæði tengla á gagnlegar vefsíður og nokkur myndbönd. Ég mæli sérstaklega með að lesendur horfi á myndina „Who Killed The Electric Car?“ en hún fjallar um hvernig GM (General Motors) og aðrir bílaframleiðendur hafa komið í veg fyrir almenna útbreiðslu rafmagnsbíla. Fyrirlestur Shai Agassi um fyrirtæki hans Better Place og kosti rafmagnsbíla er einnig afar áhugaverður.

Mynbönd

• Who Killed the Electric Car?
• Shai Agassi\’s bold plan for electric cars
  

Vefsíður

• Topp tíu: bestu rafmagnsbílarnir
• Umfjöllun um nokkrar tegundir rafmagnsbíla
• Tesla Motors (rafmagnsbílaframleiðandi)
• Better Place (þjónusta fyrir rafmagnsbíla)

Andrés Magnússon segir:

„Hvarvetna sem hann [Al Gore] kemur og opnar munninn virðast náttúruöflin eða almættið keppast við að afsanna tilgátur hans og málflutning.“

Sigurður Kári segir:

„Snjóþyngsli hér á Íslandi þennan veturinn hafa verið með mesta móti. Öll skíðasvæði standa landsmönnum opin og Austfirðingar eru meira að segja farnir að kvarta undan of miklum snjó.

Ég var sjálfur í París nú um helgina og þar sjóaði á sunnudaginn.

Og er það ekki kaldhæðni örlaganna að nú að kvöldi þess dags sem Al Gore hélt fyrirlestur sinn um hlýnun jarðar í Háskólabíói snjóar sem aldrei fyrr hér í Vesturbænum?“

Þessir menn tala allir eins og þeir hafi ekki hundsvit á vísindum og vísindalegum vinnubrögðum. Einstaka snjókoma hér og þar hefur vitaskuld ekkert með hnattræna hlýnun að gera. Endurteknar mælingar yfir mjög langt tímabil sýna svo ekki sé um villst að hitastig Jarðar fer hækkandi. Margt bendir til þess að hluti af þessari hækkun sé af mannavöldum. Afleiðingar hlýnunar geta verið mjög alvarlegar. Ótrúlegt en satt þá mun einstaka snjókoma á Íslandi breyta neinu um staðreyndir málsins.

Ég hvet hægrimenn til að kynna sér málin betur áður en þær fjalla um þau á opinberum vettvangi. Á þetta sérstaklega við um þingmenn og ráðamenn þjóðarinnar. Það hlýtur að teljast eðlileg krafa að þeir sem stjórna landi okkar hafi lágmarksþekkingu á vísindalegum vinnubrögðum og hvernig eigi að lesa út úr vísindalegum gögnum. Fáfræði í þeim efnum er stórhættuleg.

p.s. Athygli vekur að Sigurður Kári, sem talar af mikilli vanþekkingu um vísindaleg málefni er hvorki meira né minna en formaður menntamálanefndar alþingis. Réttur maður á réttum stað?

Þar sem Hannes Hólmsteinn er fræðimaður og prófessor við Háskólann veit hann fullvel að það er út í hött að velja örfáar tölur úr stóru talnasafni og draga ályktun út frá þeim. Veðurfræði eru flókin vísindi og augljóslega margt sem hefur áhrif á hitastig Jarðar. Ljóst er að hitastig sveiflast mikið til á milli ára og ómögulegt að draga ályktun út frá einstökum mælingum. Sveiflur á meðalhita milli ára eru eðlilegar. Sama hvaða skoðun menn hafa á því hver ástæðan er fyrir hlýnun Jarðar er flestum ljóst að hitastigið hefur hækkað (Sjá línurit hér fyrir neðan). Þetta veit Hannes Hólmsteinn en kýs að afneita því og snúa út úr. Slík vinnubrögð háskólaprófessors eru óafsakanleg.

]]> http://skodun.is/2008/04/08/hannes-holmsteinn-og-visindaleg-vinnubrogd/feed/ 0 http://skodun.is/2004/02/24/fleiri-solgleraugu-og-faerri-hollendingar/ http://skodun.is/2004/02/24/fleiri-solgleraugu-og-faerri-hollendingar/#comments Tue, 24 Feb 2004 00:06:47 +0000 Sigurður Hólm Gunnarsson http://skodun.is/2004/02/24/fleiri-solgleraugu-og-faerri-hollendingar/ Skýrsla bandaríska landvarnaráðuneytisins um þá meintu ógn sem stafar af lofslagsbreytingum á næstu árum og áratugum hefur beint athygli almennings að umhverfismálum enn á ný og varla vanþörf á. Óttast skýrsluhöfundar að náttúruhamfarir og hungursneyð í kjölfar loftlagsbreytinga geti haft þau áhrif að styrjaldir brjótist út í heiminum í auknum mæli. Þeir telja jafnframt að aukið hitastig geti valdið því að sumar helstu borgir Evrópu fari undir sjó innan aðeins tveggja áratuga.

Þó niðurstaða skýrslunnar sé ekki líkleg, þá er hún möguleg. Hægri íhalds- og frjálshyggjumenn hafa hins vegar fullyrt í mörg ár að slík umhverfisáhrif vegna iðnaðar sé samsæriskenning, en ef ekki þá eigi alls ekki að setja reglur til að draga úr mengun því þær geti skaðað stórfyrirtæki. Háttsettir hægrimenn hafa hins vegar hvatt almenning til að kaupa sér sterkari sólgleraugu, sólvarnir og einfaldlega flytji til landa sem ekki eiga það hættu á að fara undir sjó.

Öfgakennd umræða
Umræðan um umhverfismál er því miður oft afar öfgakennd. Annað hvort spá menn dómsdegi innan örfárra ára eða fullyrða að gróðurhúsaáhrifin og þynning ósonlagsins vegna mengunar séu samsæriskenningar.

Fjölmargar vísindalegar rannsóknir gefa hins vegar til kynna að meðalhitastig jarðar geti hækkað að minnsta kosti um 1-4 °C á næstu 100 árum ef ekkert verður að gert. Slík hækkun á hitastigi gæti haft veruleg áhrif á lífsskilyrði manna. Til dæmis gæti yfirborð sjávar hækkað það mikið að fjölmargar byggðir færu undir sjó.

Lausnir frjálshyggju- og hægrimanna
Þeir fáu frjálshyggju- og hægrimenn sem viðurkenna þann möguleika að mengun vegna iðnaðar gæti haft áhrif á veðurfar og umhverfi jarðar eru þó alfarið á móti öllum reglum sem gætu dregið úr mengun. Hafa þeir líkt slíkum reglum við kommúnisma og stundum jafnvel við hreinræktaðan fasisma.

Það ætti því varla að koma á óvart að Donald Hodels, innanríkisráðherra Bandaríkjanna í ríkisstjórn Ronald Reagans, lagði það til, í fúlustu alvöru, að fólk keypti sér sterkari sólgleraugu til að verja sig fyrir geislum sólarinnar ef ósonlagið héldi áfram að þynnast. Ekki kom til greina að herða reglur um meðferð Freons (efni sem veldur þynningu ósonlagsins).

Annar þekktur frjálshyggjumaður, George Reisman, var sömu skoðunar og Hodels. Reisman sem var á sínum tíma meðlimur í sértrúarsöfnuði Ayn Rands, átrúnaðargoði flestra ungra frjálshyggjumanna, lýsti því yfir í bók sinni „Capitalism: A Treatise on Economics“ að ef hitastig jarðar myndi hækka með þeim afleiðingum að Holland færi undir sjó (eins og umrædd spá gerir ráð fyrir) væri einfaldlega best að flytja Hollendinga. Ef Evrópumenn og Bandaríkjamenn myndu bjóða Hollendingum að flytja til sín myndi aukið hitastig jarðar ekki hafa svo mikil áhrif á efnahagslíf heimsins (það eina sem skiptir máli) og fæstir myndu í raun taka eftir nokkrum breytingum (nema kannski Hollendingar?). Reisman lagði til að aðrir jarðarbúar fengju sér betri loftræstingakerfi. Þið megið svo giska á hvaða lausnir Reisman hafði upp á að bjóða til að draga úr skaða vegna minnkandi ósons í lofthjúpi jarðar. Rétt hjá ykkur: „fleiri sólgleraugu, fleiri hattar og betri sólvarnir.“

Raunverulegt vandamál þarf raunverulegar lausnir
Fáum dylst að umhverfisspjöll vegna iðnaðar er raunverulegt vandamál. Það þarf að taka á þeim með raunverulegum lausnum. Ólíkt frjálshyggjumönnum hugnast mér ekki að ganga um með sólgleraugu allt árið eða flytja til fjalla bara til þess að hafa sem minnst áhrif á „efnahagslíf heimsins“. Við „kommúnistarnir“ styðjum því skynsamlegar reglur til að draga úr mengun og koma þannig í veg fyrir náttúruhamfarir af mannavöldum, hvort sem von er á þeim eftir 20 ár eða 200.

Stutt svar við síðustu spurningunni er: engu. Við eigum ekki að trúa neinu. Vísindalegar rannsóknir og niðurstöður virðast hins vegar benda til þess að full ástæða er að hafa áhyggjur af umhverfinu.

Tvær hættur hafa sérstaklega þótt stafa af umhverfinu. Í fyrsta lagi er það þynning ósónlagsins og í öðru lagi er það hækkun á meðalhita jarðarinnar vegna svokallaðra gróðurhúsaáhrifa.

Þynning ósónlagsins
Ósonlagið er örþunn* himna, í um 25 km hæð, sem umlykur jörðina og ver okkur fyrir útfjólubláum geislum sólarinnar. Ósónlagið er, eins og nafnið bendir til, búið til úr sameindum sem kallast ósón.

Vegna áhrifa efnis sem kallast CFC (t.d. Freon) og notað er m.a. í loftræstikerfum og til þess að kæla ísskápa hefur magn ósons í ósónlaginu smám saman farið minnkandi. Um leið og ósónlagið þynnist fer meira magn af útfjólubláum geislum sólarinnar í gegn um lofthjúp jarðar. Útfjólubláir geislar skaða ónæmiskerfi líkamans og geta valdið húðkrabbameini. Auk þess hafa útfjólubláir geislar skaðleg áhrif á svokölluð plöntusvif (phytoplankton). Plöntusvif eru einfrumungar sem fljóta nálægt yfirborði sjávar og lifa á ljóstillífun. Rannsóknir hafa sýnt fram á allt að 25 prósent hnignun í fjölda plöntusvifja og ef hnignunin heldur áfram gæti það haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir fæðukeðju sjávar.

Þrátt fyrir þessar þekktu afleiðingar hafa ýmsir hægri-íhaldsmenn reynt allt sem þeir geta til þess að koma í veg fyrir að fjármagni verði varið til þess vernda ósónlagið. Þekkt er t.d. tillaga Donald Hodels, innanríkisráðherra Bandaríkjanna í ríkisstjórn Ronald Reagans, þar sem hann lagði til að í stað þess að draga úr notkun CFC þá ætti fólk frekar að venja sig á að ganga með sólgleraugu og hatt!

Gróðurhúsaáhrif
Hitnun á loftslagi jarðar vegna svokallaðra gróðuhúsaáhrifa hefur lengi verið umdeilt fyrirbæri. Ástæðan fyrir því er auðskilin þar sem að sú lofttegund sem er talin hvað mest valda gróðurhúsaáhrifum er koldíoxíð, sem verður til við bruna á kolum, olíu og gasi. Öll höft á notkun þessara orkugjafa geta augljóslega komið sér illa fyrir flestan iðnað.

Margir hægri-íhaldsmenn hafa verið duglegir við að gera lítið úr gróðurhúsaáhrifunum og sumir hafa í fáfræði sinni lýst því yfir að gróðurhúsaáhrif séu eintóm blekking. Vísindalegar niðurstöður benda þó flestar til þess að meðalhitastig jarðar geti hafa hækkað um 1-4 °C við lok 21. aldarinnar ef ekkert er að gert. Tölvumódel hafa reiknað út að á sama tíma gæti vatnsyfirborð sjávar hafa hækkað um 10 til 100cm. Þess ber einnig að geta að tíu heitustu árin frá 1860 áttu sér stað á 9. og 10. áratug þessarar aldar. Augljóslega er hér um grafalvarlegt mál að ræða sem ekki borgar sig að hunsa.

Flestir vísindamenn eru sammála um að afleiðing gróðurhúsaáhrifa og ósónþynningar af mannavöldum séu raunveruleg ógn við líf á jörðinni ef ekkert verður að gert. Vísindamennirnir gætu að sjálfsögðu haft rangt fyrir sér (annað eins hefur gerst). Ef þeir hafa rangt fyrir sér gætum við verið að sóa verðmætum og fjármagni til einskins. Ef þeir hins vegar hafa rétt fyrir sér og við bregðumst ekki rétt við, gæti öllum jarðarbúum stafað mikil ógn af umhverfi sínu.

Á hvaða aðgerðir finnst þér skynsamlegra að veðja á?

*þegar ég segi örþunn himna, þá meina ég örþunn himna. Reiknað hefur verið út að ef ósónlagið yrði „togað“ niður að yfiborði jarðar, að því hitastigi og þrýstingi sem þar er, þá myndi ósonlagið mælast sem u.þ.b. 3mm á þykkt.