Því miður er pólitíkin uppfull af fólki sem lítur á stjórnmálin sem leik. Markmiðið, eins og í öðrum leikjum, er að vinna og þá skiptir aðferðin ekki alltaf máli. Í pólitík verður maður að vera duglegur að stinga aðra í bakið en komast um leið hjá því að finna sjálfur of mikið til á milli herðablaðanna. Hugsjónir láta oftast í minni pokann fyrir herkænsku í þessum leik og virðast margir leikmenn í raun alls ekki hafa áhuga á hugmyndafræði. Það er af þessum ástæðum sem mikið af hugmyndaríku og heiðarlegu hugsjónafólki nennir ekki að starfa í pólitík.

Hugsjónalausir herkænskutilburðir sjálfstæðismanna og læknisins undanfarna daga eru ekki til þess fallnir að kveikja áhuga hugsjónafólks á stjórnmálum. Borgarstjórnarfarsinn sýnir enn og aftur að pólitík snýst fyrst og fremst um völd og metnað en ekki um einlægan áhuga um að bæta samfélagið.

Ég hvet lesendur sérstaklega til að lesa eftirfarandi guðfræðingablogg (Athugið að mikilvægt er að lesa andsvörin sem birtast í athugasemdakerfum líka. Það er mikið reynt til að snúa út úr málflutningi okkar í sjálfum greinunum).

1) Stefán Einar Stefánsson, guðfræðinemi, er þekktur fyrir að vera með miklar yfirlýsingar sem oft eru innistæðulausar.

Sjá sérstaklega:
Hrunadans Siðmenntar

Varaformaður Siðmenntar og litlu jólin

Áhugavert líka að skoða fyrri samskipti mín við guðfræðinemann hér:

Mótmælandi Íslands

2) Svavar Alferð Jónsson, sóknarprestur í Akureyrarkirkju, fer á kostum í umræðum sínum um Siðmennt. Hann nær nýjum hæðum í útúrsnúningi sínum í greininni:

Siðmennt???
(Hér er einstaklega mikilvægt að skoða andsvör mín)

3) Annall.is er guðfræðiblogg þar sem nokkrir guðfræðingar koma saman og ræða ýmis mál. Áhugaverð síða þar sem oft er að finna ágætis pistla. Umræðan um málefni síðustu daga er nokkur þarna. Sjá:

Annáll.is

Sjá nánar:
Ungir sjálfstæðismenn leggja fram gestabók hjá tollstjóra
(www.visir.is)

Á meðan ég hef ekki sömu áhyggjur og Sóley af því að notendur þurfi að greiða tæpan 5000 kall fyrir það að láta eyða fóstri þá hef ég meiri áhyggjur af afstöðu íhaldsmanna til þessa viðkvæma máls. Ég geri hér því tilraun til að svara nokkrum hugleiðingum Gísla Freys og vísa svo í nokkrar greinar sem fjalla um hvort það sé alltaf siðferðilega rangt að eyða fóstrum.

Að bera ábyrgð á eigin gjörðum

Gísli Freyr segir á vefsíðu sinni:
„En telst fóstureyðing undir heilsufar? Ég get ómögulega séð að svo sé. Þungun er aðeins afleiðing af ákveðinni hegðun fólks. Skilaboðin sem Sóley og skoðanasystkini hennar boða er; gerðu nákvæmlega það sem þér sýnist – ríkið greiðir fyrir afleiðingarnar!“

Því er fljótsvarað að fóstureyðing er ekki „heilsufar“ en þungun er vitaskuld líkamlegt ástand sem hefur töluverð áhrif á líf og heilsu viðkomandi konu. Þungun er augljóslega heilbrigðismál.

Þungun er auðvitað afleiðing af hegðun en alls ekki í öllum tilfellum afleiðing af hegðun konunnar sem er þunguð. Sem dæmi ber kona sem verður þunguð í kjölfar nauðgunar ekki ábyrgð á ástandi sínu. (sjá nánar umfjöllun í grein minni: „Nokkur rök fyrir frjálslyndum lögum um fóstureyðingar“)

Gísli Freyr:
„Nú á fólki auðvitað að vera frjálst að haga sér eins og það vill – en það hlýtur þá líka að þurfa að taka afleiðingunum og greiða fyrir þær.“

Auðvitað verða konur oft þungaðar vegna þess að getnaðarvarnir bregðast eða jafnvel vegna þess að slíkar varnir hafa ekki verið notaðar (oft reyndar vegna vanrækslu karlmannsins). Ef það fer í taugarnar á Gísla að ríkið greiði fyrir fóstureyðingar undir slíkum kringumstæðum þá hlýtur margt annað í heilbrigðiskerfinu að fara í taugarnar á honum. Á það sama við um íþróttamenn sem slasast? Íþróttamenn taka töluverða áhættu með íþróttaiðkun sinni. Hvað með ökumenn sem nota ekki bílbelti og slasast? Eiga þeir ekki heldur að fá „ókeypis“ heilbrigðisþjónustu? En hjólreiðamenn sem nota ekki hjálma? Mig langar semsagt að vita hvort Gísli og aðrir íhaldsmenn telji að heilbrigðisþjónusta eigi aðeins að vera í boði fyrir þá einstaklinga sem fara alltaf eftir ýtrustu öryggiskröfum? Er þessi afstaða þeirra kannski einskorðuð við fóstureyðingar af því þeim er illa við þær?

Eru fóstureyðingar fegrunaraðgerðir?

Gísli Freyr segir:
„Fóstureyðingar eiga ekki að vera ókeypis frekar en fegrunaraðgerðir.“

Ég verð að viðurkenna að ég sé ekki hvernig fóstureyðingar eru sambærilegar fegrunaraðgerðum á nokkurn hátt. Umfjöllunum um svo viðkvæmt mál með þessum hætti er að mínu mati forkastanleg.

Er siðferðilega rangt að eyða fóstrum?
Gísli Freyr endar svo pistil sinn á því að vísa í grein eftir annan íhaldsmann, Sindra Guðjónsson, sem rökstyður að „alla jafna [er] siðferðilega rangt að eyða fóstrum og að þau beri að vernda allt frá getnaði“. Þetta er niðurstaða sem ég er afar ósammála eins og fram hefur komið í nokkrum greinum sem ég hef sent frá mér (Sjá: „Nokkur rök fyrir frjálslyndum lögum um fóstureyðingar“.

Ég hvet alla sem hafa áhuga á þessu mikilvæga siðfræðilega álitaefni til að kynna sér umræddar greinar:

Grunnþjónusta?
(Sóley Tómasdóttir segir fóstureyðingar vera grunnþjónustu sem eigi að vera ókeypis)

Eru fóstureyðingar grunnþjónusta?
(Gísli Freyr Valdórsson gagnrýnir afstöðu Sóleyjar og er almennt á móti fóstureyðingum)

Fóstureyðingar
(Sindri Guðjónsson rökstyður hvers vegna alla jafnan er siðferðilega rangt að eyða fóstrum og þau beri að vernda allt frá getnaði)

Nokkur rök fyrir frjálslyndum lögum um fóstureyðingar
(Grein eftir mig þar sem ég held fram að það sé alls ekki alltaf siðferðislega rangt að framkvæma fóstureyðingar og að nauðsynlegt sé að heimila fóstureyðingar með ákveðnum skilyrðum)

„Hins vegar dettur fólki í hug að verðlauna þann sem hatar konur mest, sýnir mestu kvenfyrirlitninguna og lítur á konur sem annars flokks. Það er samþykkt í okkar samfélagi.”

Í fordómum sínum og bræði sakar hún mann sem hún þekkir ekki neitt um að hata konur. Hvorki meira né minna. Það er svona ofstækisfullur talsmáti sem skaðar eðlilegar kröfur um jafnrétti og „bræðralag“.

Það er ekki úr vegi að enda þessa hugleiðingu á því að vitna í slagorðið sem er að finna á vefsíðu umrædds femínista: „Hugsaðu… svo lífið verði ekki súrt“.

Sjá nánar:
Mesta karlremban verlaunuð

Viðtal við „karlrembu ársins“ á Rás 1

Nú get ég alveg skilið andstöðu fólks við náttúruspjöll og ég hef samúð með þeirri skoðun að tekjur einstaklinga eigi að vera einkamál. Það sem ég skil ekki er að nokkrum manni þyki þessi mál vera þess eðlis að nauðsynlegt sé að fara í rótækar mótmælaaðgerðir. Fyrir mér er svo margt alvarlegra í okkar samfélagi.

Af hverju eru nánast engin fjöldamótmæli gegn aðbúnaði aldraðra á Íslandi. Af hverju eru ekki reglulega skrílslæti á götum úti til að mótmæla biðlistum hjá Barna og unglingageðdeild? Af hverju hlekkjar enginn sig við anddyri fjármálaráðuneytisins til að mótmæla óráðsíu stjórnvalda? Hvar eru öll mótmælin í Kringlunni (musteri Mammons) gegn fátækt barna og skorti á tannlæknaþjónustu?

Með öðrum orðum velti ég því fyrir mér hvers vegna sum mál (umhverfismál og skattframtöl) vekja upp gífurlegar tilfinningar og viðbrögð á meðan önnur mál (sem ég tel í það minnsta jafn mikilvæg) virðast ekki hafa nein sérstök áhrif á atvinnumótmælendur Íslands. Hefur einhver svör við þessu?

Aukin félagsleg þjónusta = vinstri flokkar
Ef fólk hefur áhuga á að styrkja félagsleg málefni eins og málefni aldraðra, barnafjölskyldur, félagsleg úrræði fyrir þá sem hafa litið fé á milli handanna þá hlýtur það að kjósa vinstri flokkana. Allir flokkar þykjast styðja jafnaðarstefnuna rétt fyrir kosningar en það eru aðeins vinstri flokkarnir sem hafa þessa stefnu allt árið um kring. Það er því afar ótrúverðugt þegar flokkar eins og Sjálfstæðisflokkurinn fremja barbabrellu nokkrum vikum fyrir kosningar og segjast hafa það sem sitt helsta stefnumál að efla félagslega þjónustu.

Almennar skattalækkanir = íhaldið
Ef fólk vill hins vegar lægri skatta, minni félagsþjónustu, einkavæðingu og aukna einstaklingshyggju þá á það auðvitað að kjósa íhaldið. Út á þetta gengur íhaldsstefnan. Það er ekki að ástæðulausu að Sjálfstæðisflokkurinn er í sérstöku stjórnmálasambandi við bandaríska repúblíkana og alþjóðleg frjálshyggjufélög. Sjálfstæðisflokkurinn stendur fyrir minni opinber útgjöld í félagsmálum. Nema kannski nokkrum vikum fyrir kosningar.

Flestir Íslendingar eru jafnaðarmenn
Það er ekki erfitt að skilja hvers vegna flestir flokkar vilja flagga fánum jafnaðarmanna rétt fyrir kosningar. Ástæðan er auðvitað sú að flestir Íslendingar eru jafnaðarmenn. Flestir Íslendingar vilja öflugt félagslegt öryggisnet, jafnan aðgang að góðri menntun og skattkerfi sem dregur úr óhóflegri tekjuskiptingu í þjóðfélaginu.

Ég veit fyrir víst að margir af þeim sjálfstæðismönnum sem nú eru komnir á þing og eru í bæjarstjórnum (eða á leiðinni þangað inn) hafa nákvæmlega engan áhuga á félagslegum gildum. Þegar ég var virkari pólitík hér á árum áður sótti ég ótal fundi með þessu fólki og var boðskapur þeirra alltaf sá sami. Hvernig best væri að draga úr opinberri félagslegri þjónustu og láta einstaklinginn sjálfan sjá um að tryggja sig fyrir óvæntum áföllum í lífinu. Þeir sem voru hógværastir í málflutningi sínum viðurkenndu að það væri líklegast nauðsynlegt að viðhalda félagslegu kerfi um tíma á meðan væri verið að einkavæða allt draslið. Lokatakmarkið var þó alltaf að afnema opinbera skóla, opinbera heilsugæslu og opinbert öryggisnet. Ég sem hófsamur hægri krati var ósjaldan uppnefndur kommúnisti fyrir það eitt að vilja öflugt opinbert öryggisnet óháð efnahag fólks.

Þetta sama fólk er nú komið í áhrifastöður og er hætt að tala opinberlega um afnám velferðarkerfisins í skrefum. Slíkur málflutningur getur vart talist trúverðugur. Auðvitað getur verið að þessir menn hafi skipt um skoðun. Ég efast samt um það.

Nú er Davíð eflaust ágætis kall. Ég þekki hann ekki persónulega en hann virðist vera skemmtilegur karakter og örugglega vinur vina sinna. En er hann (eða á maður að segja var?) sérstaklega merkilegur stjórnmálamaður? Það hefur mér ekki fundist. Ég hef aldrei náð því fyrir hvaða hugmyndafræði maðurinn berst og mér hefur nánast aldrei þótt hann segja neitt sérstaklega merkilegt. Hann hefur sagt margt fyndið og krassandi, en sjaldan eitthvað merkilegt.

Auðvitað hafa lífskjörin batnað í tíð Davíðs Oddssonar. Þó það nú væri. En ætlar fólk virkilega að vera svo barnalegt að það sé allt (eða að mestum hluta) honum að þakka? Hvað með þjóðarsáttina, þátttöku Íslands í EES og hina almennu þróun í Vestur Evrópu í átt til aukins frelsis?

Ég ætla ekki að reyna að halda því fram að Davíð hafi ekki gert neitt gott, hann hefur átt nokkra ágæta spretti. Það breytir því ekki að mér þykir hann einfaldlega ekkert stórmerkilegur stjórnmálamaður.

Annars óska ég Davíð velgengni og hamingju á nýjum starfsvettvangi.

“Þjóðarhreyfingin talar í nafni allra Íslendinga”

Þetta þvaður hefur verið endurtekið aftur og aftur í fjölmiðlum undanfarna daga. Fyrst um sinn var fullyrt að “íslenska þjóðin” væri skrifuð fyrir yfirlýsingunni sem birta á í New York Times. Nú hafa áróðursmeistarar dregið aðeins í land en fullyrða þó enn að Þjóðarhreyfingin tali í nafni allra Íslendinga.

Ástæðan er sú að í yfirlýsingunni segir meðal annars:

“Við, Íslendingar, mótmælum eindregið yfirlýsingu íslenskra stjórnvalda um stuðning við innrás Bandaríkjanna og ,,viljugra“ bandamanna þeirra í Írak í mars 2003. Með þeirri yfirlýsingu voru brotin íslensk lög, alþjóðalög – og íslensk lýðræðishefð.”

Eins heimskulega og það nú hljómar halda íslenskir haukar því fram að með þessum orðum sé átt við alla Íslendinga. Þegar sagt er “Við, Íslendingar” er vitaskuld átt við þá sem standa að yfirlýsingunni (við erum jú Íslendingar). Hvert einasta fullþroska mannsbarn veit að ekki er hægt að lýsa einhverju yfir í nafni hvers einasta Íslendings (nema allir Íslendingar taki þátt í söfnuninni) og því er þetta vægast sagt langsóttur útúrsnúningur. Hins vegar eru Íslendingar almennt á móti þátttöku Íslands í stríðinu í Írak og veru landsins á lista “hinna viljugu”. Samkvæmt skoðanakönnunum hafa 80% Íslendinga sagst vera á móti því að Ísland sé á lista “hinna viljugu”. Þegar Bush forseti og fjölmiðlar víðs vegar um heiminn fjalla um þátttöku Íslendinga koma þessar staðreyndir hvergi fram.

“Íslendingar vinna gull í Evrópukeppni”, “Íslendingar eru bjartsýnir”, “Íslendingar eru einsleitir” “Íslendingar eru vinnusöm þjóð”. Af einhverjum ástæðum eru setningar sem þessar algengar í fjölmiðlum án þess nokkur maður haldi að um sé að ræða alla Íslendinga.

“Já en með orðalaginu er Þjóðarhreyfingin að reyna að blekkja fólk.”

Þetta er önnur vitleysa sem heyrst alltaf þegar búið er að hrekja þá fullyrðingu að Þjóðarhreyfingin sé að tala fyrir hönd allrar þjóðarinnar. Sannleikurinn er sá að markmiðið með yfirlýsingunni er að útskýra það fyrir heimsbyggðinni að þó íslensk stjórnvöld setji Ísland á lista “hinna viljugu” þýðir það ekki að allir Íslendingar hafi stutt eða styðji stríðið í Írak. Verið er að benda á að þó að Ísland sé á umræddum lista eru langflestir Íslendingar (þeir sem byggja landið Ísland) á móti stríðinu. Hvernig er hægt að vera á móti því að benda á staðreyndir?

Markmiðið með yfirlýsingunni er að breiða út sannleikann um afstöðu Íslendinga til stríðsins, ekki að breiða yfir sannleikann. Það þarf enginn sem styður átak Þjóðarhreyfingarinnar að óttast umræðu um hver stuðningur Íslendinga við innrásina í Írak var og er. Allar þær kannanir sem gerðar hafa verið sýna það glögglega að mikil meirihluti Íslendinga var og er á móti innrásinni í Írak og veru landsins á lista “hinna viljugu”. Í kjölfar þess að yfirlýsingin birtist í NYT verður umræða um hana í fjölmiðlum víðs vegar um heim þar sem afstaða Íslendinga verður rædd. Það er því engin hætta á því fjöldi fólks haldi að allir Íslendingar vilji fara af lista “hinna viljugu”.

“Já en íslensk stjórnvöld hafa verið kosin lýðræðislegri kosningu. Ef menn eru ósáttir við gjörðir stjórnvalda eiga þeir einfaldlega að sýna það í næstu kosningum. Hvað er Þjóðarhreyfingin að skipta sér af því sem lýðræðislega kjörin stjórnvöld hafa ákveðið? Þjóðarhreyfingin hefur ekkert umboð til að skipta sér að gjörðum íslenskra stjórnvalda.”

Lýðræði snýst um meira en að kjósa á fjögurra ára fresti. Það er reynda skylda þeirra sem vilja verja lýðræðið og tjáningarfrelsið að láta í sér heyra. Þjóðarhreyfingin telur sig ekki hafa vald til að breyta lögum eða einstökum stjórnvaldsaðgerðum. Enginn talsmaður þeirra hefur haldið slíku fram svo best sem ég veit. Með yfirlýsingunni er aðeins verið að benda umheiminum á það að Íslendingar voru og eru almennt á móti innrás Bandaríkjanna inn í Írak. Það er ekki verið að breyta lögum. Það er ekki verið að breyta stjórnavaldsaðgerðum. Það er ekki einu sinni verið að ljúga. Það er einfaldlega verið að benda á staðreyndir. Langflestir Íslendingar eru á móti því að Ísland sé á lista “hinna viljugu”. Það eru margar leiðir til að taka þátt í lýðræðissamfélagi. Ein er að kjósa, önnur er að láta rödd sína heyrast. Ljóst er að núverandi stjórnarflokkar voru ekki kosnir vegna stuðnings flokksforystunnar við stríðið í Írak heldur þrátt fyrir hann.

“Í Þjóðarhreyfingunni eru ekkert nema sósíalistar.”

Þetta eru vitaskuld ekki rök heldur afbrigði af klassískri rökvillu. Verið er að ráðast að og gera lítið úr þeim sem standa að átaki Þjóðarhreyfingarinnar en ekki verið að gagnrýna sjálft málefnið. Þetta er algeng aðferð þeirra sem eru rökþrota.

Þeir sem styðja átak Þjóðarhreyfingarinnar eru hins vegar ekki sósíalistar. Reyndar geta fæstir þeir sem ég þekki til talist sósíalistar. Ekki veit ég betur en að ýmsir þeir sem hafa talað fyrir hönd Þjóðarhreyfingarinnar hafi verið virkir meðlimir í Sjálfstæðisflokknum og jafnvel verið á þingi fyrir þann ágæta flokk.

“Hvers vegna kaupir ekki Þjóðarhreyfingin auglýsingu í Íröskum fjölmiðli frekar en í New York Times? Er ekki markmiðið að biðja írösku þjóðina afsökunar?”

Eitt af markmiðum yfirlýsingarinnar er að biðja írösku þjóðina afsökunar. Mikilvægasta markmiðið er hins vegar að vekja athygli sem flestra á raunverulegri afstöðu Íslendinga. Ein af ástæðum þess að ákveðið varð að birta yfirlýsinguna í NYT en í írösku dagblaði var sú að menn telja almennt að yfirlýsingin eigi meiri möguleika á umfjöllun í heimspressunni ef hún birtist í einu virtasta blaði Bandaríkjanna.

Önnur ástæða er sú að átak Þjóðarhreyfingarinnar er gert af norskri fyrirmynd en Norðmenn birtu sambærilega yfirlýsingu í Washington Post þann 12. október síðastliðinn („A letter from the concerned citizens and organizations of Norway“) sem vakti mikla athygli í heimspressunni.

Menn geta svosem gagnrýnt hvar Þjóðarhreyfingin ákvað að kaupa auglýsingapláss. Kannski var til betri leið til að ná til umheimsins. Ég er ekki markaðs- eða auglýsingafræðingur. Ef menn vita um aðrar góðar leiðir til að koma skilaboðunum áleiðis hvet ég þá til að láta Þjóðarhreyfinguna vita. Hver veit nema sum okkar séum til í að borga fyrir aðra yfirlýsingu í meira áberandi fjölmiðli?

“Af hverju eru peningarnir frekar notaði til mannúðarmála?”

Í fyrsta lagi kemur fjárfesting í yfirlýsingu ekki í veg fyrir að menn styðji mannúðarmál. Sömu spurningu er hægt að spyrja alla þá sem styðja fjárhagslega hvers kyns íþróttafélög, listir, stjórnmálafélög eða í raun hvað sem er. Það er alltaf hægt að sleppa því að fjárfesta í einhverju og gefa líknarfélagi peninginn. Svo geta menn líka gert bæði. Sjálfur sleppti ég því að kaupa pítsu í matinn einu sinni til að styrkja þetta þarfa átak.

Í öðru lagi er yfirlýsing Þjóðarhreyfingarinnar mannúðarmál. Það skiptir mannréttindi í heiminum miklu máli að friðelskandi og lýðræðislega þenkjandi fólk láti í sér heyra þegar það á við. Eru ekki meiri líkur á því, vegna háværra mótmæla Íslendinga, að íslensk stjórnvöld hugsi sig tvisvar um næst þegar þeir íhuga að styðja sambærilegt stríð og nú á sér stað í Írak?

Ég leyfi mér að ljúka þessum pistli með því að vitna í þjóðfélagsgagnrýnandann Voltaire sem sagði víst eitt sinn þessi fleygu orð:

“All it requires for the forces of evil, bigotry, superstition and ignorance to keep their grip on the minds of the people is that good men and women continue to do nothing.”

Er þetta ekki kjarni málsins?

Hringið í síma 90 20000 og leggið þannig fram 1.000 kr. (eitt þúsund krónur) til að kosta birtingu yfirlýsingarinnar.
Einnig má leggja frjáls framlög á bankareikning 1150-26-833 í SPRON (Þjóðarhreyfingin: kt. 640604-2390).

Verði afgangur af söfnunarfénu, rennur hann óskiptur til Rauða kross Íslands til hjálpar stríðshrjáðum borgurum í Írak.