Ég verð að viðurkenna að ég hef stundum lent í þessari vandræðalegu aðstöðu. Ég hef setið í heitum potti þegar kona í bikiníi hefur skyndilega birst, án nokkurrar viðvörunar, og gengið í átt að pottinum. Þegar þetta hefur komið fyrir hef ég yfirleitt lokað strax augunum og kallað kröftuglega „vík burt Satan“. Þetta virkar oftast því þær hlaupa allar í burtu. Nema kærasta mín, hún er orðin vön þessum viðbrögðum – Guð blessi hana.

Deila

Nú er mér slétt sama hvort klámframleiðendur koma í skemmtiferð til Íslands eða ekki og því tapa ég litlum svefni yfir því að fyrirhuguð klámráðstefna hér á landi hafi verið blásin af. Ég hef þó töluverðar áhyggur af því þegar stór hópur fólks sér ekki muninn kynlífi, nekt, erótík og klámi annars vegar og kláru ofbeldi hins vegar.

Það að neyða einstaklinga til kynlífsathafna er siðleysi og glæpur. Það að nýta sér varnarleysi fólks sem á við andleg vandamál að stríða í kynferðislegum tilgangi er viðurstyggð. Að nota börn í kynferðislegum tilgangi er að sama skapi viðbjóður. Um þetta eru væntanlega allir sammála.

Það er hins vegar ekkert að því að fullorðnir og sjálfráða einstaklingar framleiði erótískt efni (klám), þ.e. stundi kynlíf með jafnokum sínum fyrir framan myndavél. Það skiptir engu máli hversu ógeðfellt mér eða öðrum kann að þykja slíkt efni. Fullorðið fólk hefur umráðarétt yfir eigin líkama.

Þegar sjálfskipaðir siðgæðisverðir setja blákalt samansem merki milli kláms og barnaníðingsháttar eru þeir ekki aðeins að tala gegn betri vitund, heldur einnig að gera lítið úr alvarlegustu glæpum sem fyrirfinnast í okkar samfélagi. Vonandi hafa þessir aðilar það í huga í framtíðinni.

Deila

Nú hefur fólk fyllilega rétt á því að finnast klám leiðinlegt og jafnvel viðbjóðslegt, það hefur hins vegar engan rétt á því að banna öðrum að hafa gaman af sama efni. Það er ekkert siðferðilega rangt við klám svo lengi sem enginn hlýtur beinan skaða af framleiðslu þess. Sjálfsagt er að banna klámefni sem vitað er að er framleitt með ólöglegum hætti. Klám þar sem einstaklingar undir lögaldri koma við sögu á að vera stranglega bannað og einnig allt klámefni sem hefur verið framleitt þannig að einhver hefur hlotið beinan skaða af.

Ekkert siðferðilega rangt er hins vegar við klámefni sem framleitt hefur verið af fullorðnum óþvinguðum einstaklingum. Ef viðkvæmum siðferðispostulum líður eitthvað illa yfir slíku klámefni er það ráðlegging mín til þeirra að horfa ekki á slíkt efni. Önnur ráðlegging er sú að þræða ekki allar bókabúðir, klámverslanir og bensínstöðvar í leit að klámritum. Það kemur kannski á óvart en sumir vísindamenn telja að slíkt athæfi auki jafnvel líkurnar á því að viðkomandi sjái klám.

Deila

Félagsfræðingar, afbrotafræðingar, lögreglan, vændiskonurnar sjálfar og aðrir þeir sem eitthvað vita um þessi mál virðast langflestir vera sammála um bönn leysi ekki neitt. Félagsleg vandamál verða ekki leyst nema með félagslegum úrræðum. Lög og fordæmingar gera meira ógagn en gagn, auk þess sem lög sem ná yfir kynlífsathafnir fullorðins fólks hljóta að teljast afar siðferðislega varasöm.

Sjá nánar:
Vefsíða Petru Östergren

Femínistar virðast vilja, af einhverjum óskiljanlegum ástæðum, berjast gegn vandanum með því að setja lög. Lagasetning gegn vændi er hins vegar ekki aðeins siðferðislega varasöm heldur einnig fyrirtaks friðþæging. Til hvers að beita félagslegum úrræðum þegar einfaldlega er hægt að banna og fordæma vandann?

Nú veit ég að þetta er einföldum hjá mér. Þeir sem vilja banna kaup á vændi með lögum vilja líklegast einnig beita félagslegum úrræðum. Af umræðunni að dæma virðist áhuginn á mannúðlegum og félagslegum aðferðum hins vegar ekki vera mikill.

Ef áhugi er fyrir hendi er hægt að gera ýmislegt til að hjálpa því fólki sem stundar vændi vegna neyðar. Til að mynda væri hægt að stofna aðgerðarhóp sem hefur það eina markmið að koma upplýsingum til þessa ólánsfólks um hvernig það getur leitað sér hjálpar. Hvernig það getur fengið aðstoð við að koma sér upp úr skuldum, fíkniefnaneyslu og úr viðjum vændis. Ef úræðin sem eru til boða eru markviss og fórnarlömbum vændis gert auðvelt að leita sér aðstoðar væri hægt að gera mikið til að koma í veg fyrir óþarfa böl og þjáningu. Það er ef áhugi er fyrir hendi.

Íslenska leiðin gagnrýnd
1. Frumvarpið sem nú liggur fyrir þinginu um að banna kaup á vændi er mun frekar táknræn en praktísk löggjöf og tekur lítið mið af nýlegum skýrslum sem komið hafa fram um vændi á Íslandi. Í þessum skýrslum kemur fram að vændi vegna neyðar er í langflestum tilfellum tengt fíkniefnaskuldum. Fulltrúar meðferðaraðila hafa tekið undir þessa niðurstöðu. Löggjöfin mun að engu gagni koma í slíkum tilfellum.

2. Frumvarpið er of víðtækt. Samkvæmt því væri hægt að túlka kaup á Playboy riti sem brot á lögunum og varðar því allt að tveggja ára fangelsi.

3. Greinargerðin með frumvarpinu er gagnrýniverð. Ekki virðist hafa verið leitað álits afbrotafræðinga, lögreglu, lögmannafélagsins, félagsráðgjafa eða annarra sem þurfa að framkvæma lögin.

4. Sænska leiðin er rómuð í greinargerð og í málflutningi þeirra sem styðja löggjöfina. Í ritgerð sem Dr. Maria Kaspersson við Portsmouth háskóla skrifaði gagnrýnir hún harkalega sænsku leiðina.

Sænska leiðin gagnrýnd
Þegar Svíar lögðu til að kaup á vændi yrði bannað með lögum voru margir til þess að gagnrýna þá tillögu. Meðal þeirra sem gagnrýndu tillöguna voru þekktir lagasérfræðingar, sænska dómsmálaráðuneytið, félagsráðgjafar og vændiskonurnar sjálfar.

Í greinagerð með umræddu lagafrumvarpi segir m.a.:

„Á málstofu sem Stígamót gengust fyrir undir yfirskriftinni „Baráttan gegn verslun með konur – Bestu leiðirnar á Evrópuvettvangi“ flutti Gunilla Ekberg erindi um „sænsku leiðina til að stemma stigu við vændi og mansali“, en hún starfar sem sérstakur ráð gjafi sænsku ríkisstjórnarinnar í slíkum málefnum. Í máli hennar kom fram að árangurinn af hinni nýju löggjöf leyni sér ekki, þannig hafi götuvændi í sænskum borgum nánast horfið og glæpahringirnir, sem áður seldu konur í þúsundatali til Svíþjóðar, sniðgangi nú landið. Nú sé talið að einungis 200–500 konur komi árlega ólöglega inn í landið til að stunda vændi.“

Hvergi kemur hins vegar fram að Glæpavarnardeild sænska ríkisins (Rikspolisstyrelsen) telur að verslun með konur hafi orðið ofbeldisfyllri í kjölfar laganna og vegna bannsins er nú erfiðara að uppljóstra um vændisstarfsemi enda er mun erfiðara að fá þá sem kaupa vændi til að vitna gegn dólgunum. Þetta hefur haft meðal annars afar neikvæð áhrif á stöðu erlendra kvenna sem hafa verið seldar mansali til Svíþjóðar. Sama deild fullyrðir að þó götuvændi hafi minnkað hafi vændi þess í stað aukist í heimahúsum, hóteldum og á netinu. Glæpavarnardeildin bendir á að vændið hafi alls ekki horfið, heldur hafi það horfið undir yfirborðið.

Í skýrslum lögreglunnar kemur einnig fram að erfiðara sé að berjast gegn vændi eftir að núverandi lög voru sett. Lögreglan bendir á að vald dólganna fari nú vaxandi. Dólgarnir hóta nú vændiskonunum því að þær geti ekki leitað til lögreglu sé þeim misþyrmt. Einfaldlega vegna þess að viðskiptavinirnir muni ekki bera vitni þar sem kaup þeirra eru ólögleg. Engin vitni, engin sakfelling.

Embætti sænsku ríkislögreglunnar segir lögin bæði gagnslaus og hættuleg. Í skýrslu ríkislögreglustjórans kemur fram að vændiskonum hefur alls ekki fækkað í kjölfar lagana. Götuvændið er einungis minna áberandi. Starfsemin er því ekki minni heldur meira undir yfirborðinu. Lögreglan bendir á að þar með sé nú erfiðara að ná til þeirra sem stunda vændi og veita þeim aðstoð. Lögreglan hefur einnig bent á að ólöglegum vændishúsum hafi fjölgað og sífellt færist í aukanna að viðskiptin fari fram með hjálp síma, internetsins, hótela og næturklúbba.

Staða þolenda versnar
Ólíkt því sem ráða má af umfjöllun á Alþingi og í íslenskum fjölmiðlum hefur gagnrýni á sænsku leiðina verið allmikil. Afbrotafræðingar hafa fullyrt að staða þolenda sé nú mun verri. „Þessir kvenmenn lifa hræðilegu lífi nú,“ er haft eftir einum afbrotafræðingnum.

Þolendurnir hafa sjálfir bent á að lögin gera meiri skaða en nokkuð annað. „Lögin eru hreinlega að myrða fíkla. Stelpur sem hafa hingað til aðeins getað greitt fíkniefnaskuldir sínar með því að stunda vændi á götum úti eru í miklum vanda þar sem viðskiptavinum þeirra hefur fækkað. Þá svipta þær sig einfaldlega lífi,“ segir sænsk vændiskona um lögin.

Vændiskonur hafa margar hverjar sagst vera á móti lögunum en vilja frekar að vændi verði gert löglegt. Þannig gætu þær stofnað hagsmunasamtök þar sem þær gætu með samtakamætti tryggt frekar réttindi sín og aðstæður. Með því að hafa vændi sem mest á yfirborðinu er einnig mun auðveldara að veita þolendum aðstoð og hjálp.

Neyð verður ekki bönnuð
Vændi er vitaskuld afleiðing neyðar en ekki orsök hennar. Félagsleg vandamál verða ekki leyst með því að banna þau. Ef raunverulegur vilji er fyrir hendi á hinu háa Alþingi fyrir því að draga úr vændi vegna neyðar og koma þeim sem stunda vændi til hjálpar þarf að beita félagslegum úrræðum.

Samkvæmt fréttatilkynningu félagsins er tilgangurinn með þessari sölustarfsemi að ,,vekja neytendur kynlífsiðnaðarins til umhugsunar um hlutverk sitt innan iðnaðarins þar sem þeir mynda eftirspurn eftir kvenlíkömum.“

Í fréttum Stöðvar 2 í kvöld sagði einn fulltrúi Femínistafélagsins þetta með tilgang barmmerkjasölunnar:

,,Það sem mig langar til að segja við karla sem koma og kaupa sér konur á svona nektardansstöðum, að mig langar til að vekja þá til umhugsunar um það að miðað við mansalsiðnaðinn sem er í gangi í heiminum í dag að þá eru töluverðar líkur á því að konur sem koma hingað til Íslands að dansa hafi verið seldar mansali. Líkurnar benda til þess að einhver þeirra hafi verið seld mansali. Þess vegna vil ég hvetja þá til þess að hugsa sig um þegar þeir fara inn á svona staði að stúlkan sem er að dansa fyrir framan þá getur hugsanlega hafa verið seld mansali og þeir geta aldrei verið vissir.“

Gott og vel. Mansal, eða nútímaþrælahald er auðvitað viðbjóðslegt og verðugt viðfangsefni að berjast gegn því. Það er hins vegar fáránlegt að ráðast á nektardansstaði í þeirri baráttu nema vitað sé að viðkomandi staður hafi tekið þátt í mansali. Það er nefnilega ekkert að því dansa eða horfa á nektardans ef engin þvingun á sér stað.

Rétt eins og við eigum að leggja okkur fram við að sniðganga fataverslanir, veitingastaði og aðra þjónustu sem nýtir sér börn og/eða býður starfsmönnum sínum í þriðja heiminum upp á hræðileg laun og mannskemmandi vinnuaðstæður. Við eigum samt ekki að sniðganga alla þá sem bjóða upp á slíkar vörur. Bara þá sem hafa brotið af sér. Annað er auðvitað siðlaust.

Ef Femínistafélagið myndi reyna að gera eitthvað uppbyggilegt, eins og að reyna að finna og ná til þeirra kvenna sem hafa verið seldar mansali (ef einhverjar eru hér á landi) og aðstoða þær við að komast úr þeim aðstæðum myndi ég glaður aðstoða félagið. Femínistarnir virðast hins vegar vilja banna þessa starfsemi og gera lítið úr þeim sem vinna við og sækja nektardansstaði. Öllum, þar á meðal nektardansmeyjunum sjálfum, til mikillar bölvunar.

Deila

Hverja er verið að vernda?
Það er deginum ljósara að ríkisvaldið er að skapa neyð með þessum aðgerðum. Neyð sem jafnvel og líklega mun reka stúlkur út í vændi. Ef sumar þeirra sem vinna á nektardansstöðum borgarinnar eru að dansa einkadans vegna fjárhaglegrar neyðar, eins og yfirvöld halda oft fram, hvað munu þær þá gera nú? Ef raunveruleg fjárhagsleg neyð er fyrir hendi, þá bjarga þær sér varla með því að vinna í Bónus eða á skrifstofu Dómsmálaráðherra. Nei, ætli eina lausnin fyrir sumar þeirra sé ekki að stunda vændi, einhversstaðar bak við tjöldin og í skítugum kjöllurum þar sem enginn er til að vernda rétt þeirra. Ætli borgaryfirvöld og hæstvirtur dómsmálaráðherra telji það ekki bara vera ásættanlegan fórnarkostnað? Þeim hefur þó allaveganna tekist að koma í veg fyrir ,,ógeðslegan“ einkadans.

Ofangreindar aðgerðir yfirvalda eru góð dæmi um stórhættulega verndarhendi yfirvalda. Yfirvöldum virðist vera alveg sama um einstaklingana sem eru að reyna að vinna fyrir sér í þessum atvinnugeira. Eina sem skiptir þá máli er að vernda ferkantaða heimsmynd smáborgarans þar sem himnaríki verður til með boðum og bönnum. Sorglegt og um leið stórhættulegt.

Þrælar almenningsálits
Ef stjórnmálamenn hefðu einhvern vott af umhyggju fyrir umbjóðendum sínum og hugrekki til að berjast fyrir bættum lífskjörum þeirra myndu þeir ekki bregðast við eins og dómsmálaráðherra hefur nú gert. En umhyggjuna skortir og stjórnmálamenn virðast almennt skorta hugrekki til að berjast fyrir réttlæti en eru þess í stað þrælar almenningsálits.

Með banninu á einkadönsum hefur stjórnarskráin að öllum líkindum verið brotin, aðstaða nektardansmeyjanna verið stórlega sköðuð, ýtt hefur verið undir ólöglegt vændi og eigendum nektardansstaða líklegast verið afhent óútfyllt ávísun. Greiðendur eru ég og þú!

Hvar værum við stödd án verndarhendi yfirvalda?

Deila

Ályktun um starfsemi nektardansstaða

Ungir jafnaðarmenn í Reykjavík (UJR) harma þá ákvörðun borgaryfirvalda að banna einkadansa á svokölluðum nektardansstöðum borgarinnar. Ástæða bannsins eru m.a. ,,sterkar vísbendingar um að vændi þrífist í skjóli einkadansins”. UJR telja aldrei réttlætanlegt að refsa mönnum eða fyrirtækjum vegna gróusagna eða ,,vísbendinga”. Þar að auki bendir allt til þess að gjörningur borgaryfirvalda sé ólöglegur þar sem bannið brýtur klárlega gegn 75. grein stjórnarskrár Íslands þar sem segir:

,,Öllum er frjálst að stunda þá atvinnu sem þeir kjósa. Þessu frelsi má þó setja skorður með lögum, enda krefjist almannahagsmunir þess. Í lögum skal kveða á um rétt manna til að semja um starfskjör sín og önnur réttindi tengd vinnu.”

Mönnum skal refsað fyrir að brjóta lög, ekki fyrir grun um að brjóta lög
Ungir jafnaðarmenn í Reykjavík minna einnig á að starfsmenn nektardansstaða eru líka fólk sem er umhugað um æru sína, og því ekki við hæfi að stjórnmálamenn bendli þá beint eða óbeint við lögbrot. Ungir jafnaðarmenn hvetja yfirvöld til að viðhalda lögum í landinu og refsa þeim sem sannarlega brjóta lögin með viðeigandi hætti en benda um leið á að í lýðræðisþjóðfélagi eru allir menn jafnir fyrir lögum og jafnframt saklausir þar til sekt þeirra er sönnuð.

Ef banna á starfsemi nektardansstaða vegna gruns um að þar þrífist vændi þá hljóta yfirvöld næst að banna alla þá skemmtistaði þar sem grunur er um að seld hafi verið ólögleg eiturlyf eða þar sem menn hafa verið beittir líkamlegu ofbeldi. Þar sem kvartanir vegna hinna ýmsu ,,hefðbundnu“ skemmtistaða eru mun fleiri en gagnvart nektardansstöðunum og þar sem ólöglegt athæfi hefur sannanlega oftar viðgengist á þeim stöðum þar sem nekt kemur ekki við sögu þá hljóta yfirvöld að banna alla þá skemmtistaði líka, eða láta í það minnsta flytja alla þá staði sem grunaðir eru út fyrir miðbæjarmörkin.

Í núverandi lagaumhverfi er hórmang, eiturlyfjasala og þrælahald bannað. Því er eðlilegt að þeir aðilar sem stunda slíka iðju séu kærðir og dregnir fyrir dóm, algerlega óháð því hvort þeir sem eru sekir eru tengdir nektardansstöðum, almennum skemmtistöðum eða hvort þeir reka bakarí. Glæpur er glæpur óháð því hvar hann er framinn. Það er því alger óþarfi að banna nektardansstaði sérstaklega vegna ofangreindra glæpa. Staðirnir verða nefnilega sjálfkrafa ólöglegir ef ólöglegar athafnir eru vísvitandi stundaðar þar. Betur færi á því að íslensk stjórnvöld endurskoði vinnuréttarlöggjöfina sem snýr að vinnu útlendinga á Íslandi og sporni gegn meintum lögbrotum með almennum aðgerðum í stað þess að kippa fótunum undan löglegri atvinnugrein.

Að gefnu tilefni vilja Ungir jafnaðarmenn í Reykjavík taka það skýrt fram að með þessari ályktun er félagið ekki að leggja blessun sína yfir vændi eða hvetja til þess að það sé stundað.

Stjórn Ungra jafnaðarmanna í Reykjavík

,,Nei, þetta er bara drullupakk í drullubissnes og þannig er það bara. Siggi fer þá klassísku leið að verja þennan bransa á þeim forsendum að aðeins sé um grunað vændi að ræða á þessum stöðum og að engir dóma hafi fallið þess til sönnunar. Einnig að þarna sé um sjálfráða fólk sem velur að stunda þessa atvinnu og/eða skemmtun. Alltaf gaman að ræða um frelsi einstaklingsins og réttindi og gleyma t.d. mannréttindum og verkalýðsréttindum.“

Það er auðvitað alger óþarfi að svara svona hugleiðingum, enda staðfesta þær einungis grun minn. Þ.e. að herferð yfirvalda gegn nektardansstöðum byggist fyrst á fremst á fordómum og hatri þeirra á nekt og klámi. Ég verð þó að minnast á að mér þykir það vægast sagt sorglegt að reyna gera lítið úr þeirri hugmyndafræði minni að menn séu saklausir þar til sekt þeirra sé sönnuð. Ekki er ég viss um að Bóas vilji láta loka öllum kirkjum landsins vegna þess að það hefur sannast á presta út um allan heim að hafa misnotað saklaus börn. Nei þá vill félagi minn líklegast ekki dæma heila atvinnustétt útfrá örfáum svörtum sauðum, en þegar kemur að nektardansmeyjum, þá eru þær allar ,,drullupakk í drullubissnes“.

Ég vil líka benda á að ástæðan fyrir því að ég held uppi vörnum fyrir nektardansstöðum borgarinnar er sú að ég hef nefnilega ekki gleymt ,,mannréttindum og verkalýðsréttindum“, heldur er ég þvert á móti að berjast fyrir því að mannréttindi og réttindi til atvinnu eigi jafnt við um alla. Allir þeir sem lesa greinar mínar með opnu hugafari sjá það.

Ég kemst heldur ekki hjá því að svara þeim dylgjum að ég horfi fram hjá mansali og því að konur séu neyddar til að stunda vændi á þessum stöðum. Þvílíkt og annað eins bull. Í grein minni segi ég m.a.: ,,Nú eru vissulega lög í landinu sem banna hórmang og því fullkomlega eðlilegt að refsa öllum þeim sem staðnir eru verki við að brjóta þau lög, rétt eins og fólki er almennt refsað fyrir að brjóta lög, en það að skerða frelsi fólks vegna gruns, orðróms og gróusagna er svo yfirmáta siðlaust að undirritaður getur vart lýst vanþóknun sinni.“

Bóas, mansal, þrælkun og að þvinga einhvern til að gera eitthvað sem hann vill ekki gera er bæði lögbrot og siðlaust. Það gefur þér eða öðrum ekki rétt til þess að dæma heila starfsstétt. Ef það á sér stað mansal og þrælkun á Íslandi þá verðu auðvitað að koma í veg fyrir það. En ekki með því að loka nektardansstöðum. Það er svona svipað eins og að koma í veg fyrir eiturlyfjasölu með því að banna skemmtistaði (eða þvinga þá út fyrir bæjamörkin).

Annað sem Bóas nefnir er áhugavert: ,,Hann [ég, Siggi] nefnir ekki heldur að þessar stelpur hafa engan fulltrúa verkalýðsfélaga sem fylgist með því að vinnuaðstaða, launataxtar og vinnutími sé virtur. Þær hafa ekki fullt aðgengi að heilbrigðisþjónustu eða félagsþjónustu.“ Bóas, þetta er rök fyrir því að hafa nektardans löglegan og uppi á yfirborðinu og um leið mjög góð rök fyrir því af hverju það á ekki að banna hann. Þessar stelpur eiga auðvitað að geta unnið vinnu sína uppi á yfirborðinu, þær eiga að geta stofnað verkalýðsfélag og þær eiga heimtingu á því að yfirvöld komi þeim til hjálpar ef brotið er á þeim. Auðvitað. Þessu hef ég alltaf verið fylgjandi. Það er í púrítaníska bannheiminum þar sem allt er neðanjarðar og farið er illa með réttindalaust fólk!

,,Ekki gera öðrum það sem þú vilt ekki að aðrir geri þér“
Confucius

Deila