<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Skoðun &#187; Blaðagreinar</title>
	<atom:link href="http://skodun.is/tag/bladagreinar/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://skodun.is</link>
	<description>Vefsíður um þjóðfélagsmál og skoðanir</description>
	<lastBuildDate>Wed, 11 Jan 2012 21:21:02 +0000</lastBuildDate>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.3.1</generator>
		<item>
		<title>Virðing, umburðarlyndi og borgaraleg gifting</title>
		<link>http://skodun.is/2007/10/12/virding-umburdarlyndi-og-borgaraleg-gifting/</link>
		<comments>http://skodun.is/2007/10/12/virding-umburdarlyndi-og-borgaraleg-gifting/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 12 Oct 2007 20:11:10 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Heimspeki]]></category>
		<category><![CDATA[Siðmennt]]></category>
		<category><![CDATA[Trú]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2007/10/12/virding-umburdarlyndi-og-borgaraleg-gifting/</guid>
		<description><![CDATA[Gunnar Jóhannes­son, sóknar­prestur á Hofsósi, skrifar kostulega grein í Fréttablaðið 28. septem­ber síðast­liðinn, þar sem hann fer mikinn gegn Sið­mennt &#8211; félagi sið­rænna húmanista á Íslandi. Gunnar lýsir yfir áhyggjum sínum yfir því að guðleysingjunum í Sið­mennt hafi verið hleypt inn í Fríkirkjuna til að gefa saman par borgaralega. Leiðinlegt þykir mér að Gunnar hafi [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/12/sidmennt.jpg"><img class="alignright size-full wp-image-137473" title="Siðmennt - félag siðrænna húmanista á Íslandi" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/12/sidmennt.jpg" alt="" width="106" height="130" /></a>Gunnar Jóhannes­son, sóknar­prestur á Hofsósi, skrifar kostulega grein í Fréttablaðið 28. septem­ber síðast­liðinn, þar sem hann fer mikinn gegn Sið­mennt &#8211; félagi sið­rænna húmanista á Íslandi. Gunnar lýsir yfir áhyggjum sínum yfir því að guðleysingjunum í Sið­mennt hafi verið hleypt inn í Fríkirkjuna til að gefa saman par borgaralega. Leiðinlegt þykir mér að Gunnar hafi áhyggjur af því að trú­leysingjar heimsæki kristilegar kirkjur en mun alvarlegra þykir mér þó að lesa þær rangfærslur sem Gunnar fer með um Sið­mennt, stefnu félagsins og markmið.</p>
<p><span id="more-923"></span><br />
<strong>Um virðingu</strong><br />
Presturinn á Hofsósi heldur því fram í grein sinni að Siðmennt sé með þátttöku sinni í borgara­legri giftingu, sem haldin var í Fríkirkjunni, að sýna kristinni kirkju og eigin félags­skap óvirðingu. Hann segir orðrétt:</p>
<blockquote><p>„Enda þótt Siðmennt kunni að bera takmarkaða virð­ingu fyrir kirkjunni þykir mér skrýtið að hún skuli ekki bera meiri virðingu fyrir eigin félagsskap og gildum. Þegar beðist er undan athöfn sem þessari þá er Siðmennt auðsýnd meiri virðing en hún auðsýnir kirkjunni &#8211; og eigin félagsskap.&#8220;</p></blockquote>
<p>Síðar í greininni segir Gunnar að trú­verðugleiki Siðmenntar „hafi beðið hnekki í samhengi þessa máls&#8220;.</p>
<p>Í fyrsta lagi á ég erfitt með að sjá hvernig Siðmennt er að sýna kirkjunni óvirðingu með því að taka þátt í borgaralegri athöfn í Fríkirkjunni með leyfi kirkj­unnar sjálfrar. Í öðru lagi var það ekki Siðmennt sem valdi staðsetningu athafnarinnar eins og Gunnar gefur í skyn. Parið sem um ræðir hafði einfaldlega samband við félagið og óskaði eftir aðstoð við að framkvæma borgara­lega athöfn. Parið hafði sjálft áður bókað Fríkirkjuna og fengið leyfi til að halda borgara­lega giftingu þar. Umrætt par hafði í fyrstu ætlað að halda athöfnina í Salnum í Kópavogi en þar á bæ kærðu menn sig ekki um að hýsa borgaralega giftingu þar sem slík athöfn hafði aldrei verið framkvæmd áður. Hvað áttu forsvarsmenn Siðmenntar að gera? Neita því að aðstoða parið vegna þess að athöfnina átti að halda í kirkju? Ég hefði nú haldið að óvirðing og skortur á umburðarlyndi hefði falist í slíkum viðbrögðum.</p>
<p><strong>Staðlausar staðreyndir</strong><br />
Gunnar segist hafa sérstakar áhyggjur af trúverðugleika Sið­menntar í „ljósi þeirrar stað­reyndar að Siðmennt [... hafi verið stofnað] sem mótvægi við íslensku Þjóðkirkjuna&#8220;. Þetta eru fréttir fyrir okkur sem höfum starfað í Siðmennt til margra ára. Enda segir í stefnu­skrá Siðmenntar, sem Gunnar segist hafa lesið, að: „Siðmennt styður opið, víðsýnt og fjölþætt samfélag og telur að lýðræði sé besti kosturinn til að vernda mannréttindi bæði gagn­vart einræðissinnuðum forréttinda­hópum og umburðar­litlum fjölda­hreyfingum.&#8220; Stofnun Sið­menntar hefur ekkert með Þjóð­kirkjuna eða aðra trúar­söfnuði að gera.</p>
<p>Fyrir utan þessa staðlausu „staðreynd&#8220; segir Gunnar það vera „augljóst markmið félagsins að lágmarka sýnileika trúar í samfélaginu&#8220;. Hvar presturinn fær þessar upplýsingar veit ég ekki en þær koma í það minnsta ekki úr stefnuskrá Siðmenntar. Siðmennt er málsvari húmanisma á Íslandi og berst fyrir trúfrelsi og þar með fyrir hlutleysi yfir­valda þegar kemur að lífs­skoðunum.</p>
<p><strong>Siðmennt fagnar öllu góðu samstarfi</strong><br />
Frá upphafi hefur Siðmennt haft það á stefnu sinni að bjóða upp á borgaralegar eða veraldlegar athafnir á borð við nafngjafir, fermingar, giftingar og útfarir. Opinber stuðningur við slíkar veraldlegar athafnir er næstum enginn hér á landi. Siðmennt hefur ekkert hús til yfirráða og engan starfsmann. Mest allt starf Siðmenntar fer fram með sjálfboðavinnu. Við fögnum því öllu jákvæðu samstarfi sem okkur býðst. Ég vil því þakka Fríkirkjunni sérstaklega fyrir samstarfsviljann og það umburðar­lyndi að hleypa guð­leysingjum inn í guðshús. Slíkt umburðarlyndi er greinilega ekki að finna í öllum vistarverum almættisins.</p>
<p>Höfundur er varaformaður Siðmenntar.</p>
<p><em>Þessi grein birtist einnig í Fréttablaðinu 12. október 2007</em></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2007/10/12/virding-umburdarlyndi-og-borgaraleg-gifting/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Vörumst skottulækningar</title>
		<link>http://skodun.is/2007/10/08/vorumst-skottulaekningar/</link>
		<comments>http://skodun.is/2007/10/08/vorumst-skottulaekningar/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 08 Oct 2007 16:01:55 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Gagnrýnin hugsun]]></category>
		<category><![CDATA[Heilbrigðismál]]></category>
		<category><![CDATA[Heimspeki]]></category>
		<category><![CDATA[Trú]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2007/10/08/vorumst-skottulaekningar/</guid>
		<description><![CDATA[Pétur Tyrfingsson, sálfræðingur, ritar áhugaverða grein í Morgunblaðinu síðastliðinn sunnudag þar sem hann gagnrýnir svokallaða „höfuðbeina – og spjaldhryggsjöfnun“ (H.S. jöfnun) sem hann segir réttilega vera skottulækningar. Það er því miður sjaldgæft að menntaðir heilbrigðisstarfsmenn gagnrýni „óhefðbundnar lækningar“ og því fagna ég framtaki Péturs. Sérstaklega í ljósi þess að fjölmiðlar leyfa sér nánast aldrei að [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/10/Snakaolia.jpg"><img class="alignright size-medium wp-image-137658" title="Snákaolía" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/10/Snakaolia-257x300.jpg" alt="" width="131" height="153" /></a>Pétur Tyrfingsson, sálfræðingur, ritar áhugaverða grein í Morgunblaðinu síðastliðinn sunnudag þar sem hann gagnrýnir svokallaða „höfuðbeina – og spjaldhryggsjöfnun“ (H.S. jöfnun) sem hann segir réttilega vera skottulækningar. Það er því miður sjaldgæft að menntaðir heilbrigðisstarfsmenn gagnrýni „óhefðbundnar lækningar“ og því fagna ég framtaki Péturs.  Sérstaklega í ljósi þess að fjölmiðlar leyfa sér nánast aldrei að fjalla gagnrýnið um óhefðbundnar meðferðir.</p>
<p><span id="more-922"></span><br />
Margir virðast vera þeirrar skoðunar að það sé rangt að gagnrýna óhefðbundnar lækningar.  Fólk eigi að hafa val og það sé vont að svipta fólk voninni.  Í grein um H.S. jöfnun á doktor.is má til að mynda lesa:</p>
<blockquote><p>„Verum því fordómalaus og opin og vinnum ávallt í kærleikanum. Tökum aldrei vonina frá fólki því að margar leiðir eru í boði til að bæta heilsubrest okkar. Kynnum okkur vel það sem í boði er og verum óhrædd að vísa hvert á annað og síðast en ekki síst, höfum hugfast að ,,Gjöful hendi er fögur hvaðan sem hún kemur&#8220;.“</p></blockquote>
<p>Rökum sem þessum hafna ég alfarið. Það er þvert á móti rangt að fullyrða að ákveðin meðferð skili árangri þegar fáar eða jafnvel engar rannsóknir benda til þess. Þeir sem lofa upp í ermina á sér með þessum hætti eru að misnota sér aðstöðu sjúklinga og aðstandendur þeirra. Vekja upp falskar vonir og verða jafnvel til þess að sjúklingar leita sér ekki sannreyndrar meðferðar.</p>
<p><strong>Töframeðferðir sem lækna nánast allt</strong><br />
Það sem einkennir oft skottulækningar eru órökstuddar fullyrðingar um að ákveðin meðferð eða einstök lyf lækni aragrúa af kvillum. Töframeðferð læknar næstum því allt. Þannig kemur fram í grein skrifaðri af Margréti Árnadóttur hjúkrunarfræðingi að H.S. jöfnun geti „komið að gagni við nánast hvaða aðstæður sem er.“ Eftirfarandi kvilla má víst bæta með  H.S. jöfnun:</p>
<blockquote><p>„Höfuðverkur, Mígren, Tíðaverkir, Asthma, Sinusitis, Bronchitis, Blöðrubólga, Frosin öxl, Liðagigt, Ischias, Langvinn tognun á ökkla, Vandamál í liðum, RSI, Meltingarvandamál, Whiplash skaðar, Hryggskekkjur,<br />
Bakverkir, Hálsverkir, Viðvarandi sársauki hvar sem er í líkamanum, Spenna, Kvíði, Svefnleysi, Sjóntruflanir,<br />
Þrekleysi, Vandamál á meðgöngu og eftir meðgöngu, Þunglyndi, Fylgikvillar skurðaðgerðar, Samgróningar,<br />
Ungbarnakveisa, Pyloric Stenosis, Vandamál tengd fæðugjöf ungbarna, Miðeyrabólgur, Vökvi í eyrum, Tonsillitis, ENT vandamál, Samþjöppun á höfuðkúpu vegna erfiðrar fæðingar ásamt öllum þeim truflunum sem því getur fylgt, Námserfiðleikar, Lesblinda, Rangeygi, Augnleti, Ofvirkni, Einhverfa, Flogaveiki, Cerebral Palsy, Hegðunarvandamál, Bræðisköst, Þráhyggjuhegðun, Tannvandamál og TMJ vandamál,<br />
Höfuðskaðar og hin hárfínu áhrif þeirra á persónuleika og andlegt ástand, Heilahimnubólga og langvinnir fylgikvillar hennar, Post Viral Syndrome, ME, Glandular Fever, Síþreyta, Fylgikvillar hvaða langvinnra veikinda eða veiklandi sjúkdóms sem er.“</p></blockquote>
<p>Það munar ekki um það. Töframeðferðin læknar þunglyndi, vökva í eyrum, námserfiðleika, rangeygi, ofvirkni og jafnvel einhverfu! Gott ef satt væri. Staðreyndin er sú að rannsóknir styðja ekki þessar fullyrðingar. Þannig kemur fram í ítarlegri samantekt líffræðingsins Steve E. Hartman og lífeðlisfræðingsins James M. Norton um gildi H.S. jöfnunar að vísindarannsóknir bendi eindregið til þess að H.S. jöfnun hafi enga virkni. Í stuttu máli eru ekki til neinar vísindalegar rannsóknir sem styðja fullyrðingar um lækningarmátt H.S. jöfnunar.</p>
<p>Kannski hafa vísindamenn rangt fyrir sér. Ef til vill er H.S. jöfnun sú töframeðferð sem H.S. jafnarar halda fram. En þar til vel hannaðar vísindalegar rannsóknir sýna fram á gildi meðferðarinnar hvet ég þá sem málið varðar að leita til læknis eða annarra heilbrigðisstarfsmanna sem beita sannreyndum aðferðum .</p>
<p>Sigurður Hólm Gunnarsson<br />
Varaformaður Siðmenntar og nemandi í Iðjuþjálfun við Háskólann á Akureyri.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2007/10/08/vorumst-skottulaekningar/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>1</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Gamla fólkið getur ekki beðið</title>
		<link>http://skodun.is/2007/02/21/gamla-folkid-getur-ekki-bedid/</link>
		<comments>http://skodun.is/2007/02/21/gamla-folkid-getur-ekki-bedid/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 21 Feb 2007 09:01:21 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Heilbrigðismál]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2007/02/21/gamla-folkid-getur-ekki-bedid/</guid>
		<description><![CDATA[Í febrúar á síðasta ári skrifaði ég grein um ömmu mína og afa sem var stíað í sundur á gamals aldri vegna þess að þau voru mis heilsuhraust. Afi var það veikur að hann þurfti að flytja á hjúkrunarheimili á meðan amma þótti ekki nægilega veik til þess að fá að fylgja honum. Þar sem [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/02/Eldri-borgarar-2.jpg"><img class="alignright size-full wp-image-137661" title="Eldri borgarar 2" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/02/Eldri-borgarar-2.jpg" alt="" width="178" height="178" /></a>Í febrúar á síðasta ári skrifaði ég grein um ömmu mína og afa sem var stíað í sundur á gamals aldri vegna þess að þau voru mis heilsuhraust. Afi var það veikur að hann þurfti að flytja á hjúkrunarheimili á meðan amma þótti ekki nægilega veik til þess að fá að fylgja honum. Þar sem heilbrigðiskerfi okkar virðist leggja meiri áherslu á meðhöndlun sjúkdóma en að viðhalda heilbrigði eru þessir starfshættir staðreynd. Það tók ömmu og afa um tveggja ára baráttu að sameinast á ný og ég fullyrði að þessi langi aðskilnaður hafði veruleg neikvæð áhrif á heilsu þeirra beggja. Amma komst ekki til afa fyrr en hún var orðin það veik að annað var ekki hægt. Gömlu hjónin höfðu deilt kjörum saman í meira en hálfa öld en fengu ekki að njóta samvistar og stuðnings hvors annars þegar þau þurftu mest á honum að halda. Er það skrítið að heilsu þeirra hafi hrakað?</p>
<p><span id="more-885"></span><br />
Nú fyrir stuttu bárust fregnir af eldri hjónum á Akureyri sem eru í svipuðum aðstæðum. Hjónin Sumarrós Sigurðardóttir, 88 ára og Sigurður Ringsted Ingimundarson, 94 ára, hafa verið gift í rúm 60 ár en nú geta þau ekki verið lengur saman. Í þeirra tilfelli er Sumarrós orðin það veik að hún þarf á vist á stofnun að halda á meðan Sigurður er talinn of hress til að fá að búa með konu sinni á hjúkrunarheimili. Sú staðreynd að þeim líður illa hvort án annars virðist ekki skipta neinu máli. Í fréttum kom fram að Sigurði hefur hrakað verulega eftir að konan hans fór og hefur hann lést um nokkur kíló. Er óeðlilegt að álykta að viðskilnaður hans við konu sína hafi haft þar áhrif?</p>
<p>Ég hef rætt við fjölmarga aðila, þar með talið starfsmenn hjúkrunarheimila og hjúkrunarforstjóra, um aðskilnað eldri hjóna og eru allir sammála því að slíkur aðskilnaður getur haft veruleg áhrif á heilsu og lífsgæði þeirra sem lenda slíkum aðstæðum. Ef það eru markmið heilbrigðiskerfis okkar að tryggja heilbrigði og aukin lífsgæði þá mega svona starfshættir ekki eiga sér stað.</p>
<p>Í fréttum af máli Sigurðar og Sumarrósar, sem ég tek fram að ég þekki ekki persónulega, kom fram að ef aðstæður Sigurðar breyttust ekki sérstaklega á næstu átján mánuðum yrðu aðstæður hans endurskoðaðar ef &#8222;þörf væri á&#8220;. Það þarf varla að útskýra að átján mánuðir í lífi 88 ára og 94 ára einstaklinga er langur tími. Þegar fólk er komið á þennan aldur er ekki hægt að búast við að það eigi langan tíma eftir við bærilega heilsu. Þetta er gangur lífsins. Það getur því ekki verið sæmandi í &#8222;velferðarsamfélagi&#8220; að eldra fólk sé svipt möguleikanum á bærilegum lífsgæðum á ævikvöldinu með þessum hætti. Stjórnvöld eiga að skammast sín fyrir slíka framkomu og lagfæra þjónustuna hið snarasta. Eldra fólk í þessum aðstæðum hefur einfaldlega ekki tíma til að bíða eftir því að stjórnvöld setji málið í nefnd og lofi breytingum eftir kosningar. Gamla fólkið á skilið að mál þeirra verði leyst strax.</p>
<p><em>Þessi grein var einnig birt í Morgunblaðinu laugardaginn 17. febrúar 2007.</em></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2007/02/21/gamla-folkid-getur-ekki-bedid/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Siðmennt, gullna reglan og trúfrelsi</title>
		<link>http://skodun.is/2006/11/04/sidmennt-gullna-reglan-og-trufrelsi/</link>
		<comments>http://skodun.is/2006/11/04/sidmennt-gullna-reglan-og-trufrelsi/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 04 Nov 2006 14:19:00 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Heimspeki]]></category>
		<category><![CDATA[Ríki og trú]]></category>
		<category><![CDATA[Siðmennt]]></category>
		<category><![CDATA[Trú]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2006/11/04/sidmennt-gullna-reglan-og-trufrelsi/</guid>
		<description><![CDATA[Nokkuð hefur borið á því að lesendur Morgunblaðsins misskilji andstöðu Siðmenntar, félags siðrænna húmanisma, við Vinaleið Þjóðkirkjunnar í opinberum skólum. Sem dæmi ritaði G. Heiðar Guðnason grein í Morgunblaðið sunnudaginn 29. október og gagnrýndi stefnu Siðmenntar harðlega. G. Heiðar segir m.a.: “Eigum við e.t.v. að banna Gullnu regluna í skólunum vegna þess að hún á [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/12/sidmennt.jpg"><img class="alignright size-full wp-image-137473" title="sidmennt" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/12/sidmennt.jpg" alt="" width="102" height="125" /></a>Nokkuð hefur borið á því að lesendur Morgunblaðsins misskilji andstöðu Siðmenntar, félags siðrænna húmanisma, við Vinaleið Þjóðkirkjunnar í opinberum skólum. Sem dæmi ritaði G. Heiðar Guðnason grein í Morgunblaðið sunnudaginn 29. október og gagnrýndi stefnu Siðmenntar harðlega.</p>
<p>G. Heiðar segir m.a.: <em>“Eigum við e.t.v. að banna Gullnu regluna í skólunum vegna þess að hún á rætur sínar í Biblíunni?”</em>.</p>
<p><span id="more-881"></span><br />
Að minnsta kosti tvennt er athugavert við þessa spurningu G. Heiðars. Fyrst ber að nefna að það er rangt hjá honum að Siðmennt sé á móti kennslu um siðfræði í skólum, eins og hann gefur í skyn. Siðmennt hefur árum saman hvatt skólayfirvöld til þess að efla námsefni í siðfræði og gagnrýnni hugsun. Ekkert er athugavert við að kenna börnum gullnu regluna eða annan siðferðisboðskap, enda hafa siðareglur gildi óháð uppruna sínum. Þannig skiptir ekki máli hver á að hafa boðað gullnu regluna fyrst. Gullna reglan væri ágæt hvort sem það var Jesús eða Tóti trúður sem fann upp á henni fyrst. Þá komum við að seinna atriðinu sem ég vil gagnrýna við ofangreinda spurningu G. Heiðars. Gullna reglan á einmitt ekki rætur í Biblíunni. Gullna reglan er byggð á ævafornum boðskap og var boðuð löngu fyrir meintan tíma Jesú hér á Jörð. Sem dæmi má nefna að Konfúsíus boðaði gullnu regluna mörg hundruð árum fyrir meinta fæðingu Jesú. Dregur það eitthvað úr gildi gullnu reglunar að Konfúsíus boðaði hana á undan Jesú? Nei auðvitað ekki.</p>
<p>Siðmennt er ekki á móti siðferðiskennslu í skólum og Siðmennt er alls ekki á móti því að börn hafi aðgang að fagaðilum. Siðmennt mótmælir einungis því að trúboð fari fram í opinberum skólum sem eiga að vera fyrir alla.</p>
<p>Sigurður Hólm Gunnarsson<br />
Varaformaður Siðmenntar</p>
<p><em>Þessi grein birtist einnig í Morgunblaðinu 4. nóvember 2006.</em></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2006/11/04/sidmennt-gullna-reglan-og-trufrelsi/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Þjóðkirkjan segir Vinaleið vera trúboð</title>
		<link>http://skodun.is/2006/10/30/thjodkirkjan-segir-vinaleid-vera-trubod/</link>
		<comments>http://skodun.is/2006/10/30/thjodkirkjan-segir-vinaleid-vera-trubod/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 30 Oct 2006 08:32:24 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Ríki og trú]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2006/10/30/thjodkirkjan-segir-vinaleid-vera-trubod/</guid>
		<description><![CDATA[Halldór Reynisson, verkefnisstjóri fræðslusviðs Biskupsstofu, skrifar grein í Morgunblaðið laugardaginn 21. október síðastliðinn og furðar sig á því að margir haldi að “kristileg sálgæsla” sem stunduð er í opinberum skólum í formi “Vinaleiðar” sé falið trúboð. Halldór segir að Vinaleiðin sé “þjónusta við náungann en ekki boðun”. Við þennan málflutning er margt að athuga. Sérstaklega [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2010/08/hallgrimskirkja.jpg"><img class="alignright size-medium wp-image-137435" title="hallgrimskirkja" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2010/08/hallgrimskirkja-300x218.jpg" alt="" width="169" height="122" /></a>Halldór Reynisson, verkefnisstjóri fræðslusviðs Biskupsstofu, skrifar grein í Morgunblaðið laugardaginn 21. október síðastliðinn og furðar sig á því að margir haldi að “kristileg sálgæsla” sem stunduð er í opinberum skólum í formi “Vinaleiðar” sé falið trúboð. Halldór segir að Vinaleiðin sé “þjónusta við náungann en ekki boðun”. Við þennan málflutning er margt að athuga. Sérstaklega það að aðrir talsmenn kirkjunnar sjálfrar virðast vera á öndverðri skoðun við Halldór og telja að sálgæsla sé hluti af trúarstarfi.</p>
<p><span id="more-880"></span><br />
Samkvæmt erindinu “Formleg staða sálgæslunnar”, eftir Þorvald Karl Helgason, biskupsritara, er morgunljóst að sálgæsla er kristilegt trúboð. En í erindinu segir m.a.:</p>
<p>“Markmið sálgæslunnar er ekki hvað síst sjáanlegt í skriftum hjá prestinum sem boðar <strong>fyrirgefningu syndanna í Jesú nafni</strong>. Þar er lagður grunnur að endurnýjun í lífi einstaklingsins er leiðir til betra lífs, <strong>sátt við Guð og heim</strong>.”  “Sálgæsla er það að veita umhyggju, stuðning, hlustun, skilning,<strong> á kristnum forsendum</strong>.”</p>
<p>“<strong>Sálgæslan er ein af meginstoðum kirkjulífsins</strong>, sá andi sem svífur yfir vötnunum og <strong>hefur áhrif bæði á tilbeiðslu, prédikun, boðun</strong> og fræðslu, hefur það víðtæka markmið að veita manneskju leiðsögn á vegi <strong>trúarþroska </strong>og <strong>trúarstyrkingar”</strong></p>
<p>“<strong>Í kristinni sálgæslu er umfram allt</strong> verið að auka sem mest tengingu grunn kristinnar trúar, vísa í táknmál trúarinnar, og ekki hvað síst með skírskotun í hjálpræðissöguna, til <strong>lífs, dauða og upprisu Krists</strong>.”</p>
<p>Augljósara gæti trúboðið vart verið. Vinaleið er sálgæsla og sálgæsla fjallar um “fyrirgefningu syndanna í Jesú nafni”, “sátt við Guð og menn”, er stunduð á “kristnum forsendum”, er ein af “meginstoðum kirkjulífsins”, hefur áhrif á “tilbeiðslu, prédikun, boðun og fræðslu”, hefur það markmið að efla “trúarþroska” og styrkja trúna. Og umfram allt að “auka sem mest tengingu grunn kristinnar trúar [...] með skírskotun til hjálpræðissöguna, til lífs, dauða og upprisu Krists.”</p>
<p>Um hlutverk djákna í <strong>opinberum skólum </strong>segir á vef kirkjunnar sjálfrar. “Djákni er<strong> fulltrúi þjóðkirkjunnar og kristinnar trúar</strong>”, “djákni veitir <strong>kristilega sálgæslu</strong>”, “er tengiliður milli <strong>skóla, heimila og kirkju</strong>”, “djákni hefur <strong>bæna- og helgistundir fyrir nemendur og starfsfólk skólanna</strong>”,  bæði <strong>í skólunum</strong> og í kirkjum safnaðarins, “djákni ræðir við börnin um <strong>kristin gildi</strong>, lífið og dauðann”.</p>
<p>Í sérstakri kynningu Þjóðkirkjunnar á vinaleiðinni á vefsíðu trúfélagsins segir svo að “á skrifstofu VINALEIÐAR í skólunum [sé] heimilislegt og notalegt.” Þar er meðal annars að finna “<strong>bænavers</strong>”, “<strong>Faðir vor í ramma</strong>” og “<strong>sjö boðorð</strong>”. Á skrifstofu Vinaleiðar eru svo “<strong>auglýsingamiðar um fundartíma barnastarfs kirkjunnar</strong>” og “<strong>Jesúmyndir</strong> eru í körfu þar sem allir hafa góðan aðgang að.”</p>
<p>Af þessum orðum að dæma virðist sá eini sem misskilur starf Vinarleiðar vera verkefnastjóri fræðslusviðs Biskupsstofu.  Er hægt að lýsa trúboði mikið betur en með þeirri lýsingu sem Þjóðkirkjan veitir sjálf um Vinaleiðina?</p>
<p><strong>Aðskiljum skóla og kirkju</strong><br />
Trúaruppeldi á ekki að vera í verkahring opinberra skóla eða annarra opinberra aðila. Siðmennt telur að slíkt uppeldi sé alfarið á ábyrgð foreldra. Starfsemi sem þessi er brot á grundvallarákvæðum trúfrelsis sem bundin eru í stjórnarskrá Íslands. Að auki hefur mannréttindanefnd Sameinuðu Þjóðanna úrskurðað að starfsemi sem þessi í opinberum skólum sé brot á mannréttindasáttmála Sameinuðu Þjóðanna. Takmörkuð virðing er borin fyrir mismunandi uppruna, lífsskoðunum eða þörfum annarra en ríkiskirkjunnar. Skilja þarf að skóla og kirkju sem allra fyrst.</p>
<p>Þeir sem starfa innan Siðmenntar eru að sjálfsögðu fylgjandi því að börnum sé boðin víðtæk þjónusta fagmanna, svo sem sálfræðinga, félagsráðgjafa og iðjuþjálfa. Siðmennt er einfaldlega þeirrar skoðunar að áróður eigi ekki heima í opinberum skólum. Óháð því hvort sá áróður er af pólitískum, trúarlegum eða öðrum toga. Opinberir skólar eiga að vera hlutlausar fræðslustofnanir og griðland barna. Foreldrar barna eiga heldur ekki að hafa áhyggjur af því að börn þeirra verði fyrir áróðri í skólanum sínum og þeir eiga heldur ekki að þurfa að hafa áhyggjur af því að þau verði stimpluð öðruvísi eða komið fram við þau á annan hátt vegna þess að þau aðhyllast ekki ríkistrúna.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2006/10/30/thjodkirkjan-segir-vinaleid-vera-trubod/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>3</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Biskup fer rangt með stefnu Siðmenntar</title>
		<link>http://skodun.is/2005/04/08/biskup-fer-rangt-med-stefnu-sidmenntar/</link>
		<comments>http://skodun.is/2005/04/08/biskup-fer-rangt-med-stefnu-sidmenntar/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 08 Apr 2005 14:42:25 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Ríki og trú]]></category>
		<category><![CDATA[Siðmennt]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2005/04/08/biskup-fer-rangt-med-stefnu-sidmenntar/</guid>
		<description><![CDATA[Eftirfarandi grein var send á Morgunblaðið 29. mars og var birt í blaðinu í dag (8. apríl). Undanfarnar vikur hef ég, sem fulltrúi Siðmenntar, tekið þátt í fjölmörgum umræðum um trúfrelsi á Íslandi og þar á meðal hef ég fjallað um trúboð í opinberum skólum. Umræðan hefur vakið mikla athygli og ágæt viðbrögð. Skemmst er [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/12/sidmennt.jpg"><img class="alignright size-full wp-image-137473" title="sidmennt" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/12/sidmennt.jpg" alt="" width="118" height="144" /></a><em>Eftirfarandi grein var send á Morgunblaðið 29. mars og var birt í blaðinu í dag (8. apríl).</em></p>
<p>Undanfarnar vikur hef ég, sem fulltrúi Siðmenntar,  tekið þátt í fjölmörgum umræðum um trúfrelsi á Íslandi og þar á meðal hef ég fjallað um trúboð í opinberum skólum.  Umræðan hefur vakið mikla athygli og ágæt viðbrögð. Skemmst er frá því að segja að fjölmargir einstaklingar, flestir þeirra trúaðir, hafa haft samband við mig og þakkað sérstaklega fyrir tímabæra og nauðsynlega umræðu. Þar sem öll umræða, sem tengist trú, getur verið afar viðkvæm hef ég gert mitt besta til að fjalla um málið með skýrum hætti og af yfirvegun. Það kemur mér því verulega á óvart hversu margir halla réttu máli þegar þeir fjalla um málflutning minn. Erfitt er að átta sig á því hvað liggur að baki því þegar menn fara með rangt mál aftur og aftur.</p>
<p><span id="more-823"></span><br />
Karl Sigurbjörnsson, biskup Íslands, hallaði réttu máli nú síðast í páskaávarpi sínu þegar hann sagði:</p>
<blockquote><p>“Fámennur þrýstihópur vill rýma fræðslu um þá mikilvægu grunnstoð samfélagsins sem kristni er, út úr skólanum”.</p></blockquote>
<p>Hér virðist biskup eiga við Siðmennt, sem reyndar er hvorki mjög fámennur hópur né sérstakur þrýstihópur umfram önnur félög. Látum það liggja milli hluta. Það er hins vegar <strong>beinlínis rangt</strong> að Siðmennt vilji afnema <strong>&#8222;fræðslu&#8220;</strong> um kristni úr skólum.<strong> Siðmennt hefur einmitt hvatt til fræðslu um trúarbrögð í skólum og tekið skýrt fram að eðlilegt sé að börn séu sérstaklega frædd um trúarbrögð kristinna vegna sögulegra tengsla Íslendinga við kristni.</strong> Þetta hefur alltaf komið skýrt fram í öllum málflutningi Siðmenntar því ætti biskupnum að vera ljóst að hann er ekki að segja satt.</p>
<p>Seinna í sömu predikun hittir Karl biskup þó naglann á höfuðið þegar hann segir: <em>&#8222;Skólinn á ekki að sinna trúboði.&#8220; </em>Þetta er kjarninn í málflutningi Siðmenntar eins og biskup veit fullvel. Krafa Siðmenntar hefur alltaf verið sú að opinberir skólar eigi að vera hlutlausar fræðslustofnanir ekki vettvangur trúboðs.</p>
<p>Biskup Íslands er því miður ekki einn um að fara rangt með málstað Siðmenntar. Veit ég til þess að þó nokkrir prestar hafa haldið sambærilegri vitleysu fram í predikunum sínum síðustu vikur.</p>
<p>Ég vil því biðja biskup Íslands, presta og aðra starfsmenn Þjóðkirkjunnar að lesa þessa grein vandlega yfir aftur, því ég er satt að segja orðinn afar þreyttur á að vera sakaður um eitthvað sem ég ber ekki ábyrgð á. <strong>Höfum það á hreinu að félagið Siðmennt er hlynnt allri fræðslu um trúarbrögð en mótmælir hins vegar harðlega öllum trúaráróðri og öllu trúboði í opinberum skólum.</strong> Allar fullyrðingar þess efnis að Siðmennt sé á móti fræðslu um kristni í skólum eru því annað hvort byggðar á <strong>vanþekkingu </strong>eða <strong>misskilningi</strong>.</p>
<p>Sigurður Hólm Gunnarsson<br />
Varaformaður Siðmenntar<br />
<a href="http://www.sidmennt.is" target="_blank">www.sidmennt.is</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2005/04/08/biskup-fer-rangt-med-stefnu-sidmenntar/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Siðmennt styður “fræðslu” um kristni í skólum.</title>
		<link>http://skodun.is/2005/04/08/sidmennt-stydur-%e2%80%9cfraedslu%e2%80%9d-um-kristni-i-skolum/</link>
		<comments>http://skodun.is/2005/04/08/sidmennt-stydur-%e2%80%9cfraedslu%e2%80%9d-um-kristni-i-skolum/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 08 Apr 2005 08:29:43 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Ríki og trú]]></category>
		<category><![CDATA[Siðmennt]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2005/04/08/sidmennt-stydur-%e2%80%9cfraedslu%e2%80%9d-um-kristni-i-skolum/</guid>
		<description><![CDATA[Eftirfarandi grein var send Fréttablaðinu 30. mars og var birt í blaðinu í dag (8. apríl). Guðmundur Magnússon endurtekur rangfærslu Karls Sigurbjörnssonar, biskups, gagnrýnislaust í grein undir liðnum Sjónarmið í Fréttablaðinu þann 29. mars síðastliðinn. Guðmundur vísar til orða biskups á páskum þar sem hann segir: “Fámennur þrýstihópur vill rýma fræðslu um þá mikilvægu grunnstoð [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/12/sidmennt.jpg"><img class="alignright size-full wp-image-137473" title="sidmennt" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2007/12/sidmennt.jpg" alt="" width="118" height="144" /></a><i>Eftirfarandi grein var send Fréttablaðinu 30. mars og var birt í blaðinu í dag (8. apríl).</i></p>
<p>Guðmundur Magnússon endurtekur rangfærslu Karls Sigurbjörnssonar, biskups, gagnrýnislaust í grein undir liðnum Sjónarmið í Fréttablaðinu þann 29. mars síðastliðinn. Guðmundur vísar til orða biskups á páskum þar sem hann segir:</p>
<p><i>“Fámennur þrýstihópur vill rýma fræðslu um þá mikilvægu grunnstoð samfélagsins sem kristni er, út úr skólanum, í nafni mannréttinda og fjölmenningar.”</i></p>
<p><span id="more-822"></span><br />
Hér er biskup augljóslega að vísa til Siðmenntar en fer um leið algerlega rangt með stefnu félagsins. Hið rétta er að Siðmennt hefur barist gegn <b>trúboði </b>í opinberum grunnskólum og lagt fram þá <b>hógværu kröfu </b>að opinberir skólar séu reknir sem <b>fræðslustofnanir </b>en <b>ekki </b>nýttir sem vettvangur <b>trúboðs </b>og <b>átrúnaðar</b>. Þessi krafa er gerð, eins og biskup segir réttilega, í nafni mannréttinda. Siðmennt telur að yfirvöld eigi að tryggja frelsi einstaklinga og vernda rétt þeirra til að lifa samkvæmt þeim lífsskoðunum sem þeir sjálfir kjósa. Stjórnvöld eiga að vera hlutlaus, óháð trúarbrögðum og eiga ekki að hygla ákveðnum lífsskoðunum umfram önnur. Eitt helsta baráttumál Siðmenntar er fullt trúfrelsi og umburðarlyndi gagnvart ólíkum lífsskoðunum.</p>
<p>Það er því rík ástæða til að leiðrétta þann <b>útbreidda misskilning </b>að Siðmennt sé á móti fræðslu um kristni eða önnur trúarbrögð. Siðmennt er þvert á móti þeirrar skoðunar að mikilvægt sé að börn séu uppfrædd um helstu trúarbrögð heims. Félagið hefur einnig tekið skýrt fram að eðlilegt sé, vegna menningarsögulegra tengsla, að börn læri meira um kristna trú en önnur trúarbrögð.</p>
<p>Siðmennt gerir því athugasemdir við trúboð í opinberum skólum en <b>fagnar um leið allri hlutlægri fræðslu</b>. Þetta hefur <b>alltaf </b>verið stefna félagsins.</p>
<p>Sigurður Hólm Gunnarsson<br />
Varaformaður Siðmenntar<br />
Stefnu Siðmenntar í trúfrelsismálum má finna á vefslóðinni:<br />
<a href="http://www.sidmennt.is/trufrelsi" target="_blank">www.sidmennt.is/trufrelsi</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2005/04/08/sidmennt-stydur-%e2%80%9cfraedslu%e2%80%9d-um-kristni-i-skolum/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Um trúfræðslu og trúboð í skólum</title>
		<link>http://skodun.is/2003/07/16/um-trufraedslu-og-trubod-i-skolum/</link>
		<comments>http://skodun.is/2003/07/16/um-trufraedslu-og-trubod-i-skolum/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 16 Jul 2003 11:17:02 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Heimspeki]]></category>
		<category><![CDATA[Menntamál]]></category>
		<category><![CDATA[Ríki og trú]]></category>
		<category><![CDATA[Ríkisumsvif]]></category>
		<category><![CDATA[Trú]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2003/07/16/um-trufraedslu-og-trubod-i-skolum/</guid>
		<description><![CDATA[Evrópunefnd sem vinnur gegn kynþáttafordómum og umburðarleysi gaf út skýrslu nú fyrir skömmu um stöðu mála á Íslandi. Í skýrslunni er kristinfræðikennsla í skólum gagnrýnd. Kristinfræðslan er skyldufag sem kann að valda fordómum og getur verið erfitt fyrir foreldra að sækja um undanþágu fyrir börnin sín. Kristinfræðsla í skólum ýtir undir fordóma Í fyrsta lagi [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2010/02/child-praying2.jpg"><img class="alignright size-medium wp-image-15328" title="child-praying2" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2010/02/child-praying2-300x199.jpg" alt="" width="198" height="131" />Evrópunefnd sem vinnur gegn kynþáttafordómum og umburðarleysi gaf út skýrslu nú fyrir skömmu um stöðu mála á Íslandi. Í skýrslunni er kristinfræðikennsla í skólum gagnrýnd. Kristinfræðslan er skyldufag sem kann að valda fordómum og getur verið erfitt fyrir foreldra að sækja um  undanþágu fyrir börnin sín.</p>
<p><span id="more-527"></span><br />
<b>Kristinfræðsla í skólum ýtir undir fordóma</b><br />
<b>Í fyrsta lagi</b> er ekki boðið upp á neina þjónustu fyrir nemendur sem ekki sækja kristinfræðitíma og því þurfa þeir yfirleitt að hanga einir á göngum skólanna á meðan kennslan stendur yfir.</p>
<p><b>Í öðru lagi</b> getur það reynst afar erfitt fyrir börn að sleppa kristinfræðslunni af félagslegum ástæðum. Fátt þykir óöruggum börnum og unglingum erfiðara en að vera stimpluð öðruvísi og mörg dæmi eru um að nemendur hafi orðið fyrir áreiti, og stundum einelti, frá skólafélögum og jafnvel kennurum vegna þess að þau sitja ekki kristinfræðsluna, eru annarrar trúar eða trúlaus.</p>
<p>Stjórn Siðmenntar berast reglulega athugasemdir frá foreldrum barna vegna óeðlilegra tengsla trúar í skólastarfi. Hér eru örfá nýleg dæmi:</p>
<p><i>„Í einum kristinfræðitímanum bað kennarinn alla sem tryðu á Guð að rétta upp hönd! Dóttir mín þorði ekki annað en rétta upp hönd eins og allir hinir.“</i></p>
<p><i>„[Dætur mínar komust í] vandræði vegna hneykslunartals KENNARA á trúleysi þeirra, voru báðar skammaðar beint fyrir framan bekkinn fyrir að trúa ekki á guð.“</i></p>
<p><i>„Þegar einn kennaranna frétti [að barnið mitt ætlaði að fermast borgaralega...]  hélt hann langar tölur yfir bekknum um siðleysi trúleysis og borgaralegrar fermingar.“</i></p>
<p><i>„Einu sinni til tvisvar á ári er farið með börnin í kirkju til messu. [...] ég bað um að barnið mitt færi ekki. Var tekið nokkuð vel í það en þó sagt að slíkt væri kannski ekki hægt nema finnist starfsmaður sem vildi vera eftir til að gæta barnsins á meðan ALLIR færu til messu. Var mér gert ljóst að ég væri að skapa vesen.&#8220;</i></p>
<p><b>Trúboð ekki fræðsla</b><br />
Í frétt Morgunblaðsins síðastliðinn fimmtudag fullyrðir biskup að kristinfræðslan sé „ekki trúboð heldur fræðsla um trúarbrögð sem meirihluti landsmanna aðhyllist&#8230;“ Gott ef satt væri. Kristinfræðslan í skólum er yfirleitt kennd í formi trúboðs en ekki hlutlausrar fræðslu. Enda ekki undarlegt þar sem flestar bækur sem notaðar eru til kennslunnar eru skrifaðar af prestum. Bækurnar fjalla um goðsagnir kristinnar trúar eins og um staðreyndir væri að ræða og börn hvergi vöruð við því að efnið sé ekki byggt að sagnfræðilegum staðreyndum.</p>
<p>Í sumum skólum eru haldnir bænadagar, börn látin búa til bænabækur með kristnum bænum og í sumum skólum eru börn látin fara með kristna bæn við upphaf kennslutíma hvern morgun!</p>
<p>Í aðalnámsskrá grunnskóla er auk þess gert ráð fyrir því að kristin trú og goðsögur hennar séu staðreyndir: <i>„Kristin trú á sér rætur í sögulegum atburðum, allt frá tímum Gamla testamentisins, sem ná hámarki í lífi og starfi, dauða og upprisu Jesú Krists.&#8220; </i>(bls. 7-8)<br />
Líf, starf og dauði Jesú eru ekki sögulegir atburðir. Sagnfræðilegar heimildir benda ekki til þess. Hvað þá meint upprisa Jesú.</p>
<p>Enn fremur er kveðið á um það í námsskránni að <i>„Kristilegt siðgæði [eigi] að móta starfshætti skólans ásamt umburðarlyndi og lýðræðislegu samstarfi.“ </i>(bls. 8).<br />
Þarna er óbeint sagt að umburðarlyndi, lýðræði og siðferði séu sérstaklega kristin fyrirbæri. Það er vitanlega ekki rétt. Það er erfitt fyrir sjálfsmynd þeirra sem ekki eru kristnir (trúlausir eða annarar trúar) að hlusta á slíkan áróður.</p>
<p>Námsskráin segir svo skýrt og skilmerkilega frá því að lokamarkmiðin með kristinfræðikennslu séu að börn <i>„efli trúarlegan&#8230; þroska sinn&#8220; </i>(bls. 13). Auk þess eiga börnin að gera <i>„sér grein fyrir því hvaða þýðingu krossdauði Jesú og upprisutrúin [hafi] fyrir kristna einstaklinga andspænis dauðanum og þá von sem henni tengist&#8220;</i> (bls. 21). Menn hljóta að spyrja sig hvort slík trúfræði eigi heima í skólum? Hvaða þýðingu hefur krossdauðinn þá fyrir trúlausa og þá sem eru annarar trúar? Á að kenna börnum að þau fari til helvítis?</p>
<p><b>Trúarbragðafræði sem hluti af sagnfræðikennslu</b><br />
Ekkert er óeðlilegt við að kenna börnum um uppruna og áhrif hinna ýmsu trúarbragða á mannkynssöguna. Kennslan verður þó að vera byggð á veraldlegum grunni en ekki guðfræðilegum. Í skólum á að kenna staðreyndir sem staðreyndir og goðsagnir sem goðsagnir. Ekki goðsagnir sem staðreyndir og öfugt. Það er verkefni foreldra að innræta börnum trúarhugmyndir ef þeir það kjósa.</p>
<p>Kristin trú og önnur trúarbrögð hafa haft mjög mikil áhrif á líf og aðstæður manna í gegnum tíðina, bæði slæm og góð. Mjög mikilvægt er því að skólar fræði nemendur sína um þessi áhrif á hlutlausan og óhlutdrægan hátt. Það hvetur hins vegar, rétt eins og Evrópunefndin bendir á, bæði til fordóma og umburðarleysis þegar kennarar eru settir í trúboðshlutverk presta og saklausir skólakrakkar gerðir, óaðspurðir, að sóknarbörnum ríkiskirkjunnar.</p>
<p><small>*Þessi grein var einnig birt í Morgunblaðinu þann 16. júlí 2003. </small></p>
<p><?php @include 'http://www.skodun.is/includes/tengt_riki_og_tru.html'; ?></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2003/07/16/um-trufraedslu-og-trubod-i-skolum/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>1</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Orsök eineltis</title>
		<link>http://skodun.is/2003/05/23/orsok-eineltis/</link>
		<comments>http://skodun.is/2003/05/23/orsok-eineltis/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 23 May 2003 02:23:01 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Einelti]]></category>
		<category><![CDATA[Menntamál]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2003/05/23/orsok-eineltis/</guid>
		<description><![CDATA[Menn hafa eðlilega mjög misjafnar skoðanir á orsökum eineltis, og þar með hvað hægt er að gera til að koma í veg að það eigi sér stað. Algeng skoðun er sú að einelti sé foreldrum að kenna: ,,Foreldrar kunna ekki að aga börnin sín,&#8220; ,,Börn læra ekki lengur góða siði heima hjá sér,&#8220; o.s.frv. Um [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2003/03/einelti4.jpg"><img class="alignright size-medium wp-image-1600" title="Einelti" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2003/03/einelti4-300x200.jpg" alt="" width="165" height="110" /></a>Menn hafa eðlilega mjög misjafnar skoðanir á orsökum eineltis, og þar með hvað hægt er að gera til að koma í veg að það eigi sér stað. Algeng skoðun er sú að einelti sé foreldrum að kenna: <em>,,Foreldrar kunna ekki að aga börnin sín,&#8220; </em><em>,,Börn læra ekki lengur góða siði heima hjá sér,&#8220;</em> o.s.frv.</p>
<p><span id="more-484"></span><br />
Um leið og ég lýsi mig sammála því að það er til fullt af óhæfum foreldrum þá hefur mér þótt tilgangslítið að vera sífellt að tönglast á þessari augljósu staðreynd. Einfaldlega vegna þess að <strong>í fyrsta lagi </strong>er lítið sem við sem samfélag getum gert við vanhæfum foreldrum og<strong> í öðru lagi </strong>dregur sú umræða athyglina frá samfélagslegum orsökum eineltis. Örsökum sem við sem samfélag getum brugðist við. Það er auðvitað þægilegt að kenna einstökum foreldrum um allt og ekkert. Það léttir ábyrgðinni af okkur hinum. Okkur líður betur ef við trúum því að ekkert sé að samfélagi okkar, heldur megi kenna einstökum ,,gölluðum eintökum&#8220; um vandann.</p>
<p>Sagan, reynslan og rannsóknir kenna okkur hins vegar að einstaklingurinn er afsprengi þess samfélags sem hann elst upp við. Því er nauðsynlegt að tekist sé á við alvarlega vanda, eins og einelti, með samfélagslegum aðgerðum. Því hlýtur spurningin að vera: <em>,,Hvað er það í umhverfi og samfélagi barna sem veldur því að einelti á sér stað?&#8220;</em></p>
<p><strong>Skólinn – samfélag barna</strong><br />
Það er staðreynd að í skólum landsins, þessu stærsta samfélagi barna, er nánast ekkert lagt upp úr því að kenna börnum mannlega samskiptahæfileika. Hvernig þau eiga að umgangast annað fólk, hvernig þau eiga að tjá sig, hvernig þau eiga að hlusta á aðra og bera virðingu fyrir öðrum. Þetta hlýtur að teljast meira en lítið undarlegt. Sérstaklega í ljósi þess að það er yfirlýst stefna grunnskólans, samkvæmt grunnskólalögum, að undirbúa börn <em>,,undir líf og starf í lýðræðisþjóðfélagi.” </em></p>
<p>Hvað getur hugsanlega undirbúið börn undir líf og störf í lýðræðisþjóðfélagi betur en vönduð kennsla í mannlegum samskiptum? Þar sem nánast engin slík kennsla fyrirfinnst í skólakerfinu virðist vera sem menntamálayfirvöldum þyki kennsla í algebru, dönsku, kristinfræðslu og utanbókar ljóðalærdómur mikilvægari en kennsla í samskiptahæfileikum þegar kemur að því að undirbúa ungt fólk undir að takast á við lífið.</p>
<p>Ég ætla að kasta fram þeirri kenningu að orsök eineltis sé fyrst og fremst feimni, skortur á samskiptahæfileikum og almennt agaleysi. Ég ætla í framhaldi af því að kasta fram annarri kenningu. Þeirri að þar sem nánast ekkert sé skipulega gert til að kenna börnum samskiptahæfileika og viðhalda aga í skólum sé einelti eðlileg og sjálfsögð afleiðing skólakerfisins.</p>
<p><strong>En er þetta ekki mál foreldra og uppalenda?</strong><br />
Nú veit ég að margir spyrja: <em>,,Já en eiga ekki foreldrar að sjá um að kenna börnum sínum aga og mannleg samskipti?”</em></p>
<p>Svarið við þeirri spurningu er auðvitað jú. Það væri óskandi ef foreldrar gætu séð um að kenna börnum sínum allt sem þau þurfa á að halda til að takast á við lífið. Flestir þeirra geta það hins vegar ekki.</p>
<p>Ástæðurnar eru margar, þó einkum tvær. <strong>Í fyrsta lagi </strong>hafa ekki allir foreldrar tíma til að kenna börnum þessa hluti, til dæmis vegna mikils vinnuálags. <strong>Í öðru lagi </strong>skortir þá oft þekkingu til að miðla þessum hæfileikum til barna sinna. Kennsla í mannlegum samskiptum krefst mikillar þekkingar og tíma, ekki síður en kennsla í stærðfræði eða tungumálum. Þetta gleymist oft, eða fólk álítur að allt sem tengist mannlegum samskiptum séu meðfæddir eiginleikar. Það er hins vegar ekki rétt. Ef eitthvað er, þá er flóknara að kenna samskiptahæfileika en t.d. stærðfræði og það tekur líklegast einnig meiri tíma.</p>
<p>Menntastofnanir eru því kjörinn vettvangur fyrir slíka þjálfun og fræðslu. Það er þó að sjálfsögðu ekki við kennara að sakast. Einfaldlega vegna þess að kennarar fá ekki úthlutaðan tíma, né kennslugögn til að takast á við þetta mikilvæga viðfangsefni. Þar að auki er þjálfun kennara í samskiptahæfileikum, í því hvernig á að halda uppi aga í skólastofu og hvernig á að koma fram við börn vægast sagt af skornum skammti.</p>
<p><strong>Gallað skólakerfi</strong><br />
Skólakerfið er beinlínis gallað, jafnvel stórgallað. Ef það á að berjast gegn einelti, og ekki bara einelti, heldur ofbeldi almennt, agaleysi, áhugaleysi nemenda og áfengis- og fíkniefnavanda barna og unglinga verður að gera stórtækar breytingar. Hvorki átök, heimildarmyndir eða einstakir fyrirlestrar eru raunhæfar langtímalausnir.</p>
<p>Ég hef aldrei verið fyrir að finna einstaka blóraböggla til að varpa skuldinni á. Einelti er ekki kennurum, gerendum, skólastjórnendum eða skólastjórum að kenna. Ekki persónulega (nema í slæmum undantekningatilvikum). Einelti er eðlileg afleiðing þess umhverfis sem við setjum börnin okkar í. Ef við setjum tugi og jafnvel hundruð barna á sama stað, stóran hluta úr degi þeirra, <strong>án þess að kenna þeim samskiptahæfileika og aga er einelti ekki aðeins eðlileg, heldur jafnvel nauðsynleg afleiðing þess</strong>. Þetta er rót vandans.</p>
<p><small>*Þessi grein var einnig birt í Morgunblaðinu þann 23. maí 2003. (Aðeins fjórum dögum eftir að hún var send á blaðið) </small></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2003/05/23/orsok-eineltis/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>6</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Hvers eiga börnin að gjalda?</title>
		<link>http://skodun.is/2000/02/24/hvers-eiga-bornin-ad-gjalda/</link>
		<comments>http://skodun.is/2000/02/24/hvers-eiga-bornin-ad-gjalda/#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 24 Feb 2000 12:00:00 +0000</pubDate>
		<dc:creator>Sigurður Hólm Gunnarsson</dc:creator>
				<category><![CDATA[Greinar]]></category>
		<category><![CDATA[Barnahús]]></category>
		<category><![CDATA[Blaðagreinar]]></category>
		<category><![CDATA[Málefni barna]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://skodun.is/2000/02/24/hvers-eiga-bornin-ad-gjalda/</guid>
		<description><![CDATA[Kynferðisafbrot gegn börnum eru með alvarlegri glæpum sem fyrirfinnast í okkar samfélagi. Því miður eru þessir glæpir algengari en margir halda og á ári hverju lendir fjöldi barna í því að vera misnotaður kynferðislega. Erfitt er fyrir þann sem ekki hefur orðið fyrir kynferðismisnotkun að ímynda sér þær sálarkvalir sem þau börn líða sem verða [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://skodun.is/wp-content/uploads/2009/10/child-crying.jpg"><img class="alignright size-medium wp-image-1435" title="Barn grætur" src="http://skodun.is/wp-content/uploads/2009/10/child-crying-227x300.jpg" alt="" width="145" height="191" /></a>Kynferðisafbrot gegn börnum eru með alvarlegri glæpum sem fyrirfinnast í okkar samfélagi. Því miður eru þessir glæpir algengari en margir halda og á ári hverju lendir fjöldi barna í því að vera misnotaður kynferðislega. Erfitt er fyrir þann sem ekki hefur orðið fyrir kynferðismisnotkun að ímynda sér þær sálarkvalir sem þau börn líða sem verða fyrir þessum hræðilega glæp. Jafn erfitt getur reynst að skilja af hverju stjórnvöld samþykkja lög sem sérfræðingar eru sammála um að munu auka á þessar sálarkvalir.</p>
<p><span id="more-83"></span><br />
<strong>Barnahúsið – stórt skref fram á við í velferð barna</strong><br />
Sumarið 1997 var lögð fram tillaga um stofnun svokallaðs Barnahúss. Hugmyndin að baki Barnahúsinu er sú að stofnanir samfélagsins aðlagi sig að þörfum barna en ekki öfugt. Barnahúsið er sérhannað til þess að auðvelda börnum það álag sem því fylgir að rifja upp þá sársaukafullu lífsreynslu sem kynferðismisnotkun er.</p>
<p>Fyrir tíma Barnahússins þurftu börn í sumum tilvikum að gangast undir skýrslutöku hjá mörgum mismunandi aðilum. Þar á meðal lögreglu, barnaverndarnefnd, saksóknara, réttargæslumanni, verjanda og dómara. Í Barnahúsinu er tekin skýrsla af barninu, í sérstöku barnavænu herbergi, af sérþjálfuðum starfsmanni sem hefur þekkingu á tjáningarhæfni, hugtakanotkun og minnisþroska barna. Í öðru herbergi er svo aðstaða fyrir fulltrúa ofangreindra aðila þar sem þeir geta fylgst með skýrslutöku og komið á framfæri spurningum án þess að barnið verði vart við. Í Barnahúsinu er einnig góð aðstaða til læknisskoðunar. Í staðinn fyrir að barnið þurfi að fara út um allan bæ í skýrslutökur og læknisskoðun hjá fjölda embættismanna er þetta allt gert í Barnahúsinu af sérþjálfuðum starfsmönnum og í barnvinsamlegu umhverfi.</p>
<p><strong>Barnahúsið er fyrirmynd í málefnum barnaverndar</strong><br />
Niðurstöður erlendra rannsókna benda til þess að það geti haft hræðileg áhrif á andlegt ástand barna að þurfa að segja aftur og aftur frá þolraun sinni og þarf enginn að undrast þær niðurstöður. Því hefur Barnahúsið fengið mikið lof frá sérfræðingum um barnaverdarmál bæði hér á landi og erlendis. Erlendis hefur Barnahúsið raunar vakið svo mikla athygli að það er orðið eins konar fyrirmynd í málefnum barnaverndar í Evrópu.</p>
<p><strong>Barnahúsið lagt niður?</strong><br />
Nú er komin upp sú undarlega og jafnframt sorglega staða að Barnahúsið, sem hefur verið talið eitt mesta framfaraskref í barnaverndi í allri Evrópu, verður líklegast lagt niður. Vegna breytinga á lögum um meðferð opinberra mála, sem tóku gildi 1. maí síðastliðinn, færðist ábyrgðin á framkvæmd á skýrslutökum af börnum sem lent hafa í kynferðisofbeldi frá lögreglu yfir til héraðsdómara. Síðan þá hefur verið tekin í notkun sérstök aðstaða til að taka skýrslur af börnum í Héraðsdómi Reykjavíkur. Þetta hefur svo haft það í för með sér að starfsemi Barnahússins hefur nánast lagst niður.</p>
<p><strong>Hvers eiga börnin að gjalda?</strong><br />
Allir þeir sérfræðingar og starfsmenn sem þekkja til málefna barnaverndar eru sammála um að það sé stórt skref afturábak ef Barnahúsið neyðist til að hætta starfsemi. Enn fremur virðist enginn vera opinberlega hlynntur því að leggja Barnahúsið niður, enda engin haldbær rök fyrir því að svo verði gert. Hér hljóta því að hafa átt sér stað alvarleg mistök sem eru að ógna velferð barna hér á landi. Umhyggja fyrir velferð barna er að mínu viti þverpólitísk og því hvet ég stjórnarliða sem stjórnarandstæðinga á þingi til að taka höndum saman og koma í veg fyrir það stórslys sem hér er að eiga sér stað. Tryggjum velferð barna, tryggjum áframhaldandi rekstargrundvöll Barnahússins.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://skodun.is/2000/02/24/hvers-eiga-bornin-ad-gjalda/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>

