Kannski að Þráinn ætti að stilla hroka sínum örlítið í hóf og reyna þess í stað að rökstyðja mál sitt. Hugsanlega er til of mikils mælst að ætlast til þess að þingmenn kunni að rökræða. Ég veit það ekki, enda er ég fábjáni.

Sjá greinar um ríkismenningu.

Auðvitað er það slæmt að vera fíkill, hvort sem það er í áfengi, vímuefni, fjárhættuspil eða hvað eina. Þessu eru væntanlega allir sammála. Langflestir eru einnig sammála um að hið opinbera eigi að veita fólki í vanda aðstoð og reyna að draga úr óhamingju fólks.

Til að geta tekið upplýsta ákvörðun um rekstur spilavíta þurfa menn í það minnsta að velta fyrir sér tveim spurningum.

Í fyrsta lagi: „Er það ljóst að rekstur spilavíta undir ströngu eftirliti muni auka vanda þeirra sem þjást af spilafíkn?“

Önnur spurning er svo: „Jafnvel þó spilavíti muni auka vandann, er siðferðilega réttlætanlegt að banna slíka starfsemi?“

Út í hött er að taka afstöðu til málsins áður en búið er að leita svara við fyrri spurningunni. Síðan má skoða seinni spurninguna og rökræða forræðishyggju.

Mætur stjórnmálamaður sagði nýlega á opinberum vettvangi að „Spilavíti og spilakassar sem byggi á fíknimyndun, skapi eymd og fátækt.“ Þess vegna væri rétt að banna rekstur spilavíta.

Gott og vel. Vandinn er sá að það nákvæmlega sama má segja um annað í okkar samfélagi. Eins og áfengi, tölvuleiki og meira að segja verðbréfaviðskipti. Þeir sem vita eitthvað um viðskipti með verðbréf sjá í hendi sér að verðbréfamarkaðir eru lítið annað spilavíti. Spilavíti þeirra sem að jafnaði ganga um göturnar í jakkafötum.

En ef þetta eru rökin á þá að banna áfengi, tölvuleiki og verðbréfaviðskipti?

Ég leyfi mér að spyrja: Hafa rannsóknir sýnt að aðstæður spilafíkla eru verri þar sem spilavíti eru leyfð undir ströngu eftirliti?  Það getur vel verið. Ég hef einfaldlega ekki ennþá heyrt um eða séð þær rannsóknir.

Afstaða pólitíkusa virðist byggja á því að það hljóti bara að vera þannig og því þurfi ekki að kanna málin.

Ég vara við að fólk taki afstöðu til mála án þess að hafa staðreyndirnar á hreinu. Munum að vegurinn til glötunar er oft varðarður góðum ásetningi. Menn héldu einu sinni að hægt væri að koma í veg fyrir slæmar afleiðingar áfengisneyslu með því að banna sölu áfengis. Sagan sýnir að þeir sem héldu þessu fram höfðu rangt fyrir sér.
Ég vil fá umræður um þessi mál. Ekki bara upphrópanir um að sjálfsögðu eigi að banna.

Rökin fyrir því að banna rekstur spilavíta eru þau helst að með rekstri slíkra staða muni fíklum fjölga, eymd aukast og jafnvel talað um að fjölskyldur muni tvístrast. Eins og áður segir finnst mér vanta einhver gögn sem sýna fram á að þetta verði raunin.

Sjálfur tel ég að bönn séu í mörgum tilfellum best til þess fallin til að veita glæpa- og ofbeldismönnum völd yfir sjúku fólki, yfir fíklum. Um leið er verið að stimpla fólk í vanda, sama fólk og verið er að vernda með boðum og bönnum, sem lögbrjóta. Það getur ekki talist háleitt markmið fyrir siðað samfélag.

En ef Finnur Ingólfsson myndi vinna væri hann ekki eins heppinn. Hann gæti aðeins greitt helming af því sem einkafélag hans FS7 skuldar. Helming! Og þá á hann eftir að borga yfirdráttinn.

Og Jón Ásgeir. Hann gæti greitt heil 4% af þeim 50 milljörðum sem félag hans Gaumur ábyrgist vegna skuldar við Arion banka. Lottópotturinn þyrfti að vera 26 sinnum stærri til að Jón Ásgeir gæti haft það jafn gott og ég.

Stundum er gott að hafa í huga að ekki eru allir jafn góðum málum og ég.

„Fordómar Siðmenntar gagnvart kristinni trú og fagmennsku kennara eru löngu orðnir augljósir og þegar rök þeirra eru úr lausu lofti gripin færi betur á að ritstjórar blaðanna stöðvuðu slíkar greinar. En í þessu sem öðru þurfa forsvarsmenn Siðmenntar ætíð að hafa síðasta orðið og því fróðlegt að sjá hvenær næsta grein birtist.“

Með þessum orðum lýkur grunnskólakennarinn Fjalar Freyr Einarsson grein sem hann skrifar um Siðmennt. Grein sem ber titilinn „Staðlausir stafir Siðmenntar“.

Titillinn og lokaorðin eru áhugaverð af ýmsum ástæðum. Þó helst þeim að innihald greinarinnar er lítið annað en samansafn af staðlausum stöfum um Siðmennt og þeirri ótrúlegu tillögu grunnskólakennarans, uppfræðara barna, að greinar frá Siðmennt verði ritskoðaðar að hætti Google í Kína.

Afstaða kennarans til tjáningarfrelsis er að mörgu leyti skiljanleg þegar hún er sett í sögulegt samhengi. Ritskoðun hefur í gegnum tíðina verið helsta vopn þeirra sem hafa valdið og ekki síður þeirra sem hafa vondan málstað að verja. Ef ritstjórar Morgunblaðsins ákveða að hlýða kennaranum og ákveða að koma í veg fyrir birtingu þessarar greinar fá lesendur blaðsins seint að vita að fullyrðingar kennarans um Siðmennt eru rangar eða með öðrum orðum staðlausir stafir.

Í grein sinni fullyrðir Fjalar að Siðmennt sé á móti fræðslu um trúarbrögð. Þetta er vitleysa sem hefur svo oft verið leiðrétt að það eru aðeins til tvær líklegar ástæður fyrir því að kennarinn fer með þessa staðlausu stafi. Annað hvort er hann ótrúlega fáfróður um efnið sem hann skrifar um eða hann er beinlínis að segja ósatt málstað sínum til framdráttar. Hvorug skýringin ber vott um vönduð eða heiðarleg vinnubrögð af hálfu uppfræðara barna.

Sannleikurinn er auðvitað sá að Siðmennt styður eindregið öfluga kennslu um trúarbrögð, siðfræði og gagnrýna hugsun. Þetta hefur alltaf verið stefna félagsins og hefur það komið skýrt fram í opinberum stefnuskrám Siðmenntar, ótal blaðagreinum, opinberum erindum og fjölmiðlaumfjöllun. Það sem Siðmennt hefur gagnrýnt er trúboð og trúariðkun innan opinberra skóla. Slíkt er ekki það sama og fræðsla um trú og trúarbrögð. Fjölmörg dæmi um umkvartanir foreldra vegna trúboðs og trúariðkunar í skólum má finna á vef Siðmenntar, www.sidmennt.is. Þar má líka finna stefnuskrár, opinber erindi og blaðagreinar þar sem afstaða Siðmenntar kemur skýrt fram. Ég hvet kennarann til að kynna sér þar stefnu Siðmenntar áður en hann nýtir sér næst tjáningarfrelsið og hvetur til ritskoðunar.

Að lokum vil ég nota tækifærið og vitna í stefnuskrá Siðmenntar, sem væntanlega er til vitnis um „fordóma“ og „umburðarleysi“ félagsins:

„Siðmennt lítur svo á að sannfæringarfrelsi, trúfrelsi og tjáningarfrelsi teljist til almennra lýðréttinda. Þau skuli ná til allra og þau megi hvorki afnema né skerða undir neinum kringumstæðum. Félagið telur að hið opinbera (ríkið, stjórnkerfið, þingið, dómskerfið, mennta- og heilbrigðiskerfið) eigi að starfa eftir veraldlegum leikreglum og án merkimiða einstakra trúar- eða lífsskoðunarfélaga. Félagið fer því fram á aðskilnað ríkis og kirkju og berst fyrir breytingum á lagaákvæðum sem mismuna þeim er standa utan trúfélaga.“

Höfundur situr í stjórn Siðmenntar.

Lífsreynslusögurnar í þessari bók eru óborganlegar og er ég viss um að flestir hefðu gaman að því að lesa þær, algerlega óháð því hvort lesendur hafi verið aðdáendur eða hlusti á rokk yfirleitt.  Hver hefur ekki gaman af sögum um fyllerí, dóp, „dömur“ og aðra vitleysu? (Dæmi: Ozzy Osbourne stelur kjól af gamalli konu og sigrar ógeðslegu-keppni með því að lepja upp eigið hland).

Það sem kemur þó mest óvart í umræddri bók er hvernig fjallað er um mannlega þáttinn. Þessir, einu sinni, heimsfrægu rokkarar sem áttu og gátu allt voru þegar upp er staðið lítið annað ein einmanna nördar sem þráðu heitast að eignast heilbrigða fjölskyldu, konu og börn.

Stórgóð bók sem fær mann til að hlægja, skammast sín fyrir hönd annarra og á tímum fella tár.

Jólin nýlega kristileg hátíð
Í raun urðu jólin kristileg hátíð frekar seint. Frumkristnir menn fögnuðu alls ekki jólunum, eða fæðingu frelsarans. Þvert á móti töluðu helstu kirkjufeðurnir mjög gegn slíkum hátíðum. Tertullian (kirkjufaðir, lést 220) fjallar ekki um jól (eða 25. desember) sem kristna hátíð og árið 245 segir guðfræðingurinn Origen frá Alexandríu að aðeins syndugir menn fagni afmælum eða fæðingardögum. Fjölmargir áhrifamenn innan kristinnar trúar á þessum tíma gera enn fremur lítið úr trúarbrögðum þar sem fæðingu hina ýmissa guða er fagnað með sérstakri hátíð.  Einstaka heimildir eru til um kristnar jólahátíðir í gegnum tíðina en það var ekki fyrr en undir lok miðalda sem jólin urðu að útbreiddri hátíð, og þá í allt annarri mynd en við þekkjum nú.

Jólin bönnuð
Hreintrúaðir voru lengi vel almennt á móti jólahátíðinni þar sem um var að ræða heiðna hátíð sem hafði ekkert með Jesú Krist að gera (sjá nánar: Fæðingu sólarinnar fagnað). Þannig var bannað að halda jólin víðs vegar, t.d. í Boston í Bandaríkjunum frá 1659 til 1681. Enn í dag eru fjölmargir trúarhópar á móti jólunum (t.d. Vottar Jehóva) af sömu ástæðum.

Hækkandi sól boðar bjartari daga og nýtt líf
Hátíðarhöld í kringum hækkandi sól eru skiljanleg og í raun eðlileg. Líf og afkoma manna snérist, og snýst enn, um árstíðirnar. Lækkandi sól boðar nótt, kulda, dvala og dauða á meðan hækkandi sól boðar bjartari daga, hlýju, grósku náttúrunnar og nýtt líf.

Með þetta í huga óska ég öllum lesendum gleðilegra jóla!

Sjá nánar:
Fæðingu sólarinnar fagnað

Spec of Pictures Burnt Beyond

Annars vegar mjög fallega ballöðu, I Am Here, og hins vegar Face the Fear sem er upphafslag plötunnar. Njótið!

I Am Here

Face the Fear

Nú hefur Hreinn Loftsson, sem er aðaleigandi DV, fullyrt í eigin fjölmiðli að Bjarni Ben, formaður Flokksins, hafi óskað eftir ritskoðun um mál sem tengjast honum. Bjarni neitar þessu eins og búast mátti við. Hann viðurkennir þó að hafa hringt í eiganda DV til að kvarta yfir blaðamanni blaðsins.

Þar sem Bjarni á að vita að eigendur eiga ekki að skipta sér af ritstjórnum eigin fjölmiðla verður símtal hans eigandans að teljast ansi taktlaust. Algerlega óháð því hvort hann bað formlega um ritskoðun eða ekki.

Hvað ef símtalið hefði þróast eins og neðangreint samtal? Hefði Bjarni sagt nei hefði Hreinn boðist til að hafa áhrif á fréttaflutning DV?

Áður óbirt (og skáldað) samtal Bjarna Ben og Hreins Loftssonar:

Bjarni Ben (BB): Sæll félagi Hreinn, hvað er að frétta?

Hreinn Loftsson (HL): Blessaður, allt ljómandi takk.

BB: Já, einmitt, ha. Jæja já mér var eitthvað hugsað til þín í matarboði um daginn. Manstu þegar þú varst í stjórn Heimdallar?

HL: Já auðvitað í kringum 75 til 77 ef ég man rétt. Góðir tíma.

BB: Já, ég sem var bara í stjórn Hugins í Garðabænum og nú orðinn formaður Flokksins, og þú bara blaðabransanum, haha. Nei ég segi nú bara svona.

HL: Aha. Hmm. Var það eitthvað sérstakt annars?

BB: Tja, já sko. Djöfull er ég ósáttur við suma blaðamenn á DV!

HL: Nú?

BB: Æji já þeir eru alltaf að rifja upp einhverjar neyðarlegar fjárfestingar sem ég tók þátt í með Vafningi í útlöndum. Leiðindamál sem ég bar nú enga sérstaka ábyrgð á.

HL: Ég skil.

BB: Já, ég vildi bara láta þig vita af því að mér þykja skrifin á DV um þetta mál óvönduð og vinnubrögðin í raun óásættanleg.

HL: Ok. Heyrði á ég bara ekki að tala við ritstjórann og biðja hann um að tóna þessa umræðu aðeins niður?

BB: Ha? Jú það væri vel þegið félagi. Takk.

HL: Áfram Heimdallur!

BB: Haha, Heimdallur er bara fyrir einhverja fátæklinga. Huginn rúlar!  Sjáumst félagi, takk fyrir.

HL: Haha. No problem. Heimdallur best. Bless!

Færri vita að Europe eru enn að spila og gefa út efni. Nýjasta „platan“ þeirra, „Last Look at Eden“, kom út fyrr á þessu ári og er ótrúlega góð. Ég á til með að vísa hér þau lög sem heilla mig hvað mest.

Last Look at Eden -- Titillag nýju plötunnar. Hressandi slagari sem minnir á gamla tíma.

New Love in Town -- Falleg ballaða sem gefur Carrie ekkert eftir

In my Time -- Besta lag nýju plötunnar að mínu mati. Róleg og einstaklega falleg rokkballaða.

Europe -- 1986:

Europe árið 1986 - Glysrokkað útlit

Europe -- 2009

Europe 2009 - Varaliturinn horfinn og búið að henda krullujárninu.