Fór á heimildarmyndina The Bully Project („Grimmd – Sögur af einelti“ samkvæmt íslenskri þýðingu) í kvöld.  Þetta er hin ágætasta mynd sem hafði töluverð áhrif á mig. Ég felldi nokkur tár og fann fyrir reiði sem er svosem ekkert nýtt þegar kemur að umfjöllun um einelti.

Það góða við þessa mynd er að hún vekur athygli á einelti og fær fólk til að hugsa og taka afstöðu. Eins og alltaf þegar viðkvæm mál eru rædd örlar á tilfinningaklámi sem mér er illa við en kannski er það óhjákvæmilegt. Ofbeldi gagnvart börnum á að vekja upp tilfinningar. Það er hræðilegt að vita til þess að börn svipti sig lífi vegna eineltis. Margir eiga bágt með að trúa því að slíkt gerist og telja að alltaf þurfi eitthvað annað að hafa komið upp á. Í mörgum tilfellum er það líklegast raunin en ekki alltaf. Hvaða máli skiptir það svo þó að eineltinu sé aðeins að hluta til að kenna? Ekki neinu. Mörgum líður gríðarlega illa vegna eineltis og því verður að gera eitthvað í því. Sjálfur á ég yndislega fjölskyldu, marga góða kennara og átti gott heimili. Ég íhugaði sjálfsvíg oft. Ég átti mér líka fantasíur um að mæta í skólann með vopn og lúskra á samnemendum mínum. Sem betur fer var ég of hræddur til þess að láta ekki verkin tala.

Það sem ég set einna helst út á The Bully Project er að hún er svolítið bandarísk og á ekki að öllu leyti við íslenskan veruleika. Trúaráhrifin og fordómarnir gagnvart samkynhneigðum eru ekki eins miklir hér (vona ég). Hér er líka ólíklegt að börn skjóti sig eða aðra þar sem lítið er um byssueign.

Þar að auki fannst mér vanta góða umfjöllun um faglegar lausnir á eineltisvandanum. Hvað er hægt að gera til að vinna á einelti annað en að vekja athygli á því? Kannski var markmið myndarinnar fyrst og fremst að vekja athygli á vandanum? Það í sjálfu sér gott.

Um The Bully Project:
http://thebullyproject.com/

Nánari umfjöllun um einelti á skodun.is:
http://skodun.is/einelti/

Sem betur fer gerðist þetta ekki í alvörunni því þetta hræðilega slys er skáldskapur úr bókinni Futility sem kom út árið 1898 og fjallar meðal annars um skipið TITAN.

…en 14 árum síðar, þann 15. apríl 1912, varð skáldskapurinn að raunveruleika þegar TITANIC sökk að nóttu til eftir að hafa siglt á borgarísjaka á um 22 sjómílna hraða. Áreksturinn átti sér stað um 400 sjómílum frá Nýfundnalandi þegar skipið var á leið sinni yfir Atlantshafið. Eins og flestir vita var Titanic talið ósökkvandi og var einnig með alltof fáa björgunarbáta (20) sem rúmuðu bara um helming farþega. Titanic var 882 fet að lengd og rúmaði 3000 farþega. Meirihluti farþeganna drukknaði.

Svona getur lífið stundum verið undarlegt.

Tilvísanir og tenglar:
Futility, or the Wreck of the Titan
http://en.wikipedia.org/wiki/Futility,_or_the_Wreck_of_the_Titan

RMS Titanic
http://en.wikipedia.org/wiki/RMS_Titanic

Carter, Chris (2012-02-22). Science and Psychic Phenomena: The Fall of the House of Skeptics.

Hulda Þórisdóttir

Hulda segir meðal annars:

„Þekkingarfræði húmanista tekur mið af því að áreiðanleg þekking um okkur sjálf og heiminn verði til við stöðugt ferli athugunar, rannsóknar og endurskoðunar. Í þessu felst að húmanistar leggja sérstaka áherslu á mikilvægi þess að við vöndum okkur við hugsun og ákvarðanir. Að við forðumst í lengstu lög að fella sleggjudóma, draga rangar ályktanir eða fljóta sofandi að feigðarósi þegar við hefðum betur staldrað við og hugsað málið. Og þið, ágætu þingmenn, þurfið að taka fleiri og afdrifaríkari ákvarðanir en við flest hin.“

Um staðfestingaskekkju:

„Algengasta skekkjan og sú sem hrjáir stjórnmálin líklega mest er staðfestingarskekkjan. Staðfestingarskekkjan leiðir af þeirri þumalfingursreglu að almennt er mun skilvirkara að staðfesta það sem við teljum okkur sjá og vita, heldur en að draga það í efa. Ef mér virðist ég sjá vin minn tilsýndar er mun skilvirkari leið til að ákveða hvort þetta sé raunverulega hann að bera saman skynjun mína við þá mynd sem ég hef af honum í minninu heldur en að bera skynjunina saman við alla aðra einstaklinga í minni mínu. Þessi afar skilvirka þumalfingursregla getur þó leitt til skekkju. Þegar fólk vill komast að ákveðinni niðurstöðu, hvort sem það er meðvitað um þann vilja sinn eða ekki, þá meðtekur það upplýsingar og vinnur úr þeim í takt við þessa æskilegu niðurstöðu. Einnig eru upplýsingar sem ganga gegn hinni æskilegu niðurstöðu endurtúlkaðar, hunsaðar eða dæmdar ógildar. Þetta er sérstaklega líklegt til að gerast þegar um er að ræða margbrotin mál þar sem tína má til margskonar staðreyndir.“

Hvernig hagsmunasamtök nýta sér hugsanaskekkjur:

Hagsmunasamtök nýta sér reglurnar um tiltæki og tilfinningar þegar þau reyna að hafa áhrif á stjórnmálamenn. Takist þeim að láta málefni sitt snúast um tilfinningar og halda því stöðugt á lofti, er nær öruggt að bæði fjölmiðlar og stjórnmálamenn munu veita því athygli og setja á dagskrá. Í Bandaríkjunum er frægt hvernig repúblikanar börðust með mjög áhrifaríkum hætti gegn erfðaskatti á stóreignafólk með því að endurnefna hann dauðaskatt og mála þar með ógeðfellda og tilfinningahlaðna mynd sem auðvelt er fyrir fólk að kalla fram. Hver gæti mögulega verið hlynntur því að leggja skatt á dauðann? Einnig má sjá hér á landi að tilfinningahlaðin málefni með öfluga talsmenn fá oft meira vægi í samfélagsumræðunni en ætla mætti af mikilvægi þeirra. Ég hugsa að staðgöngumæðrun gæti fallið þarna undir.

Að lokum segir Hulda:

Ágætu þingmenn, ég vona þessi lestur um galla mannlegrar hugsunar sendi ykkur ekki niðurlúta út í slagviðrið. Það er í anda húmanisma að horfast í augu við galla mannsins en gefast ekki upp fyrir þeim heldur reyna að bæta okkur sjálf – og þar með mannkynið. Eins og segir í stefnuyfirlýsingu húmanista:  Við veljum bjartsýni en ekki svartsýni, von en ekki örvæntingu, lærdóm en ekki kreddur, sannleika en ekki fáfræði, gleði en ekki sekt eða synd, umburðarlyndi en ekki ótta og skynsemi en ekki blinda trú eða afneitun rökréttrar hugsunar.

Sjá hugvekju Huldu í heild sinni á vef Siðmenntar

Hverju er verið að mótmæla?
Ríkisstjórninni? Er hrun bankakerfisins, krónan, atvinnuleysið, verðbólgan, spillingin og skuldir heimilanna núverandi ríkisstjórn að kenna? Hvernig? Nú má ekki lengur minnast á það að Jóhanna og Steingrímur tóku við landinu í rúst eftir efnahagshrun sem seint verður hægt að klína á vinstrimenn. „Það eru mörg ár síðan“ segja sumir mótmælendur og krefjast þess að allt verði lagað þegar í stað. Hægrimenn í atvinnulífinu krefjast þess að ríkisstjórnin reddi málunum strax og vinstrisinnaðir mótmælendur líka.

Margir gera sér þó grein fyrir að ástandið er ekki núverandi ríkisstjórn að kenna en gagnrýna þó að uppbyggingin gangi ekki nógu hratt. Það kann vel að vera og þar sem að ég er fullviss um að fólkið sem situr á Alþingi er ekki fullkomnara en annað fólk þá veit ég að mistök hafa verið gerð. Því er mikilvægt að benda á þau mistök og sýna yfirvöldum aðhald með málefnalegri gagnrýni og aðhaldi. Mér finnst ekki nóg að hrópa „þið eruð ekki að standa ykkur nógu vel, fíflin ykkar“ og „ég vil eitthvað annað“. Bara „EITTHVAГ annað.

„Ég vil kosningar!“ – Hvað á að kjósa og hvers vegna? Hvers vegna er stjórnarandstaðan betri? Og hvers vegna í ósköpunum er „eitthvað annað“ betra?

Ógeðsleg orðræða
Netið getur verið frábær vettvangur fyrir gagnlegar umræður og gagnrýni en gubbið sem frussast út úr fólki á hinum ýmsu netmiðlum er vægast sagt ógeðfellt. Skoðum nokkrar athugasemdir á vefmiðlum sem settar hafa verið á vefinn í dag (ég nenni ekki að taka saman allar Facebook athugasemdir þar sem menn eru kallaðir „fífl“, „hálfvitar“, „aumingjar“, „þjóðernissvikarar“ o.s.frv.):

„…um Orðhengil og Heimaskítsmátsdrottningu íslenska“ lýðveldisins“?“

„Óttalegur vesalingur ertu maður, en svona eru nú einu sinni vinstri grænir, ótrúlegir aumingar og vesalingar upp til hópa. eitthvað sem maður mundi kalla mannleg úrhrök,“

„Þvílíkur aumingi, þessum vesalingum þarna er best líst með því að geta ekki staðið af sér eitt andskotans hænuegg!“

„Smafylkingar liðið fer í fýlu ef það er púað á þetta prumpu lið“

„Sódóníska raðlygarann Jóhrannar erkisauð.“

„Fullt egg hitti tómann haus. (hátt bylur í tómri tunnu)“

„efast um að það sé hægt að skemma nokkuð í þessum haus eða öðrum í kollegum hans…“

Minni reiði og meira knús
Þessi ókurteisi, ofsafengna reiði og ósanngjörnu kröfur gera ekkert gagn. Við munum aldrei komast upp úr þessari kreppu nema með gagnrýnu hugarfari, málefnalegri umræðu og yfirveguðum aðgerðum.  Má ég leggja til minni reiði og meira knús?

Sjá: http://skodun.is/einelti/einelti-helviti-a-jord-myndband/

Umfjöllun um einelti á www.skodun.is

http://www.youtube.com/watch?v=ocKFSLsZnUo

Það er ekkert að því að vera trúaður, svo lengi sem hinn trúaði iðkar ekki trú sína. Ég ítreka að trúhneigð er ekki það sama og trúariðkun. Við verðum að gera greinarmun á þessu tvennu og það geri ég. Til er trúað fólk sem biður ekki bænir og fer aldrei í kirkjur jafnvel þó því langi mikið til þess. Við eigum að elska hinn trúgjarna þótt við hötum trúna. Það stendur örugglega í einhverju mörg þúsund ára gömlu riti skrifuðu af fólki sem hélt að tunglið væri ostur.

Gáfulegt? Nei.

Já Friðrik þú gerir öðrum mein

Friðrik spyr í greininni:
„Ef maður lætur í ljós andúð á einhverri hegðun, er maður þá orðinn hættulegur þjóðfélaginu, og settar skorður a.m.k. hér í Reykjavík. Hef ég gert einhverjum mein og er ég núna undir smásjá mannréttindaráðs borgarinnar? Ég bara spyr.“

Já. Fordómar þínir gagnvart samkynhneigðum eru hættulegir og já þú gerir öðru fólki mein með orðum þínum. Til er fólk á öllum aldri sem líður vítiskvalir vegna fornaldarfordóma þinna og annarra gagnvart samkynhneigð. Til er fólk sem, ótrúlegt en satt, trúir bullinu í þér og heldur virkilega að það sé að syndga með kynhneigð sinni (fyrirgefðu, ég meina með því að stunda kynlíf sem þér þóknast ekki). Fordómar þínir og fáfræði valda vanlíðan, þunglyndi og jafnvel dauða. Eigðu það við samvisku þína…

Tilkynning frá Siðmennt:

Siðmennt boðar til fundar næstkomandi þriðjudag, 20. september, í Norræna húsinu og hefst hann kl. 17:00.

Fundarefni er mannréttindakafli í tillögu Stjórnlagaráðs um nýja stjórnaskrá. Silja Bára Ómarsdóttir, stjórnlagaráðsfulltrúi og Bjarni Jónsson, varaformaður Siðmenntar, verða með stutt erindi en síðan verða fyrirspurnir og svör.

Fundurinn er öllum opinn og er aðgangur ókeypis.

Stjórn Siðmenntar

Sjá nánar:
Vefsíða Siðmenntar
www.sidmennt.is

Siðmennt á Facebook
www.facebook.com/sidmennt