---

Nú hefur Össur Skarphéðinsson, formaður Samfylkingarinnar, lagt til að flokkurinn hans sameinist Vinstri grænum, enda sé lítill sem enginn munur á stefnu þessara flokka. Þvílíkur þvættingur. Það er gríðarlegur munur á stefnu VG og Samfylkingar í mörgum málum þó flokkarnir séu auðvitað sammála eða nálægt hvor öðrum í ýmsum málum. Sameining, sameiningarinnar vegna, er arfavitlaus hugmynd og dregur úr fjölbreytni stjórnmálaflórunnar. Einokun og fákeppni (hvað þá tvíkeppni) á vettvangi stjórnmálanna er eitthvað sem mér hugnast alls ekki.

Frjálslyndir jafnaðarmenn í Samfylkingunni eiga líka margt sameiginlegt með frjálslyndum sjálfstæðismönnum. Þannig eiga frjálslyndir einstaklingar í þessum tveim flokkum oft mun meira sameiginlegt með hvor öðrum en með sínum eigin flokksmönnum í ákveðnum málum. Eigum við þá að sameina Sjálfstæðisflokkinn og Samfylkinguna?

Viljum við Íslendingar stefna að tveggja flokka kerfi eins og er við lýði í Bandaríkjunum þar sem menn geta oft aðeins valið milli tveggja misslæmra kosta? Fjölbreytt flóra af stjórnmálaflokkum með vel skilgreindar stefnur er mun fýsilegri kostur. Ekkert er hins vegar því til fyrirstöðu að frjálslyndir jafnaðarmenn í Samfylkingunni og vinstrimenn í VG vinni saman að sameiginlegum markmiðum í velferðarmálum svo dæmi sé tekið.

Samfylkingin er flokkur frjálslyndra jafnaðarmanna sem á oft litla samleið með kreddufullri afstöðu VG í ýmsum málum, þar á meðal í velferðarmálum. Hefur sá sem þetta skrifar til að mynda verið talsmaður þess að jafnaðarmenn leggi áherslu á markmið en ekki leiðir í velferðarmálum. Hvers vegna má ekki til dæmis skoða einkarekstur og aukið sjálfstæði stofnanna innan velferðarkerfisins? Talsmenn VG hafa hingað til séð rautt í hvert skipti sem minnst er á einkarekstur. Líklegast er það orðið “einka” sem fer eitthvað í taugarnar á þeim.

Undanfarið hafa ýmsir talsmenn Samfylkingar talað á svipuðum nótum og Vinstri grænir í þessum efnum. Þar á meðal hefur Össur sérstaklega gagnrýnt Framtíðarhóp Samfylkingarinnar fyrir að vilja skoða kosti og galla einkarekstur í menntakerfinu. Þetta kemur mér á óvart því Össur sagði sjálfur á flokksþingi Samfylkingar 2003:

„Við erum flokkur samhjálpar en við erum líka markaðssinnaður flokkur. Samfylkingin þarf að skoða með opnum huga breytt rekstrarform í heilbrigðisþjónustunni, án þess að hróflað sé við jöfnu aðgengi allra óháð efnahag. Það þarf að láta markaðslögmálin vinna í þágu markmiða jafnaðarstefnunnar. Það er markmiðið sem skiptir máli en ekki leiðin að því. Ríkið þarf að vera kaupandi, en það þarf ekki í öllum tilvikum að vera seljandi.“

Sjá: Lögð áhersla á markmið ekki leiðir

Svo ég endurtaki orð Össurar: “Ríkið þarf að vera kaupandi, en það þarf ekki í öllum tilvikum að vera seljandi.“ Hvers vegna getur það sama ekki átt við í menntakerfinu?

Í staðin fyrir að reyna að sameina tvo ólíka flokka tel ég að næsti formaður Samfylkingar ætti að einbeita sér að því að búa til öflugan flokk frjálslyndra jafnaðarmanna og búa þannig til vettvang sem getur sameinað frjálslynt fólk úr öllum áttum.

Sjá: Frjálslyndur flokkur óskast

Ítarefni:
Hátíðarræða Össurar Skarphéðinssonar á flokksþingi 2003