Meira lýðræði, ekki minna
Höfundur: Sigurður Hólm Gunnarsson
Efnisorð: Ríkisumsvif
Viðbrögð: Ummæli (
Nú þegar fulltrúar forsjárhyggjunnar á þingi hafa tapað baráttunni við þjóðina og neyðst til að draga öll fjölmiðlafrumvörpin sín til baka hafa þeir nær samstundis lagt til að stjórnarskrá landsins verði breytt. Markmiðið er að skerða lýðræðisréttindi landsmanna svo almenningur geti ekki lengur truflað hið háa alþingi óþarflega mikið með skoðunum sínum og kosningarétti.
Frjálslyndir menn telja að það sé fyrst og fremst hlutverk hins almenna borgara að veita yfirvöldum aðhald en ekki öfugt. Þeir sem aðhyllast forsjárhyggju telja hins vegar að yfirvöld eigi sífellt að hafa vit fyrir almenningi. Fulltrúar forsjárhyggjunnar telja að örfáir alþingismenn eigi að geta tekið afar óvinsælar ákvarðanir. Ákvarðanir sem “vitrir stjórnmálamenn” skilja en sauðsvartur almúginn skilur ekki fyrr en kannski seinna. Kjörorð forsjárhyggjunnar eru: “Við vitum betur”.
Vald eins yfir öðrum er í eðli sínu vont en reynist þó stundum nauðsynlegt til að tryggja frelsið, hversu þversagnakennt sem það kann nú að hljóma. Þess vegna styðja frjálslyndir lýðræðissinnar ákveðna tegund af ríkisafskiptum til að koma í veg fyrir að menn brjóti hver á öðrum. Ágætt dæmi um slík ríkisafskipti eru einhverjar reglur um fjölmiðla til að tryggja tjáningarfrelsið. Völd eru hins vegar þess eðlis að þau eru hægt að nota bæði til góðs og ills. Því hlýtur það að teljast skynsamlegt að dreifa völdum eins og kostur er. Því ber að hafna öllum hugmyndum um aukið vald þings og ríkis á kostnað hins almenna borgara. Er því ástæða til að hvetja ráðamenn til að auka rétt almennings til að hafa áhrif á stjórnvaldsaðgerðir. Frelsisunnendur vilja meira lýðræði, ekki minna.
Þeir stjórnmálamenn sem nú eru tapsárir eftir baráttuna um fjölmiðlalögin ættu því að hugsa sig tvisvar um áður en þeir ákveða að reyna að skerða rétt almenning til að hafa áhrif sitt eigið umhverfi. Er þessum orðum sérstaklega beint til þeirra þingmanna sem telja sig standa vörð um lýðræðið og frelsi einstaklingsins.
Um leið má minnast þess að í alvöru lýð-ræði eru það hinir almennu borgarar sem eru uppspretta valdsins og stjórnmálamenn fulltrúar þeirra eða þjónar – ekki herrar. Þótt ríkisstjórnin hafi haft ósigur í þessu máli hlýtur það samt að vekja menn til umhugsunar, að svona mál skuli koma upp, þar sem augljóslega eru frekar fáir menn sem telja sér stætt á því að reyna að troða löggjöf ofan í kokið á þjóðinni, hvort sem henni líkar betur eða verr.
Það kann að vera rétt að endurskoða stjórnarskrána en reyndar held ég, fyrir mitt leyti, að hinir háu herrar séu ekki sérstaklega líklegir til að gera mjög framsæknar breytingar á henni.
Nú hlægja þeir dátt milljarðamæringarnir sem tekist hefur að svínbeygja löglega kjörna ríkisstjórn landsins. Her málaliða og leigupenna hefur unnið verk sitt vel og fær örugglega feitan bónus á næstunni. Til hamingju með það!
Það er gott að vita að ef misvitrir alþingismenn, fulltrúar almennings, fara villur vegar þá muni auðvaldið beina þeim á rétta braut aftur, eins og gerst hefur nú. Vonandi finna þeir fleiri mál sem þarfnast leiðréttingar við.
Money talks, bullshit walks!
Já ef þú bara vissi hversu mikið auðvaldið greiðir mér fyrir að skrifa á þessa síðu. Hvernig er það, er ofsóknaræði að ganga hér á landi?
Láttu ekki svona Sigurður, orðum mínum var ekki beint gegn þér. Ég veit að andstaða þín við þetta fjölmiðlafrumvarp er af öðrum toga sem á meira skylt við pólitíska tækifærismennsku en nokkuð annað. Atlagan að ríkistjórninni tókst mjög vel, en það var fyrst og fremst fyrir afl og slagkraft hinna öflugu fjölmiðla auðvaldsins sem sú varð rauninn. Sigur milljarðamæringanna er staðreynd. Löglega kjörið alþingi Íslendinga hefur verið auðmýkt af peningamönnum úti í bæ. Var einhver að tala um bananalykt?
Og forsetagreyið ætti að skammast sín, það var fyrst og fremst hann sem stóð fyrir þessari hyldýpisgjá milli þings og þjóðar.
Hvort sem mönnum líkar betur eða verr þá sýndu fjölmiðlar það í þessu máli hversu öflugir þeir geta verið og staðfestu þar með hugmyndir Doddssonar um að sérstaka löggjöf þarf um fjölmiðla.
Ég held að þið ættuð að skammast ykkar fyrir þessar dylgjur og rökleysur drengir. Hvaða forsendur hefur þú nafni til þess að saka mig um pólitíska tækifærismennsku? Ef það er eitthvað sem ég tel mig geta verið stoltan af þá er það sú afstaða mín að reyna að hafa sjálfstæða skoðun á öllum málum. Það er einmitt helsta ástæðan fyrir því að ég rekst illa í flokksstarfi. Eins og þeir sem lesa þennan vef ættu að vita hef ég útskýrt afstöðu mína í þessu máli ágætlega. Ég er hlynntur leikreglum um fjölmiðla og reyndar líka um fjármál stjórnmálaflokka. Þar er ég reyndar sammála jafnaðarmönnum í gegnum tíðina. Einnig hafa jafnaðarmenn fagnað hugmyndum um almennar leikreglur í viðskiptum og stutt þróun samkeppnislaga og samkeppnisstofnanna. Íhalds- og frjálshyggjumenn hafa hins vegar oftast verið harðir andstæðingar slíkra hugmynda. Hatramir andstæðingar jafnvel.
Skyndilega breyttu íhalds/frjálshyggjumenn um skoðun og vildu setja afar ströng og, að margra mati, óþarflega íþyngjandi lög um fjölmiðla. Af hverju? Breyttust þeir í jafnaðarmenn sem vilja eðlilegar leikreglur? Nei, auðvitað ekki. Eins og talsmáti og skyndileg stefnubreyting þeirra vitnar glögglega um er þeim einfaldlega í nöp við ákveðna aðila í samfélaginu og vilja nota vald sitt til að knésetja þá. Slíka valdníðslu styð ég ekki.
Sömu menn sem predika frelsi, minna ríkisvald og aukið vald hins almenna borgara í skrifum sínum og rétt fyrir kosningar vilja nú óðir draga úr valdi almennings. Ríkisvaldið virðist gott vald í þeirra augum, svo lengi sem þeir fara með það sjálfir. Reynt er að persónugera rétt almennings til að kjósa um lög í Ólafi Ragnari Grímssyni þó menn vita vel að sá maður hefur ekkert vald til að neita lögum, aðeins almenningur.
Forsjárhyggjumenn vita hins vegar betur en allir aðrir, því aðrir eru svo vitlausir að þeir láta glepjast af áróðri milljarðamæringa og því þarf að hafa vit fyrir þeim. Hvar var þessi undarlega forsjárhyggja þegar Mogginn réði lofum og lögum yfir öllu?
Þetta mál er í sjálfu sér fjarska einfalt: Tvær valdablokkir rekast hvor á annarrar horn. Sú sem er með ríkisvaldið á sínu bandi reynir að nota það til að gera hinni erfitt fyrir en fer offari þegar hún heldur að tök hennar á þjóðfélaginu séu sterkari en þau eru í raun. Atlagan geigar vegna þessa misreiknings and the rest is history.
Baugur er auðvald, já. Sjálfstæðisflokkurinn er líka auðvald. Þarna sjáum við tvær valdablokkir takast á; þetta er ein af hinum klassísku mótsetningum auðvaldsins.
Fyrir utan það þykir mér skringilegt að sjá suma tala um „hið illa auðvald“ meðan þeir styðja svo hið „góða“ auðvald út um hitt munnvikið!
Ég styð það að lög séu gerð um fjölmiðla, en forsendurnar þurfa að vera skýrar og það verður að standa almennilega að því ef það verður gert. Þetta fjölmiðlamál hefur ekki verið að ganga nógu vel.
En fyrst að nú vilja sumir breyta stjórnarskránni og taka burt málskotsrétt forsetans ef ég hef skilið rétt, hvernig myndi þetta þá virka. Ef að forsetinn skrifar ekki undir lög þá taka þau samt gildi þangað til að þjóðin hefur greitt atkvæði og fer þá eftir niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar hvort að lögin haldast í gildi eða hvort að þau falli úr gildi. Ef að forsetinn skrifar ekki undir lög um að málskotsrétturinn falli úr gildi, hvernig virkar þetta þá? (Ég þekki ekki lögfræðina nógu vel en ef afskaplega forvitinn um þetta.)
Ég held að það sé engan veginn jákvætt að reyna að taka málskotsréttinn burt. En varðandi fjölmiðlalögin þá væri frábært ef það yrðu staðið almennilega að því að gera lög varðandi fjölmiðlana.
Forsetinn mundi ekki skrifa undir lög sem fella málskotsréttinn úr gildi þar sem breyta þarf stjórnarskrá. Ef Alþingi ákveður að fella málskotsréttinn úr gildi yrði það alfarið í höndum þingsins vegna þess að forseti skrifar ekki undir stjórnarskrárbreytingar heldur þarf tvö þing til að samþykkja breytingarnar. Hvorki Ólafur né þjóðin hefðu þar af leiðandi ekkert með það að gera hvort að málskotsrétturinn yrði felldur úr gildi eða ekki nema í gegnum einar Alþingiskosningar.
Takk fyrir svarið
Ég þekki þetta ekki nógu vel og var ekki viss hvernig stjórnarskrárbreytingar virkuðu.
Sigurður, mér finnst þú rökstyðja ásakanir mínar um pólitíska tækifærismennsku þína ágætlega í svari þínu hér að ofan. Eins og þú rekur hefur það löngum verið stefnumál jafnaðarmanna að skerpa á leikreglum á fjölmiðlamarkaði og þú segist vera fylgjandi slíkum hugmyndum. En þegar öflugasti fjölmiðlarisi í Íslandssögunni, sem er í eigu eins stærsta auðhrings landsins, hefur atlögu að löglega kjörinni ríkistjórn sem vill setja slík lög, þá bregður svo við að þú styður auðhringinn! Hvers vegna? Gæti það hafa verðið vegna þess að þú, eins og reyndar stjórnarandstaðan öll, sá möguleika á því að fella stjórnina? Skítt með allar hugsjónir, komum höggi á Davíð og co!
Þú afsakar frönskuna, en þetta hljómar eins og pólitísk tækifærismennska í mínum eyrum.
Þetta átti nú ekki að vera þrefalt hjá mér, en góð vísa er aldrei of oft kveðin
Kerfið var eitthvað skrítið þegar ég póstaði þessu…
Þú ert afskaplega duglegur við að fremja rökvillurnar nafni. Það er búið að segja þér margoft að ég berst gegn valdníðslu yfirvalda en þú ákveður að hundsa það af því það hentar þér og sakar mig þess í stað um að styðja auðhringi. Vegna þess að þú hefur slæman málstað að verja dundar þú þér við að snúa út úr og fremja rökvillur til að reyna að blekkja þá sem skilja ekki einföldustu reglur rökfræðinnar. Ég býst nú samt við að þú vitir sjálfur að afstaða mín er eðlileg og réttmæt. Ég vil sanngjarnar leikreglur sem allir þurfa að fylgja. Slíkum reglum hafa íhalds- og frjálshyggjumenn verið á móti. Svo einfalt er það nú. Þeir eru nú allt í einu æstir í að setja sértækar reglur gagnvart fyrirtækjum sem þeir hafa stundað að uppnefna svo mánuðum skiptir. Ef þetta er ekki tækifærismennska og hættuleg valdníðsla þá veit ég ekki hvað.
Það er allaveganna gott að vita til þess að frjálshyggju- og íhaldsmenn séu nú loks fylgjandi einhverskonar leikreglum. Þá geta þeir tekið höndum saman við frjálslynda jafnaðarmenn og eflt samkeppnisstofnanir og samkeppnislög. Kominn tími til.
Hvað ætli þurfi til þess að Sjálfstæðisflokkurinn styðji opið bókhald stjórnmálaflokka?
Þú segist berjast gegn valdníðslu yfirvalda, Sigurður, og má það til sanns vegar færa. En hvers vegna bara sumra „yfirvalda“? Hvers vegna ekki gegn þeirri valdníðslu „fjórða valdsins“ sem við höfum orðið vitni að á síðustu misserum?
Ekki gleyma því að umrædd fjölmiðlalög hefðu dugað á alla aðila, líka þá sem tengjast eða munu tengjast Sjálfstæðisflokknum. Yfirmaður umrædds auðhrings er yfirlýstur frjálshyggjumaður og mun fyrr eða síðar leita í félagsskap skoðanabræðra sinna (ég tala nú ekki um þegar ný forysta tekur þar við). Þá verður gaman að heyra sófakommana í Samfylkingunni tala um nauðsyn þess að setja lög um takmarkanir á eignarhaldi fjölmiðla!
Ég ætti ekki að þurfa að endurtaka mig en ætla að gera það samt. Eins og svo margir er ég hlynntur sanngjörnum leikreglum, ólíkt því sem frjálshyggju- og íhaldsmenn hafa verið í gegnum tíðina. Er hlynntur opnu stjórnkerfi, valddreifingu, leikreglum í viðskiptalífinu og opnu bókhaldi stjórnmálaflokka.
Fjölmiðlalögin umræddu voru mér ekki að skapi, hvað þá hvernig þau voru sett fram. Ég set spurningamerki við það þegar menn sem aldrei hafa verið sérstakir stuðningsmenn samkeppnisreglna (flestir ungu sjálfstæðismennirnir á þingi hafa verið á móti öllum samkeppnislögum) vilja allt í einu setja mjög íþyngjandi reglur sem koma einu fyrirtæki sérstaklega illa, og vilja setja þær reglur í miklum flýti. Helst strax!
Ef menn hafa í raun og veru áhuga á að setja sanngjarnar leikreglur sem þó eru ekki of íþyngjandi og takmarka ekki tjáningarfrelsið þá setjast þeir auðvitað niður í rólegheitunum og vanda slíka lagasetningu. Eins og augljóst er á því sem talsmenn stjórnarflokkana hafa sagt var það aldrei markmiðið. Það eina sem þeim stóð til var að knésetja hið illa Baugsveldi. Lög um fjölmiðla eru of mikilvæg til að setja þau í einhverju bræðikasti.
Við erum meira sammála í þessum efnum en þú heldur, Sigurður. Ég get skrifað undir allt það sem þú nefnir, s.s. opið stjórnkerfi, valddreifingu, leikreglur í viðskiptalífinu og opið bókhald stjórnmálaflokka (bíð reyndar alltaf spenntur eftir því að Samfylkingin sýni gott fordæmi varðandi hið síðast nefnda og standi við stóru orðin).
En ég er enn ósáttur við afstöðu þína og margra annarra gagnvart þessum fjölmiðlalögum. Skiptir það máli hvaðan gott kemur? Þið gagnrýnið málsmeðferðina, en hafið lítið rætt þetta efnislega, bara svona óljóst hjal um „sanngjarnar leikreglur“ og að það þurfi að „vanda slíka lagasetningu“.
Gott og vel, vonandi verður vandað til verka á næsta þingi og vonandi kemur eitthvað uppbyggilegt frá stjórnarandstöðunni í þessum efnum, enda sýnist mér allir vera sammála í þessu máli þegar öllu er á botnin hvolft
Þetta er dáldið útfyrir umræðuna í nýlegustu innleggjunum, en mér var bent á 79. grein stjórnarskrárinnar og varðandi fyrrum spurningu mína samræmist svarið ekki því sem stendur þar. „Samþykki [Alþingi]1) ályktunina óbreytta, skal hún staðfest af forseta lýðveldisins, og er hún þá gild stjórnskipunarlög.
“ Svo að miðað við þetta þarf forsetinn að samþykkja breytingar á stjórnarskrá.
Reyndar sagði formaður Samfylkingarinnar það í Kastljóssviðtali eftir að ljóst var að fjölmiðlafrumvarpið yrði dregið til baka og lögin felld niður að hann væri bara alfarið á móti löggjöf um fjölmiðla. Gott hjá honum, en þetta var engu að síður nýtt útspil hjá honum í umræðunni um fjölmiðlalögin og það verður gaman að fylgjast með hvort að hann haldi þessari stefnu til streitu.
Já það er undarlegt ef Össur er kominn á sömu skoðun og sjálfstæðismenn (þar til nýverið) og sé á móti öllum lögum um fjölmiðla. Ef svo er þá er hann á öndverðu meiði við þá jafnaðarmenn sem ég þekki til og reyndar líka á móti stefnu síns eigin flokks. Ætli hann sé þá líka orðinn á móti samkeppnislögum, samkeppnistofnunum og opnu bókhaldi stjórnmálaflokka eins og flestir sjálfstæðismenn, sérstaklega þeir sem eru af yngri kynslóðinni og eru að taka við flokknum? Ef svo er þá ert þetta orðinn afar snúinn heimur.
En hvaða skoðun hefur sjálfstæðismaðurinn Jón Hákon? Vill hann lög um fjölmiðla, lög um opið bókhald stjórnmálaflokka og öflug samkeppnislög?