Trúarlegt skegg bannað
Höfundur: Sigurður Hólm Gunnarsson
Efnisorð: Ríki og trú, Ríkisumsvif
Viðbrögð: Ummæli (
Fordómar manna gagnvart ólíkum lífsviðhorfum birtast í ýmsum myndum. Í Frakklandi skilst mér að þessir fordómar séu kenndir við umburðarlyndi, svo undarlega sem það kann að hljóma. Frönsk stjórnvöld hafa áhyggjur af kúgun múslímskra kvenna og eru þær áhyggjur í mörgum tilfellum á rökum reistar. Baráttuaðferð franskra stjórnvalda gegn trúarlegri kúgun er þó vægast sagt vafasöm. Þau vilja banna öll trúartákn í ríkisreknum skólum. Fyrst voru það slæðurnar sem sumar múslimakonur nota og nú er röðin komin að trúarlegu skeggi, hvað sem það nú er.
Ofangreind bönn við trúarlegri tjáningu franskra borgara eru sem fyrr segir réttlætt í nafni umburðarlyndis en hljóta hins vegar að vera lýsandi dæmi um ofríki stjórnvalda. Trúfrelsi einstaklinga er gífurlega mikilvægt og það hlýtur því að teljast fáránlegt að banna fólki að tjá trú sína vegna þess að í sumum tilfellum kann viðkomandi tjáningarform að vera tákn um kúgun eða misbeitingu.
Slæðurnar umtöluðu er ágætt dæmi. Vitað er fyrir víst að konur eru víðsvegar kúgaðar í hinum íslamska heimi og eru slæðurnar oft notaðar sem tæki til þess að viðhalda þessari kúgun. Álíka víst er að margar múslímskar konur nota slæðurnar af fúsum og frjálsum vilja, endar eru slæðurnar ein leið þeirra til að tjá trúarlega skoðun sína. Rétt eins og kristnar nunnur ganga um í ekki ósvipuðum búningum.
Hlutverk stjórnvalda gagnvart trúarbrögðum er ágætlega lýst í trúfrelsisstefnu Siðmenntar, en þar segir:
„að markmið stjórnvalda eigi að vera að tryggja frelsi einstaklinga og vernda rétt þeirra til að lifa samkvæmt þeim lífsskoðunum sem þeir sjálfir kjósa. Stjórnvöld eiga að vera hlutlaus, óháð trúarbrögðum og eiga ekki að hygla ákveðnum lífsskoðunum umfram önnur.“
Helsta hlutverk stjórnvalda er því að tryggja frelsi einstaklinga til að iðka og tjá trú sína, að sjálfsögðu þó þannig að enginn annar hljóti beinan skaða af. Í Frakklandi virðast menn hins vegar ætla að fara aðra leið og ætla að takmarka frelsi einstaklinga til að tjá trúarskoðun sína. Ekki vegna þess að aðrir hljóta beinan skaða af heldur vegna þess að í sumum tilfellum eru hin og þessi tákn notuð sem kúgunartæki.
Það verður áhugavert að fylgjast með þróun mála í Frakklandi. Sérstaklega verður spennandi að sjá hvernig stjórnvöld ætla að gera greinarmun á „trúarlegum“ og veraldlegum skeggvexti. Ætli sett verði á fót skeggvaxtarmálaráðuneyti þar sem sérfróðir ríkisstarfsmenn starfa við að mæla og meta trúarlega eiginleika andlitshára borgaranna, eða verður kerfið einfaldað þannig að einungis aröbum verður bannað að safna skeggi?
Mér finnst ég verða að svara þessum pistli.
Það er alls ekki verið að banna íslömskum konum að bera slæður með þessum lögum, heldur er verið að reyna að koma í veg fyrir að ungar stúlkur séu þvingaðar til þess að bera slæðurnar.
Til eru dæmi um að stúlkur allt niður í 9 ára beri slæður, eða þegar þær eru byrjaðar með tíðir. Ég efast um að litlum stelpum þyki gaman að auglýsa öllum hvar þær eru staddar á þroskaskeiðinu og það er áreiðanlega erfitt fyrir þær að standa upp á móti vilja feðra sinna, bræðra eða jafnvel frænda.
Ákveðið hefur verið að setja lög til þess að banna sýnileg tákn trúa í ríkisskólum, og þá eingöngu í ríkisskólum. Þær stúlkur sem velja að bera slæður þrátt fyrir allt, hafa möguleika á því að fá kennslu í gegnum bréfaskóla rekinn af ríkinu (ókeypis) og dæmi eru um að þær fari í kaþólska einkasóla sem leyfa þeim að bera slæðurnar.
Kippa gyðinga verður líka bönnuð, en eins og með slæðurnar er einungis verið að tala um ríkisskóla ekki einkaskóla gyðinga.
Gyðingarnir hafa fleiri einkaskóla en múslimarnir og er því auðveldara fyrir þá að velja skóla þar sem hægt er að bera kippuna.
Það á ekki að banna að bera trúarleg tákn ef þau eru ekki of sýnileg, það er að segja að hálsmen sem börn bera undir peysum eða skyrtum verða ekki bönnuð.
Það er hægt að hlæja að umræðunum um skegg en vitað er að heittrúaðir og oft á tíðum ofstækisfullir múslimar safna skeggi til þess að sýna hvar þeir standa. Það væri í sjálfu sér allt í lagi ef að við værum viss um að ofstækisfullt fólk væri ekki hættulegt.
Það ber að hafa í huga að þessar umræður snúast eingöngu um ríkisskólana og að ekki hefur verið í umræðum að banna fullorðnu fólki að bera slæður, kippur eða skegg.
Lilja Skaftadóttir
Sæl Lilja og takk fyrir innlegg þitt. Ég veit vel að lögin ganga út það að banna öll trúartákn í ríkisreknum skólum. Það breytir því ekki að mér þykir þetta kjánaleg leið til að taka á erfiðum vanda. Styð ég fullkomlega baráttu yfirvalda gegn ofbeldi og kúgun sem á sér stað vegna trúarbragða. Hins vegar er ég afar ósáttur við að venjulegu trúuðu fólki sé meinað að bera trúartákn sín af fúsum og frjálsum vilja.
Þetta vissi ég líka og er afar ósáttur við þessa lausn. Markmið skólayfirvalda verður að vera það að kenna börnum umburðarlyndi gagnvart ólíkum lífsskoðunum en ekki að hrekja þá sem vilja tjá trú sýna með því að bera trúartákn í einkaskóla. Með þessu er verið að einangra börn frá bókstafstrúuðum heimilum frá fólki af öðrum uppruna með ólíkar lífsskoðanir.
Já og að sama skapi safna aðrir skeggi bara vegna þess að þeim finnst það flott. Auðvitað eigum við að berjast gegn hvers konar ofbeldi og kúgun. Ekki gegn skeggi og trúartáknum. Þú hlýtur að sjá muninn.
Ég er með þér Siggi. Það er eitt að banna ríkinu að stunda trúboð og annað að banna einstaklingum tjáningu trúar alfarið.
Svipuð dæmi finnast t.d. í Bandaríkjunum þar sem börn hafa verið send heim fyrir að lesa biblíuna, ganga með krosshálsmen eða fyrir trúarlegt föndur. Þá í nafni aðskilnaðar ríkis og kirkju.
Vissulega ber að skilja að ríki og kirkju, en það er ekki þar með sagt að iðkun og tjáning trúar þurfi að vera með öllu bönnuð inni á gafli ríkisins.
Síðan er auðvitað hægt að sneiða hjá þessu vandamáli í sambandi við trúariðkun í skólum með því að aðskilja ríki og skóla.
Kæru vinir,
Spurningin er ekki hvort menn megi vera með skegg eða ekki.
Spurningin er :
Hvernig er hægt að vera viss um að allir sem ganga í skóla séu frjálsir meðlimir þjóþfélagsins.
Þú Sigurður segist vera á móti því að lög séu gerð:
Hvað heldur Þú að sé hægt að gera til þess að tryggja frelsi þess hóps þjóðfélagsins sem ekki getur staðið upp og sagt hvað þeim finnst.
ENGINN BANNAR KARLMÖNNUM AÐ BERA SKEGG, HVORKI MÚSLÍMUM EÐA EKKI MÚSLÍMUM.
Lögin í Frakklandi eru eingöngu um börn sem ganga enn í skóla.
Hvað myndu íþróttakennarar heima segja ef stúlkur með slæður myndu segja:
Þú mátt ekki kenna mér af því þú ert karlmaður
Hvað myndi fæðingarlæknirinn segja þegar kona kemur til að fæða og ALSKEGGJAÐUR eiginmaður hennar heimtar að kvennlæknir taki á móti barninu ?
Sæl aftur Lilja.
Við virðumst vera sammála í meginatriðum. Við viljum koma í veg fyrir hvers konar kúgun. Þar á meðal kúgun á trúarlegum forsendum.
Ef við ætlum að banna ákveðna tegund trúarlegrar tjáningar gætum við allt eins bannað fjölmörg trúarbrögð, þar á meðal kristni. Samkvæmt kristinni trú (ef þú tekur Biblíuna alvarlega – sjá Kristni og siðmenning) er karlmaðurinn æðri konunni og samkynhneigðir brenna í helvíti. Það er aðeins seinni tíma uppfinning kristinnar trúar að konur eigi að hafa sama rétt og karlar og að samkynhneigðir eigi siðferðilegan rétt til að lifa í friði (þó alls ekki allir kristnir taki undir það enn í dag).
Með sömu rökum gæti ég spurt? Hvernig getum við tryggt að allar konur séu frjálsar og að samkynhneigðir njóti mannréttinda ef við leyfum kristna trú?
Spurningin er samt út í hött því við vitum að flestir kristnir einstaklingar eru í dag frjálslyndir og hafa aðlagað sig lýðræðislegum gildum og aðhyllast mannréttindi. Flestir, ekki allir.
Baráttuna gegn kúgun verður að há á réttmætum vígstöðum. Það er gegn þeim sem stunda kúgunina. Við verðum að koma lögum yfir þá sem kúga eða beita aðra ofbeldi. Burtséð frá því hvaða trúarbrögð viðkomandi aðilar aðhyllast. Það getur verið flókið, en þannig er veruleikinn, hann er afar flókinn. Við getum ekki bannað trúartjáningu eða trúarbrögð bara vegna þess að sumir einstaklingar sem aðhyllast viðkomandi trúarbrögð haga sér eins og villimenni.
Þetta veit ég fullvel. Ég veit líka að skólakerfið er fyrir alla, fyrir fólk af ólíkum uppruna. Við getum ekki neytt alla til að klæða sig og haga sér eins og ég og þú erum vön. Við getum hins vegar gert kröfu til þess að einstaklingar beiti ekki aðra einstaklinga ofbeldi.
Það er að mínu mati út í hött að banna kristnum einstaklingum að ganga með krossa eða banna múslimum að ganga um með slæður bara vegna þess að ákveðnir kristnir menn og ákveðnir múslimar hegða sér eins og villimenni. Við búum sem betur fer í fjölþjóðlegu samfélagi og við verðum að læra að umbera fólk á þeirra eigin forsendum, ekki okkar. Með því skilyrði þó að enginn hljóti beinan skaða af.
Þarna ertu að tala um annað mál. Fólk sem ákveður að flytja í vestrænt þjóðfélag verður að átta sig á því að íþróttakennarar geta bæði verið karlkyns og kvenkyns. Það er lítil ástæða til að breyta því, þó eðlilegt sé að taka tillit til þess upp að vissu marki.
Ef það er ósk viðkomandi þá er ekki mikið mál að verða við því, enda enginn ber beinan skaða. Eins og áður segir þá er ósanngjarnt af okkur að troða okkar gildum uppá fólk af öðrum uppruna. Eina undantekningin er sú að í lýðræðissamfélagi ætti aldrei að umbera ofbeldi og kúgun. Þar drögum við línuna. Ég vona að þú skiljir muninn.
Annars hlakka ég til í að heyra meira frá þér um þessi mál. Enda afar áhugavert og mikilvægt umræðuefni.
Bestu kveðjur,
Sigurður Hólm
Fyrirgefið, en ég er að leita að Lilju Skaftadóttur sem útskrifaðist úr FB vorið 79 og býr nú í París.
Ef þetta er hún sem hefur verið að svara hér, hafðu þá samband við jonb@it-cons.com
Takk…