Bönnum reykingar á heimilum
Höfundur: Sigurður Hólm Gunnarsson
Efnisorð: Málefni barna
Viðbrögð: Ummæli (
Gro Harlem Brundtland, aðalframkvæmdastjóri WHO og fyrrverandi forsætisráðherra Noregs, hefur lagt það til að bannað verði að reykja inn á heimilum þar sem börn búa. Hefur hún fengið afar misjöfn viðbrögð við þessari skoðun sinni. Þetta er áhugavert því ég hef lengi verið þeirrar skoðunar að vernda eigi börn fyrir reykingu foreldra þeirra.
Margir eru eflaust þerrar skoðunar að tillaga Brundtlands feli í sér alltof mikla forræðishyggju, en ég er því einfaldlega ekki sammála. Óbeinar reykingar eru hættulegar og foreldrar hafa ekki rétt á því að vera með börn sín í skaðlegu umhverfi.
Menn eru sammála því að foreldrar sem sýna mikla vanrækslu t.d. með því að búa börnum sínum umhverfi þar sem mikil hætta er á slysum. Foreldrar sem hafa börn sín í heilsuspillandi umhverfi (t.d. slæmu húsnæði) eru vart taldir hæfir o.s.frv. Sama hlýtur því að eiga við um foreldra sem reykja ofan í börnin sín dag hvern.
Fullorðið fólk getur að sjálfsögðu ákveðið að reykja og stofnað heilsu sinni í hættu. Um það deili ég ekki. Þeir hafa hins vegar engan rétt á því að misþyrma börnum sínum með óbeinum reykingum. Foreldrar og forráðamenn geta einfaldlega ekki tekið slíka ákvörðun fyrir börnin sín. Foreldrar eru nefnilega verndarar barna sinna, ekki eigendur….
Hvers vegna að hætta þar? Hvers vegna ekki að banna foreldrum að taka ýmsar aðrar ákvarðanir fyrir börnin sín? Foreldar stefna börnum sínum í voða á ýmsan máta og skapa skaðlegt umhverfi með fleiru en reykingum.
Hvers vegna ekki að banna foreldrum að búa með börn við fjölfarna þjóðvegi þar sem mikil hætta er á slysum? Hvers vegna ekki að banna að taka börn með í bíl á annað borð? Eða banna að mata börnin sín fituríkri og sætri fæðu, að gefa þeim óhollan mat og sælgæti? Hvers vegna ekki að banna að mata börnin sín á trúarofstæki? Ekki er það skaðlaust.
Hvaða lausn er í því að gera þessa foreldra að glæpamönnum? Er þetta ekki ein önnur tilraunin til þess að gera heiminn að betri stað með boðum og bönnum?
Það er merkilegt hvað frelsið fer fyrir lítið þegar stendur til að bjarga heiminum frá tóbaksreyk eða offitu.
Sæll Rúnar,
Það er að mínu mati alltaf mikill munur á þegar maður fjallar um fullorðna einstaklinga annars vegar og börn hins vegar.
Foreldrum ER bannað að hafa börnin sín óspennt í bílum. Foreldrum ER bannað taka börnin sín með sér í kappakstur. Foreldrum ER bannað að skilja börnin sín eftir ein heima o.s.frv. o.s.frv.
Fullorðnu fólki á að vera heimilt að gera nokkurn veginn hvað sem er. Löggjafinn hefur hins vegar ríkar skyldur þegar kemur að því að vernda smælingjana. Þ.a.m. börn sem hafa hvorki vit né tækifæri til þess að taka upplýstar ákvarðanir.
Ég viðurkenni að banni við reykingum á heimilum er erfitt að fylgja eftir. Löggjöf sem þessi væri þó skýrt skilaboð til foreldra. Rannsóknir sýna að óbeinar reykingar ERU hættulegar, jafnvel stórhættulegar. Það er því vanræksla að hafa börn í reykmettuðu umhverfi.
Boð og bönn leysa vitaskuld engan vanda, en þau senda skilaboð. Þessi skilaboð eru löngu tímabær og nauðsynleg að mínu mati.
Já vissulega hefur löggjöfin ríkar skyldur gagnvart börnum. En það held ég að sé frekar ábyrgisleysislega farið með lögin að hreinlega banna eitt eða annað athæfi á heimilum þar sem vill til að börn eru búsett. Það er eitt að reykja inni í eldhúsi með opinn gluggann og lokaðar dyrnar, og annað að blása reyk framan í barnið daginn út og inn.
Ég tel að það sé misnotkun á löggjafarvaldinu að nota lögin til að senda skilaboð. Skilaboð má senda með rökfærslum og skynsamlegri fræðslu eða jafnvel með hreinum áróðri ef með þarf. Skilaboðum með löggjöf fylgir hótun um ofbeldi.
Það er ekki eins og valið standi á milli að senda flöskuskeyti annars vegar eða að lesa yfir hausamótunum á fólki með hlaðinni tvíhleypu hins vegar. Það hlýtur að vera eitthvað á milli sem kemur skilaboðunum til viðtakanda jafn vel eða betur.
Siggi nú detta mér allar dauðar lýs úr höfði. Hverslags eiginlega forræðishyggja er þetta??? Mér finnst tóbaksreykur ógeðslegur og allt það, enn verra að börn þurfi að fá hann yfir sig. En KOMMON þetta er fáránlegt! Að ætla að gera foreldra að glæpónum svona er út í hött! Aldrei datt mér í hug að þú héldir þessu fram í alvöru… ég hélt að fyrirsögnin væri grín!
Það er búið að ganga alveg nógu langt í ofstækinu gegn tóbakinu, mér fannst nóg komið þegar farið var að hefta tjáningarfrelsið þess vegna. Og trúðu mér, þótt áfengisneysla innan 20 ára sé bönnuð þá hefur það ekki komið í veg fyrir áfengisneyslu unglinga. Á sama hátt er ekki hægt að ætlast til þess að fólk hætti endilega að reykja þótt það sé gert að glæponum fyrir það. Flestir reykingamenn eru þó það dannaðir að þeir spyrja fyrst eða fara út fyrir án þess að þeir séu beðnir um það. Hvers vegna ættu þeir að vilja eitra fyrir börnunum sínum? Auk þess þá get ég sagt þér það að verstu tóbakslöggurnar eru krakkarnir sjálfir, ég gerði m&p lífið óbærilegt í nokkur ár þar til þau hættu
Bottom line : Treystum á skynsemi fólks. Reynum að skilja að það verða alltaf til fávitar og fífl. Þrátt fyrir ýmis forræðishyggjulög þá hefur það ekkert breyst. Ekkert bendir til þess að lagasetning af þessu tagi muni breyta því.
Þín vinkona með forræðishyggjuofnæmi
Hófí
Svo verð ég að bauna á þig eigin orðum. Þau segja ýmislegt um þessa hugmynd!
„Bönn og fordæmingar eiga sjaldnast við og hafa oft í raun ekkert annað hlutverk en að fróa þeim sem eru pirraðir yfir óréttlæti heimsins en vita ekki hvernig hægt er að takast á við vandann.“
Forræðishyggja eða ekki forræðishyggja?
Ég vil byrja á því að segja að mér finnst þessar hugmyndir ekki aðeins asnalegar heldur einnig varhugaverðar, ég vil ekki fá Gro á gluggan hjá mér eða þá væntanlega Þorgrím Þráinsson sem tæki að sér hlutverk reyk-lögreglunar hér á landi. Ég treysti dómgreind fólks betur en það.
Eftir að þessi lög hefðu tekið gildi og nokkur ár liðin þar sem ráðamenn sætu um glæpamenn inni á heimilum þeirra, færu þeir væntanlega að skoða fleiri leiðir til að hanka vanhæfa foreldra. Franskar kartöflur ætti t.d að banna á heimilum þar sem barn er yfir kjörþyngd, ofbeldis-tölvuleiki þar sem barn lætur illa í kennslustund o.s.frv.
Þegar börnin hafa verið tekin fyrir verðum við næst og á endanum verða allir í bláum og bleikum latex-göllum borða á sama tíma og sofa á sama tíma og hlusta á ávarp forsætisráðherra á sama tíma.
Forræðishyggja eða ekki? Það skiptir ekki máli hvað okkur finnst í dag. Þetta sem ég er að segja hér fyrir ofan hljómar eflaust eins og bull en það er ekki svo langt síðan sígarettur voru bara sígarettur.
Þór barnlaus og reyklaus.
Það er enginn að tala um „reyk-lögreglu“ eða að einhver sé á glugganum hjá einstaklingum að fylgjast með þeim. Þetta er bara spurning um að réttindi þeirra sem geta ekki varið sig séu virt. Ég er á móti barsmíðum á heimilum. Ekki legg ég samt til að „barsmíða-lögregla“ sé á gluggum manna að fylgjast með þeim. Menn hljóta að sjá muninn!
kv,
Sigurður Hólm